ەلباسىمەن بىرگەمىز!

قازاقستاندىقتار ن.نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن ۇزارتۋدى قولدايدى

* * *

بىرلىگى جاراسقان ەل وزادى

شىمكەنتتە ەلباسىنىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعى 6 جەل­توق­سانعا دەيىن ۇزارتۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتكىزۋدى قولداعان 20 مىڭ­داي ادام قاتىسقان ميتينگ ءوتتى جەكسەنبى كۇنى اسانباي اسقا­روۆ اتىنداعى يپپودروم الدىن­داعى الاڭعا 20 مىڭعا تارتا حا­لىق جينالدى. نەگىزگى ۇيىم­داس­تى­رۋشى «نۇر وتان» حدپ وقو فيليالى مەن ەلباسى وكىلەت­تى­گىن 2020 جىل­دىڭ 6 جەلتوق­سا­نىنا دەيىن ۇزارتۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتكىزۋ بوي­ىن­شا قۇرىلعان وبلىستىق باستا­ما­شى توپ. ميتينگىگە ارداگەرلەر, ساياسي پارتيالار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر, زيالى قاۋىم, ۇلتتىق-ءما­دەني ورتالىقتار, كاسىپوداقتار, جاستار وكىلدەرى, شىمكەنت قالا­سى­نىڭ تۇرعىندارى, باق وكىل­دەرى قاتىستى. جيىندى وبلىستىق ءماس­لي­حاتتىڭ حاتشىسى, وبلىستىق باس­تاماشى توپتىڭ جەتەكشىسى ءابىل­قا­سىم دوسبولوۆ جۇرگىزدى. مي­تين­گى­دە وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ج.ماۋلەن­قۇ­لوۆ, و.جاندوسوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى و.لەۆيكوۆا, اكادەميا­لىق-يننوۆاتسيالىق ۋنيۆەرسي­تەت­تىڭ ستۋدەنتى, جاستار ءىسى كومي­تە­تىنىڭ توراعاسى ت.داستانوۆ, وبلىس­تىق كاسىپوداقتار ۇيى­مىنىڭ توراعاسى د.شەرىمقۇلوۆ, №45 ورتا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ر.پاك, وبلىستىق وزبەك مادەني ور­تالى­عىنىڭ توراعاسى ي.حاشيمجانوۆ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ-ءدىڭ ستۋدەنتى د.وۆسەەۆ, وبلىستىق فەرمەرلەر مەن كاسىپ­كەرلەردى قولداۋ قورى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتور­اعا­سى ر.قاراي­برا­گيموۆ, ارداگەر جۋر­ناليست ب.قونىسبەك ءسوز ءسوي­لەدى. رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاما­سىنا رەسپۋبليكا بويىنشا 5 ميلليوننان استام, ونىڭ ىشىندە 800 مىڭعا جۋ­ىق وڭتۇستىكقازاقستان­دىق­تار, ساياسي كۇشتەر مەن ءتۇرلى دەڭ­گەي­دەگى ەڭبەك ۇجىمدارى, عى­لىمي جانە شىعارماشىلىق ينتەلليگەنتسيا, ەتنومادەني, ءدىني, قوعام­دىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىل­دەرى مەن جەكەلەگەن ازاماتتار قول قوي­ىپ, قولداۋ ءبىلدىردى. بۇل – ەلباسى ءجۇر­گىزىپ وتىرعان ساياسي باعىتتىڭ بۇكىلحالىقتىق قول­داۋعا يە ەكەندىگىن بارىنشا ايقىن دالەلدەيدى. رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرالى باستاما كوتەرىلگەننەن بەرى وب­لىس بويىنشا 1382-دەن استام ءتۇرلى دەڭگەيدەگى جيىندار مەن ميتينگتەردە, جينالىستاردا, ءتۇر­لى ساياسي, قوعامدىق ۇيىمدار وكىل­دەرىنىڭ كەزدەسۋلەرىنە 810 مىڭنان استام وڭتۇستىكقازاقستاندىق قا­تىسىپ, قا­­زاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزي­دەنتى­نىڭ وكىلەتتىگىن ۇزارتۋ ءجونىن­دە رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋ­رالى ۇسى­نىسقا ءبىراۋىزدان قول­داۋ بىلدىرۋدە. پارلامەنتتىڭ قوس پالاتاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونس­تيتۋتسياسىنا ەلباسى ن.نازار­باەۆتىڭ وكىلەتتىگىن رەسپۋب­ليكالىق رەفەرەندۋمدا ۇزارتۋ مۇمكىندىگىن كوزدەيتىن وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى زاڭ قابىلدادى. بۇل – حالىق قالاۋى, قازاقستاندىق ءاربىر ازا­ماتتىڭ شىنايى تىلەگى. ميتينگىگە قاتىسقان ءوڭتۇس­تىك­قا­زاقستاندىقتار ەلىمىزدىڭ تاۋەل­سىز­دىك­كە جەتۋى, تاۋەلسىزدىك العان 20 جىل كولەمىندەگى قازاق­ستان­نىڭ جەتىستىگى, ىرگەلى مەملەكەتكە اينالۋى, حالىقتىڭ تۇرمىس-ءتىر­شىلىگىنىڭ جاق­سا­رۋى تىكەلەي ەل­باسى ن.نا­زار­باەۆتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىنىڭ ار­قا­سىندا ەكەندىگىن ايتا كەلىپ, قا­زاقستاننىڭ جوسپار­لاعان باعدارلا­ما­لارىنىڭ ورىن­دا­لۋىن دا, الداعى الاتىن بەلەستەرىن دە تىكەلەي ءوز­دەرىنىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتىمەن باي­لا­نىستىر­عى­سى كەلەتىنىن ايتادى. اكتسياعا قاتىسۋشى 20 مىڭنان استام وڭتۇستىك­قازاقستاندىق­تار­دىڭ اتىنان قازاقستان رەسپۋب­ليكا­سى­نىڭ پرەزيدەنتى ن.نازار­باەۆقا اش­ىق حات جولداندى. وندا: «رەفەرەندۋم ءوت­كىزۋ – حال­قى­مىزدىڭ قالاۋى, شى­نا­يى تىلەگى. ءسىز ءاردايىم حال­قى­ڭىزبەن بىرگەسىز. سوندىقتان دا حا­لىق قا­لاۋى ەسكەرىلەدى دەگەن ويدامىز. بۇكىل وڭتۇستىك قازاقستان وب­لىسى تۇرعىندارىنىڭ اتىنان قا­زاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى قوس پالاتاسىنىڭ بىرلەسكەن وتى­رى­سىنىڭ شەشىمىن قولداۋى­ڭىزدى, ەل ىشىندە رەفەرەندۋم ءوت­كىزۋگە كەلىسىم بەرۋىڭىزدى سۇراي­مىز», – دەلىنگەن. – ءبىز ستاليندىك رەپرەسسيا كەزىندە گرۋزيادان قازاقستانعا زورلاپ كوشى­رىلگەن تۇرىك حالقىنىڭ ۇر­پا­عىمىز, – دەيدى كاسىپكەر رايس قا­رايبراگيموۆ. – دوسقا قۇشاعى اشىق, مەيىربان قازاق جۇرتى قو­لىنداعى جارتى نانىن بىزبەن ءبو­لىسىپ, ەكى بولمەسىنىڭ ءبىرىن بو­سا­تىپ بەرىپ ءومىر ءسۇرىپ كەتۋىمىزگە جاعداي جاسادى. ءبىز مۇنى ەشقا­شان ۇمىتا المايمىز. مەنى تەگىم تۇرىك دە­مە­سە­ڭ­ىز, قانىم – قازاق. ءبىز ءۇشىن قا­زاق­ستاننان ارتىق وتان جوق, بول­ماي­دى دا. نۇر­سۇل­تان ءابىش­ ۇلى قا­زاق­ستان­دا عانا ەمەس, ءال­ەمدىك ساياساتتا ورنى بار دارا تۇلعالاردىڭ ءبىرى. سوندىق­تان دا تۇركىستانعا كەل­گەن ساپا­رىندا ءتۇر­­كيانىڭ پرەزيدەنتى ابدۋللا گۇل “نازارباەۆ – تۇركى الە­مىنىڭ كوش­باسشىسى” دەپ باعا بەرگەن بولا­تىن. الەم مويىن­داعان تاريحي تۇلعانىڭ قازاق­ستان­دى بۇگىن­گىدەن دە بيىك بەلەستەرگە كوتەرە بەرەتىندىگىنە سەنەمىن. سون­دىقتان دا ەل­باسى­مىز­دىڭ وكىلەت­تى­گىن ۇز­ار­تۋ­دى شىن كوڭىلىممەن قالايمىن. ميتينگكە جينالعاندار وسىن­داي جۇرەكجاردى تىلەكتەرىن اي­تىپ جاتتى.

باقتيار تايجان.

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.

* * *

رەفەرەندۋم – حالىق تالابى

قازاقستان پارلامەنتىنىڭ قوس پالاتاسىنىڭ بىرلەسكەن وتىرى­سىن­دا قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 42-بابىنا ءوز­گەرىس ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلە قا­رال­دى. بۇل قارالعان زاڭ جوباسىنىڭ ماڭىزى قازاقستان مەملەكەتى ءۇش­ىن, قازاقستاندىقتار ءۇشىن وتە جوعارى. وندا قازىر قوعامدا وتە قىزۋ تالقىلانىپ جاتقان, سوڭعى كەزدەرى باق-تاردىڭ ەڭ باستى تاقىرىبىنا اينالعان قازاق­ستان­نىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ ءجو­نىن­دەگى باستاماشى توپتىڭ ۇسىنىسى تالقىعا سالىندى. قويىلعان ءما­سەلە دەپۋتاتتاردىڭ جان-جاقتى تالقىسىنا ءتۇستى. قورى­تىندى­سىن­­دا پارلامەنت دەپۋتاتتا­رى­نىڭ ءبىراۋىزدى قولداۋىمەن بۇل تاريحي شەشىم قابىلداندى. كونستيتۋ­تسيا­عا وزگەرىس ەنگىزۋ ارقىلى پارلامەنت قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە ونى قۇرۋشى رەفورماتور, تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ تاريحي ميسسياسىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كونستيتۋتسيا شەڭبەرىندە ونىڭ قوعام­دىق-ساياسي مارتەبەسىن زاڭدى تۇردە مويىنداپ, ەلىمىزدىڭ ودان ءارى تۇ­راقتى جانە قارقىندى دامۋىن قام­تاماسىز ەتۋگە باستى شەشىم قا­بىلدادى دەي الامىز. ەلىمىز ءۇشىن وسى ماڭىزدى وقي­عالاردىڭ العىشارتى قانداي ەدى؟ بارىنشا قورىتىندىلاپ ايتاتىن بولساق, «توقسان اۋىز ءسوزدىڭ تو­بىقتاي ءتۇيىنى» مىنا ماسەلەگە كەلىپ تىرەلەدى: تاريح ءۇشىن قاس قاعىم ءسات بولاىپ تابىلاتىن ازعانتاي عانا ۋاقىتتىڭ ىشىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىز ءۇشىن ۇلان-عايىر ءىس جاسادى. تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ ساليقالى, سارابدال ساياساتىنىڭ ار­قاسىندا ەلىمىز ەڭ الدىمەن تۇ­راقتىلىققا يە بولدى. ەلدەگى تۇ­راقتىلىق مەملەكەت باسشىسىنا تەرەڭ ەكونوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالاردى ءساتتى جاساۋعا ءمۇم­كىندىك بەردى. ونىڭ ناتيجەسىن ءبۇ­گىندە كورە دە باستادىق. ءتىپتى 2008-2009 جىلدارداعى ەكونوميكالىق داع­دارىستىڭ ەڭ ءبىر اسقىنعان تۇ­سىندا دا ءبىزدىڭ ەلدىڭ ەكونوميكاسى تۇراقتى كۇيىندە قالىپ, ەلبا­سىنىڭ جۇرگىزگەن رەفورمالا­رى­نىڭ تابىستى وتكەندىگىن دالەلدەدى. الەمدىك ەكونوميكا ءۇشىن وتە اۋىر بولعان 2009 جىلدى ءبىزدىڭ ەلىمىز 1% وسىممەن اياقتادى, ال 2010 جىل­دى 7 پايىزدىق وسىممەن اياقتادى. مۇنداي دامۋ ىرعاعى قىتاي, ءۇن­دىستان سەكىلدى دامۋشى جانە كەيبىر دامىعان باتىسەۋروپالىق ەلدەردە عانا بولدى. بۇگىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ الدىنا وراسان زور مىندەتتەر قويىپ وتىر. الدىمىزداعى ونجىلدىقتا بارلىق كۇش-جىگە­رى­مىز شيكىزاتقا تاۋەلدى ەلدەر كيگەن قامىتتان قۇتىلۋعا باعىتتالىپ, ەلىمىزدىڭ يننوۆاتسيالىق كەلبەتى جاڭا تۇرپاتقا ەنبەك. سوندىقتان, ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى نۇرسۇلتان نا­زارباەۆتىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋعا باستاماشىلىق جا­ساعان شىعىس­قازاقستاندىقتاردىڭ باس­­تاماسى ماعان ابدەن تۇسىنىكتى. ماسەلە, بۇل جەردە كەيبىر شەشەندەر دالەلدەۋگە تىرىساتىنداي, ساي­لاۋعا كەتەتىن قارجىنى ۇنەم­دەۋ تۋ­را­لى ەمەس. ەل تاعدىرى, حال­قىمىز­دىڭ جارقىن بولاشاعى ول ايتىپ وت­ىرعان قارجىدان اناعۇر­لىم قىمبات. ەلباسى وسى كۇنگە دەيىن ەل ال­دىنا قويىلعان قانداي قيىن ماق­سات-مىندەتتەر بولسا دا بارلىعى­نىڭ شەشىمىن تابا بىلگەن قاي­راتكەر ەكەنىن قازاقستاندىقتارعا الدەقاشان ءدا­لەل­دەدى. ول تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتىن قۇرۋشى, بارلىق قازاقستان­دىق­تاردى دىنىنە, دىلىنە, تىلىنە قا­را­ماس­تان, ءبىر تۋدىڭ استىنا توپتاس­تى­را بىلگەن ناعىز ۇلت ليدەرى. وكىلەتتىكتى ۇزارتۋ تۋرالى باس­تامانى حالقىمىزدىڭ ءوزىنىڭ جار­قىن بولاشاعىن ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قولىنا تاپسىرۋى دەپ ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. بۇل – ءبىزدىڭ ەلىمىزگە بەرىلگەن تاريحي مۇمكىندىك. حالقىمىز مۇنداي تاريحي مۇمكىندىكتى ۋىسى­نان شىعارىپ المايتىنىنا مەن بەك سەنىمدىمىن. پرەزيدەنت وكىلەتتىگىن ۇزارتۋ­دى قولداپ 5 ملن.-نان استام قا­زاق­­ستان­دىق ءوز قولدارىن قويدى, بۇل داۋىس بەرەتىن ەلەكتوراتتىڭ جار­تىسى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى. مۇ­نى ەسكەرمەۋگە جوعارى زاڭ شى­عارۋشى ورگانداعى حالىقتىڭ زاڭ­دى وكىلدەرى بولىپ تابىلاتىن پار­لامەنت مۇشەلەرىنىڭ قۇقىعى جوق دەپ ەسەپتەيمىن. قازاقستان پارلامەنتىنىڭ ءمۇ­شە­لەرى قازاقستاننىڭ قولدانىس­تاعى زاڭناماسى شەڭبەرىندە حا­لىق­تىڭ ۇسىنىسىن زاڭداستىردى. ال بۇل وزگەرىستەردىڭ ءبارى قازاق­ستاندىقتاردىڭ مۇددەسىنە تولىق سايكەس كەلەدى. ەل تىزگىنىن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆقا ۇسىنا وتىرىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم كوپ­شى­­لىگىنىڭ وتانىمىز – سۇيىكتى قا­زاقستاننىڭ بولاشاعى جارقىن ەك­ەندىگىنە سەنىمى كامىل.

زەينوللا الشىمباەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.

* * *

حالىق سەنىمىنەن شىققان باسشى

ءبىزدىڭ بارلىق تابىسىمىز نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ ەسىمىمەن تى­عىز بايلانىستى. مەن 1996 جىلعى بيۋدجەتتى قازىر ەسكە الامىن, سول كەزدە دە دەپۋتات ەدىم, سوندا ءبىز­دىڭ كىرىسىمىز 380 ملرد. تەڭگە بول­عان ەدى, ال قازىرگى بيۋدجەتتىڭ كىرىسى 4 ترلن. 41 ملرد., ياعني 10 ەسە ار­تىق. وس­ىنداي تابىس توككەن تەر­دىڭ, ۇتىم­دى ۇيىمداستىرۋشى­لىق­­تىڭ, تاماشا باسقارۋشىلىقتىڭ جەمىسى ەكەنى داۋسىز. بىلتىردىڭ وزىندە عانا ەلىمىزدە جاڭادان 152 ۇلكەن ءوندىرىس ورىندارى اشىلعانىن بىلدىك. بۇل دەگەنىڭىز ەلىمىزدىڭ قارىش­تى دامىپ كەلە جاتقانىنىڭ كورى­نىسى ەمەس پە؟ پرەزيدەنتتىڭ ءبىرىنشى ەكونوميكا, سودان كەيىن ساياسات دەگەن ءسوزىنىڭ وتە دۇرىس بولعانىن ءومىردىڭ ءوزى دالەل­دەپ بەردى. وسى­دان 20 جىل بۇرىن ول كىسى قازاق­ستاندى جاقسى تۇرمىس­قا جەتكىزەتىنىن ايتقان ەدى, اقىرى سول ۋادەسىن ورىندادى جانە ەكونو­ميكانى ودان ءارى جاقسى دامۋدىڭ رەلسىنە ءتۇ­سىردى. ەندى وسىدان ار­تىق بىزگە قان­داي باسشى كەرەك, كىم بىزگە وسىنداي باسشى بولا الادى؟ مەن 15 جىل پارلامەنتتە, ودان بۇرىن 48 جىلداي وندىرىستە جۇمىس ىستەگەن اداممىن. نۇرسۇلتان نا­زار­باەۆتى 30 جىلدان استام ۋاقىت بويى بىلەمىن. سوندىقتان مەن بىزگە قازىر ن.نازارباەۆتان ارتىق ەشكىم دە باسشى بولا المايدى دەپ تولىق سەنىممەن ايتا الامىن. ال حالىق اينا, ول ءبارىن دە ءبىلىپ وتىر. وزدەرىنە ەشكىم دە نۇرسۇلتان ءاب­ىش ۇلىنداي باسشى بولا الماسىن بولجاپ وتىر. تەك قانا حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعىپ, ەلدىڭ بولا­شا­عىن ويلاعان باسشى وتىرعاندا عا­نا ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ دامي الاتى­نىن ولار جاقسى تۇسىنۋدە. سون­دىقتان دا از ۋاقىتتىڭ ىشىندە 5 ملن.-نان ارتىق قول جيناپ, ەل­با­سىنىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن ۇز­ارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋمنىڭ بول­عا­نىن قولداپ وتىر. قاي كۇندە بيلىك حالىقتىڭ پىكىرىنە قۇلاق اسىپ وتىرۋ كەرەك. وسى كۇنگە دەيىن ءبىز­دىڭ بيلىك حالىق قاجەتتىلىگىنە, ونىڭ پىكىرى مەن ۇسىنىسىنا ۇنەمى قۇلاق اسىپ كەلەدى. جىل سايىنعى جولداۋلارىندا دا پرەزيدەنت حا­لىقتىڭ جوق-جىتىگىن قاتتى ەسكەرىپ, وعان ءبىرىنشى كەزەكتەگى قاجەتتى ءما­سەلەلەردى شەشۋ قاجەتتىگىن ايتىپ جانە ونى شەشۋدى ۇكىمەتكە جۇك­تەپ وتىرادى. بەرىلگەن تاپسىرما­لاردىڭ ءبارى سوڭعى جىلدارى, ءاسى­رەسە سوڭعى 10 جىلدا تولىق ورىن­دالىپ, ىسكە اسىپ وتىر. سونىڭ ارقاسىندا حالىقتىڭ تۇرمىسى جىلدان-جىلعا جاقسارىپ كەلەدى. پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا وتە دۇرىس شەشىم قابىلدانىپ, كونستيتۋتسياعا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن ءبۇ­كىل­حالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى ۇزارتۋعا مۇمكىندىك بەرۋدى كوزدەي­تىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزەتىن زاڭ قابىلداندى. بۇل زاڭ­نىڭ ماڭىزى وتە زور. ويتكەنى, ساي­لاۋشىلاردىڭ 70 پايىزعا جۋىعى سونداي شارانىڭ بولعانىن قالاپ وتىر. ال ءبىز حالىقتىڭ تىلەگىنە قۇ­لاق اسۋىمىز كەرەك.

ءنۇسىپجان نۇرمامبەتوۆ, سەناتتىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ مۇشەسى.

* * *

ورنى دارا تۇلعا

حالىقتىڭ ىستىق ىقىلاسى مەن قولداۋىن تەك جۇرەك قانا شى­نايى سەزىنە الادى. ەگەر حالىق­تىڭ ءوز سوزىمەن ايتسار بولساق, ەلدىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭىن ويلاي­تىن ءبىر ادام بولسا, ول – ەلباسى, نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەپ تولىق تۇجىرىم جاساۋعا بولادى. ءويت­كە­نى, ەل ومىرىندەگى قانداي جاقسى­لىق­تىڭ دا ەلباسىنان باستاۋ ال­ىپ وتىرعانى بارشاعا ايان. قاي زاماندا بولسىن, بۇكىل ەل مەن ۇلتتى وركەندى دامۋ جولىنا جۇمىلدىرىپ, ءوز مەملەكەتىن بيىككە كوتەرە بىلگەن تۇلعالار عانا تاريحتا زور قۇرمەتپەن اتالادى. ءبىزدىڭ ەلىمىز دە تاۋەلسىز مەملە­كە­تىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتىڭ بيىك ابى­روي-بەدەلى مەن ونىڭ كانىگى ساياساتكەرلىگى, زور قابىلەت-قارىمى­نىڭ ارقا­سىندا زور ماقساتتارعا قول جەتكىزدى. ەلباسى دامۋدىڭ ءبىر­دەن-ءبىر دۇرىس جولىن تاڭداپ, ءوزىنىڭ كە­مەڭ­گەرلىك باستامالارى­مەن حالقى­مىز­دى ءار ۋاقىتتا دا العا قاراي بەرىك سەنىممەن باستاپ كەلەدى. قازاق حالقى ەجەلدەن «ىرىس الدى ىنتىماق» دەگەن قاعيدانى بەرىك ۇستانادى. جۇزدەن استام ۇلت پەن ۇلىس, سان ءتۇرلى ەتنوس پەن تو­لىپ جاتقان ءدىني كونفەسسيالار شو­عىرلانعان ەلدە تاتۋلىق پەن ىن­تىماققا قول جەتكىزۋ ەلباسى جۇرگىزگەن ساياساتتىڭ قول جەتكىزگەن تابىستارىنىڭ ەڭ شوقتىعى, بيىك شىڭى دەپ ايتساق, قاتەلەس­پەي­مىز. قازاقستان حالىقتارىنىڭ ءبۇ­گىن­­گى تاعى ءبىر ەرەكشە ماقتانىشى – استانا قالاسى. اينالدىرعان ون ەكى جىلدىڭ ىشىندە پرەزيدەنتتىڭ اسقان تاباندىلىعى مەن ەرەكشە قايرات-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا سا­رى­ارقانىڭ تورىندە قيالدا عانا كەزدەسەتىندەي تاماشا قالا پايدا بولدى. بۇكىل الەمنىڭ تاڭدايىن قاقتىرعان استانا بۇل كۇندە ءال­ەمدىك ستاندارتتاردىڭ بارلىق تا­لا­بىنا تولىق جاۋاپ بەرە الادى. ياعني, نۇرسۇلتان نازارباەۆ دەسە – قازاقستان, ال قازاق ەلى دەسە – نۇرسۇلتان نازارباەۆ ويعا ورالا­تىن بولدى. ءيا, «ەل تاريحىن تۇل­عالار جاسايدى» دەگەن وسى. تۇلعا – ەلدىڭ تۇعىرى, تۇلعا – ەلدىڭ تۇتقاسى. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءدال وسىنداي ۇلى كەمەڭگەر تۇلعا. قازاقستاندى الەم ەلدەرىمەن ارالاستىرۋعا, ونى تانىتۋعا تالماي ەڭبەك ەتكەن ۇلى تۇلعا – نازارباەۆ قازاق ورتاسىنان شىعىپ, دۇنيە ءجۇزى كولەمىنە تانىلعان ءال­ەمدىك قۇبىلىس. سونى تۇسىنگەندە عانا ءبىز تاۋەلسىزدىكتىڭ قالاي كەلگەنىن, استانانىڭ قالاي تۋعانىن, بۇگىنگى ءومىرىمىزدىڭ ءمانى مەن ما­عىناسىن تەرەڭ تۇسىنە الامىز. پرەزيدەنتىمىزدىڭ قازاق ەلى ءۇش­ىن, قازاقستان ءۇشىن تىندىرعان تاعى ءبىر ەلەۋلى شارۋاسى – قا­زاقستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكارا­سىن ماڭگىلىككە شەگەندەتىپ الۋعا قول جەتكىزگەندىگى. اسىرەسە, ۇلى كورشىلەرىمىز رەسەيمەن, قىتاي­مەن اراداعى مەملەكەتتىك شەك­ارا­نىڭ بەكىتىلۋى تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇ­عىر­لى ەتۋ جولىنداعى ەڭ ىرگەلى ءىستىڭ ءبىرى بولدى. بۇل ءبىزدىڭ ۇر­پاق­تارىمىز ەندى بۇدان بىلاي حا­لىقارالىق قۇجاتتارمەن بەكىتىلگەن ءوز شەكاراسىنىڭ اۋماعىندا الاڭسىز ءومىر ءسۇرىپ, ەڭبەك ەتەدى دەگەن ءسوز. مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى – ادام, حالىق. ەلباسىمىز سول حا­لىق ءۇشىن, ونىڭ تاعدىرى مەن ءومىرى ءۇشىن, بۇتىندىگى مەن بىرلىگى, باقىتى مەن بولاشاعى ءۇشىن قان­شاما ىستەر تىندىرىپ جاتىر دە­سەڭىزشى! بوداندىقتان قۇتىلىپ, تاۋەلسىزدىگىن العان مەملەكەتتىڭ ءتورت­كۇل دۇنيەنى مويىنداتقان ۇشان-تەڭىز تابىسى كىمنىڭ بولسا دا مەرەيىن وسىرەرى حاق. ەلىمىز باي, جەرىمىز كەڭ. وعان سىرتتان كوز تىگىپ, قىزىعا دا, قىز­عانا دا قاراۋشىلار از ەمەس. بوستاندىقتىڭ ءدامىن جاڭادان عا­نا تاتقان شاعىمىزدا ەلىمىز بەن جەرىمىزدىڭ تۇتاستىعىن, ەگەمەندىكتى ويلاۋ, تەك قانا ويلاپ ەمەس, ونى قورعاي دا ءبىلۋ, نىعايتۋ ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ ەڭ اسىل مىندەتى. ال ول ءۇشىن بىزگە ەڭ الدىمەن بىرلىك پەن ىنتىماق كەرەك. ءبىر اتا­نىڭ بالاسىنداي, ءبىر قولدىڭ سا­لا­سىنداي بولىپ, ەلباسىنا قول­داۋ كورسەتىپ, باسشىنىڭ توڭىرە­گىندە تىرەۋ بولىپ, بۇكىل قازاق حالقى سۇيەۋ بولىپ, تاس تۇيىندەي توپتاسۋىمىز كەرەك. الەم قازاقستاندى الدىمەن نا­زارباەۆ ارقىلى تانىدى. ال­دى­مەن پرەزيدەنتىمىزدى مويىنداۋ ارقىلى ولار ەلىمىزدى دە موي­ىن­دادى. قازاقستان پرەزيدەنتى الەم­دىك ساياساتكەردىڭ جاڭا ۇلگىسىن جا­سادى. ياعني, ول ءوز قىزمەتى ارقىلى ەلدەر مەن حالىقتاردىڭ مادەنيە­تى مەن مەنتاليتەتىن جاقىنداس­تىرا وتىرىپ, ءوز بويىنا ەۋروپا­لىق, سونداي-اق ازيالىق ەرەكشەلىكتەردى دە ادەمى ۇيلەستىرە ءبىلدى. مەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەسىمىن. سوندىقتان ەلباسى­نىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋدى قولدايمىن جانە رەفەرەندۋمدا ءبىر كىسىدەي داۋىس بەرۋگە بارشا جۇرتشىلىقتى شاقىرامىن. ەل ەرتەڭى جاستار ەكەنىن ەسكەرسەك, ولارعا جاسالعان بۇگىنگى قام­قورلىق جارقىن بولاشاعىمىزدىڭ بىردەن-ءبىر كەپىلى. وسى ورايدا, ەل­باسى ساياسا­تىنداعى باسىم باعىت جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرۋدە الەمدىك ستان­دارتتارعا قول جەتكىزۋ بولىپ وت­ىرعانىن سە­زىنۋدىڭ ءوزى ۇلكەن قۋانىش. بۇگىنگى قوعامدا, بۇكىل ادام­زات­تى وركەنيەت باستاۋلارىنا قا­راي باستاپ بارا جاتقان ەلباسشى­لار اراسىندا نۇرسۇلتان نازار­با­ەۆتىڭ ورنى دارا تۇر.

التىنگۇل قوبداعانوۆا, «كوكتەم» قازاق ورتا مەكتەبى ديرەكتورىنىڭ عىلىمي-ادىستەمەلىك جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى.

اتىراۋ وبلىسى, يندەربور كەنتى.

* * *

اعا بۋىننىڭ اق تىلەگى

تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – نۇر­سۇلتان نازارباەۆ كورەگەن, سالي­قالى سايا­سا­تىنىڭ ارقاسىندا ءبۇ­كىل قازاق ەلىنىڭ ازاماتتارى ايرانداي ۇيىپ, ءبىر كىسىنىڭ بالا­سىنداي جۇمىلىپ, تاۋەلسىزدىگى­مىز­دى كوزىنىڭ قاراشى­عىنداي قور­عاۋدا. بارلىق الەمدى تاستى اياق­تاي قاعىستىرعان قارجى داعدا­رىسىنا دەر كەزىندە ناقتى قارسى شارا قولدانۋ ارقىلى ەلىمىز ونى اۋىزدىقتاپ قانا قويماي, كەرىسىنشە, قارقىندى دامۋ جو­لىنا ءتۇستى. دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, عىلىم سالاسى الەمدىك دەڭ­گەيگە ۇمتىلۋدا. 2010 جىلى ەلىمىز ەقىۇ-عا باسشىلىق جۇمى­سىن تابىستى اياقتاپ, وسى ۇيىمعا كىرەتىن 56 ەلدىڭ مەملەكەت جانە ۇكىمەت باسشىلارىن شاقىرىپ استانا سام­ميتىن وتكىزدى. بۇكىل الەم نا­زارى استاناعا اۋدى, قۇلاعىن ءتۇر­دى. سامميت بارلىق جاعىنان وتە جو­عارى دەڭگەيدە ءوتتى. بۇكىل عا­لامدىق قاتەرلەردىڭ باسى اشى­لىپ, وعان قارسى شارالار بەلگىلەنگەن استانا دەكلاراتسياسى قابىلداندى. ەلىمىزدە حالىقتار دوستىعى­نىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسى قالىپ­تاستى. قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سى ءوز جەمىسىن بەرۋدە. استانا ومىرگە كەلگەن اينالاسى ون جىلدىڭ ىشىندە الەمدىك ارحي­تەكتۋرانىڭ قازاقى ۇلگىسىنە نەگىزدەلگەن اسەم قالاعا اينالدى. ۇستىمىزدەگى جىلى 57 مەملەكەت بىرىككەن يسلام كونفە­رەن­تسياسى ۇيى­مىنا باسشىلىقتى قول­عا الا­مىز. ەلىمىزدە ۇدايى وتكى­زىلىپ كەلە جاتقان الەمدىك ءدىن­با­سىلار ۇنقاتىسۋىنىڭ ءوزى جەمىسىن بەرە باستادى. «مادەني مۇرا» باع­دارلاماسى ورتالىق ازيا ەلدەرى ىشىندە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تۇڭعىش رەت قولعا الىنىپ, ەلىمىز تاريحىنا بايلانىستى شەت ەلدەردە ساقتال­عان مول مۇرالار ورالۋدا. دا­نا­لارىمىزدىڭ تاعىلىمدارى مەن مۇرالارى جارىق كورۋدە, ۇلى­لارىمىز ۇلىقتالۋدا. يندۋستريا­لىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى جوسپارى جاسالىپ, ءبىرىنشى بەسجىلدىعىنىڭ العاش­قى جىلى ەلىمىزدى شيكىزات ءوندى­رىسىنەن دايىن ونىمدەر وندىرىسىنە, ياعني ەكسپورتقا دايىن ونىمدەر شىعارۋدىڭ تۇساۋىن كەستى. مىنە, وسىنشا قىرۋار جۇ­مىس باسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇل­تان ءابىش ۇلى تۇر. سون­دىقتان, بىزدەر, قازاقتىڭ ۇلت­تىق پەداگو­گي­كالىق ۋنيۆەرسي­تە­تىنىڭ 1964 جى­لى بىتىرگەن تۇلەك­تەرى باس­تاماشى توپ كوتەرگەن پرە­زي­دەن­تىمىزدىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن رەفەرەندۋم ارقىلى ۇزارتۋ باستا­ماسىن قولدايمىز.

اباي اتىنداعى ۇلتتىق پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 1964 جىلى بىتىرگەن تۇلەكتەرى, بارلىعى 20 ادام قول قويعان.

* * *

ەل تابىسىن ەسەلەگەن

بيىل ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىنىڭ ون توعىز جىلىن لايىقتى اتاپ ءوتتى دەسەك, مەملەكەتتىڭ تاۋەلسىزدىگىن, حالىقتىڭ بىرلىگىن ساقتاپ, دا­مى­تۋدا, ەكونوميكانى ورگە باس­تى­رۋدا  نۇرسۇلتان نازارباەۆ كوپ ەڭ­بەك ءسىڭىردى. ناتيجەسىندە قازاق­ستان الەمدەگى ەكونو­ميكاسى شاپ­شاڭ دامىپ كەلە جاتقان ەلدەردىڭ ءبىرى بولىپ تانىلۋدا. ەلباسىمىز شارۋاشىلىعى­مىز­دىڭ بارلىق سا­لاسىن, سولاردىڭ اراسىندا تەمىر جولدى دامىتۋعا مول ۇلەس قوسۋدا. بۇگىندە «تەمىر جول» دەگەن ۇعىم قازاقستاندىقتار ومىرىنە مىقتاپ ەندى. تەمىر جول بويىمەن حالىق شارۋاشىلىعىنىڭ جۇكتەرى تا­سى­لۋدا, سونداي-اق تەمىر جول كولىگى ميلليونداعان جولاۋشىعا قىزمەت كورسەتۋدە. تسيفر­لاردى مىسالعا كەلتىرسەك, ەلىمىزدىڭ بارلىق جۇك اينالىمىنىڭ 70 پايىزدان استا­مى, جولاۋشى اينالىمىنىڭ 60 پايىزدان استامى تەمىر جول كو­لىگىنىڭ ۇلەسىنە تيگەن. بۇل ەلبا­سىنىڭ تەمىر جول سالاسىن قايتا قۇرۋ جونىندەگى ساياساتىنىڭ ارقا­سىندا مۇمكىن بولدى. جولاۋ­شى­لاردى كۇن سايىن الماتىعا كەرەكۋ جاقتان الىپ باراتىن اقسۋ-دەگەلەڭ باعىتىنداعى تەمىر جول­دى سالدىق. بۇل حالىققا جەڭىل بولدى. بۇرىنعىداي الماتىعا بارۋ ءۇشىن استانانى اينالىپ ءجۇر­مەيدى. قازىر پاۆلودار مەن استانا اراسىندا ەلەكتر پويىزدار زۋلاۋدا. ەلباسى قولداعان, سالامىزدى وركەندەتۋگە باعىتتالعان جاڭا جو­­بالار ويداعىداي جۇزەگە اسۋدا. يگىلىكتى ءىس الداعى ۋاقىتتا جال­عاسىن تابادى. مۇنىڭ ءوزى تا­بىسىمىزدى باياندى, بولاشا­عى­مىزدى جارقىن ەتەتىنى انىق. مەن قازاقستاننىڭ اسا ءىرى ۇلتتىق كوم­پانيالارىنىڭ ءبىرى «قازاقستان تەمىر جولىنىڭ» سان مىڭدىق ۇجى­مى  نۇرسۇلتان  نازارباەۆ­تىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن 2020 جىل­دىڭ 6 جەلتوقسانىنا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى رەسپۋب­ليكالىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ جونىندەگى ۇسى­نىس­تى قولدايتىنىنا سەنەمىن.

ءابي سارقىنشاقوۆ, «قازاقستان تەمىر جولى» اق كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن كولىك قىزمەتكەرى.

پاۆلودار.

* * *

قازاق ەلىنىڭ برەندى

«التىن ادام» ساقتالعان مۇراجايدىڭ قىزمەت­كەر­لەرى ەل­باسىنىڭ پرەزيدەنتتىك مەرزىمىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ تۋ­رالى رەفەرەندۋم وتكىزۋدى ءبىراۋىزدان قولدايدى. مۇنداي شەشىمگە كەلۋىمىزدىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى, ەلباسىنىڭ «ءما­دەني مۇرا» مەملەكەتتىك باع­دارلاماسىمەن تىكەلەي بايلانىس­تى. كەزەڭدىك جۇيەمەن جالعاسىپ كەلە جاتقان جوبا بويىنشا قا­زاقستانداعى كوپ جىلدار قاراۋ­سىز قالىپ كەلگەن قانشاما مادە­ني-تاريحي ەسكەرتكىشتەر تاۋەلسىز­دىك جىلدارى قايتادان ەڭسە تىكتەپ, قامقورلىققا الىنۋدا, ءتۇرلى سەبەپپەن جان-جاققا تارىداي شا­شىراعان قۇندى جادىگەرلەردى تۋ­عان ەلىنە اكەلىپ, ال قايتا­رىل­ماعان كۇندە ولاردىڭ ءبىرسىپى­را­سىنىڭ كوشىرمەلەرىن جەتكىزۋ ءۇش­ىن مەملەكەت ايانىپ قالىپ جات­قان جوق. ەل مادەنيەتىندەگى سونداي ايرىقشا قۇندىلىعىمىزدىڭ ءبىرى – «التىن ادام» ەكەنى بۇگىندە ءوز ەلىمىز تۇگىلى, وزگە ەلدەردىڭ جۇرت­شىلىعىنا ءمالىم. سوندىقتان دا الدىمىزدا بۇل مۇراجايدى ءماس­كەۋدەگى مەملەكەتتىك تاريحي مۋ­زەي­دىڭ, لوندونداعى بريتان ءتاجى قازىناسىنىڭ, بوگوتاداعى  التىن مۋزەيدىڭ, تەھرانداعى باعالى زات­تار ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ, كيەۆتەگى كيەۆو-پەچورسكايا لاۆرا سىندى الەمدىك دەڭگەيدەگى بەس كەرەمەتتىڭ قاتارىنا قوسۋ ماقساتى تۇر. وسى­ناۋ مۇرات مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كوشپە­لىلەر مادەنيەتى مەن تاريحىن حا­لىقارالىق عىلىمي دەڭگەيگە كو­تە­رۋ يدەياسىمەن ساباقتاسىپ جات­قان جوق پا؟ قازاق دالاسى جەر استىنداعى قازبا بايلىقتارىمەن عانا الەمدى قىزىقتىرمايدى, وسى كۇنى بايتاق ەلىمىز ازاتتىق تاڭى­مەن ارشىلعان رۋحاني بايلىق­تا­رىمەن جوعارى باعالانا باستا­عانى شىندىق. پرەزيدەنتىمىزبەن بىرگە «التىن ادام» شارلاماعان دۇنيەدە بىردە-ءبىر جەر جوق شىعار. ونىڭ كورمەلەرى « ۇلى جىبەك جو­لى» جوباسى بويىنشا وركەنيەتتى ەلدەردىڭ تورىندە سالتانات قۇرىپ, ۇلى دالا مادەنيەتىنە الەم عا­لىمدارىن ەلەڭدەتىپ قويعانىن تاعى ايتپاي تۇرا المايمىز. باس­قالاردىڭ الدىندا باعىڭ تاريحي بايلىعىڭمەن اسارىن بىلەمىز. وسى­­نى ەلباسىمىز اۋەل باستان كوكەيگە توقىپ, قاي ەلگە, قاي جەرگە بارسا دا تاۋەلسىزدىك ۇستىنىن ۇسىنۋدى استە ۇمىتپايدى. سول سەبەپتى دە وسىناۋ تەڭدەسسىز مۇرا ساقتالعان مادەني وشاق رەتىندە ءبىز ءوز اتىمىزدان ەلباسىنىڭ باس­شىلىق قىزمەتىن ۇزارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋمدى ءبىر كىسىدەي قولداي­تىنىمىزدى جەتكىزگىمىز كەلەدى. كۇ­نى كەشە وتكەن ءسامميتتىڭ قازاق ەلى ءۇشىن ورنى قانداي بولعانىن بۇگىندە جانىمىز مارقايا اڭگىمە ەتۋدەمىز. بۇل دا تىكەلەي ەلبا­سى­نىڭ ساياسي كورەگەندىگىنىڭ ارقاسى ەكەنىن دوس تۇرماق دۇشپاننىڭ ءوزى مويىنداعان ۇلكەن ەرلىك. سول ەرلىك «التىن ادام» ۇلاعاتىمەن استاسىپ جاتتى. شەتەلدەن كەلگەن قوناقتار مۇراجايعا ارنايى باس سۇعىپ, ونىڭ تۇپنۇسقاسىن ءوز كوز­دەرىمەن تاماشالادى. قازاق ەلى­نىڭ ايبارى مەن اجارى, تاريح پەن بۇگىنگى ەرەن قادام وزگەگە وسىلاي ونەگە توگىپ تۇرعان.

گاۋھار سادىباي, التىن جانە باعالى مەتالدار مەملەكەتتىك مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى.

* * *

ءبىز قولدايمىز!

ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الاتىن, تەحنيكا­لىق ورتا­لىقتاردا رەتتەۋشى بولىپ جۇمىس اتقاراتىن, جەكە كا­سىپ­كەر نەمەسە اۋىل مەكتەبىندەگى مۇ­عالىم, ياعني كەز كەلگەن جاس ادام كازىرگى كەزەڭى مەن بولا­شا­عىن ەگەمەن, قۇقىلى جانە دەمو­كراتيالىق مەملەكەتپەن تىعىز بايلانىستىرادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بۇكىل الەمگە تانىلدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز ەقىۇ مەن شىۇ-عا توراعالىق ەتتى. مۇنى قازاقستانعا دەگەن جو­عارى ساياسي سەنىمدىلىك پەن قۇرمەت دەپ باعالاۋعا بولادى. ەقىۇ سام­مي­تىنىڭ استانادا وتكىزىلۋى – قازاق­ستاننىڭ ءتورا­عالىق ەتۋىنىڭ جوعارى باعاسىنىڭ تاريحي جانە زاڭ­­دى ءناتي­جەسى. ەڭ باستىسى – بۇل جا­ھان­دىق ماسە­لەلەردى شەشۋدەگى قازاق­ستان پرەزيدەنتى, ەل­با­سى, نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلى نا­زار­­باەۆ­تىڭ باستا­ما­لارىنا قولداۋ ءبىل­دىرۋ, حالىق­ارالىق دەڭگەيدەگى جانە الەم جۇرت­شى­لى­عى تانىعان بەدەلىنىڭ انىق كورسەت­كىشى بولىپ وتىر. قازاقستاننىڭ بىرقاتار جاستار ۇيىم­دارى ەلى­مىز­دىڭ اۋىزبىرلىگىن, ىنتىماعى مەن مەم­لەكەت ەگەمەندىگى تۇعىرىنىڭ قاينا­رىنان باستاپ, قا­زاق­ستاندى بۇگىنگى كوشباس­شى­لىق­قا جەتكىزگەن تاۋەل­سىز­دىك, لاي­­ىق­تى ءومىر, كەمەل بو­لا­شاق اتتى وتكىر ءسوز­دەردى ازاماتتارعا بايان ەتە بىلگەن تۇل­عانى قالايدى. ءبىز تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نا­زار­باەۆتىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋدى «قول­داي­مىز!» دەپ, ءوز كوزقا­را­سى­مىزدى ءبىل­دىرەمىز, دەيدى ەلىمىزدىڭ جاستار  ۇيىمى.