حالىقتىڭ كۇشى ىنتىماعى جاراسقان تىلەگىندە!

ەلباسىمەن بىرگەمىز!

حالىقتىڭ دا, حالىق قالاۋلىلارىنىڭ دا ورتاق ويى وسىنداي

حالىقتىڭ كۇشى ىنتىماعى جاراسقان تىلەگىندە! قازاقستان تاريحي تاڭ­داۋدىڭ الدىندا تۇر. حالىقتىڭ ۇسىنىسىمەن كۇن تارتىبىنە ۇلت كوشباسشىسىنىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىلعا دەيىن ۇزار­تۋ تۋرالى رەفەرەندۋم وتكىزۋ ماسە­لەسى قويىلىپ وتىر. باستا­ماعا 5 ميلليوننان استام وتان­داس­تارىمىز, ساياسي پارتيالار مەن ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ, عىلىمي جانە شىعار­ما­شىلىق ينتەللي­گەن­تسيا­نىڭ, ەتنومادەني, ءدىني ءبىر­لەس­تىكتەردىڭ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم­دار مەن قوعامدىق بىرلەستىكتەردىڭ وكىل­دەرى, جاس مولشەرى مەن ءال-اۋقاتى, الەۋمەتتىك جاعدايى مەن ءدى­ني كوزقاراسى, ەتنوستىق شىعۋ تەگى ءارتۇرلى ادامدار قولداۋ ءبىلدىردى. بۇل ءبىزدىڭ وتانىمىز – قازاق­ستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ءوسىپ-ءور­كەن­دەۋى جولىندا كۇش جۇمىل­دىر­عان, حالىق بىرلىگىن توپتاستىر­عان قازاقستان­نىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ساياساتىنىڭ وزەگى – قو­عامدىق كەلىسىمنىڭ ايقىن كورىنىسى. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ باسشى­لى­عىمەن قا­زاق­ستان قوماقتى جانە ايقىن ەكونوميكالىق دامۋعا, الەۋ­مەتتىك جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى, بەيبىتشىلىك پەن سەنىم سايا­سا­تىنىڭ ارقاسىندا الەمدىك ءور­كە­نيەتكە بەدەلدى جانە قۇرمەتكە يە مەملەكەت بولىپ ەندى. قازىرگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ ال­دىن­دا بارشا­مىزعا ناتيجەسى ماڭىز­دى بولىپ تابىلاتىن جاڭا سترا­تەگيالىق دامۋ ماقساتتارى تۇر. «نۇر وتان» حالىقتىق-دەمو­كرا­تيالىق پار­تياسى «قازاق­ستان-2020» دەموكراتيالىق كۇش­تەر­دىڭ جالپىۇلتتىق كواليتسيا­سىن قۇرۋ تۋ­رالى باستاما جاسادى جانە ەلىمىزدەگى بار­لىق ساياسي, قو­عام­دىق كۇشتەردى تۇڭعىش پرەزيدەنت ن.­ا.نا­­زار­باەۆتىڭ وكىلەت­تى­گىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋم ءوت­كىزۋ باستا­ماسىنىڭ اينا­لا­سىنا بىرىگۋگە شاقىردى. كواليتسيانى قولداي وتىرىپ, بارلىق ازا­مات­تار­دى ءوتانسۇي­گىشتىك, ازاماتتىق پارىز سەزىمىن جانە جالپىۇلتتىق اۋىزبىرلىك ۇلگىسىن كورسەتۋگە شاقىرامىز. ءبىز بولاشاعىمىز, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمىمىز, بەرەكەلى قازاق جەرىندەگى بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىق ءۇشىن ءوزىمىزدىڭ جالپى جاۋاپكەرشىلىگىمىزدى ۇعىنامىز. كواليتسيانى قولداي وتىرىپ, ءبىز حالىقتىڭ ساياسي ەركىن بىلدىرەمىز, ءبىز ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق ءبىر­تۇ­تاس­تىعىمىزدى – قازاقستان حال­قى بىرلىگىن كور­سەتەمىز. قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سى ازاماتتىق ءۇن­قاتىسۋ جانە قوعامدىق كەلىسىم ينستيتۋتى رەتىندە, اۋەل باستان رەفەرەندۋم وتكىزۋ تۋرا­لى باستامانى قىزۋ قولداپ, وتانداستا­رىمىز­دى ۇلت كوشباس­شىسىنا قولداۋ بىلدىرۋگە شاقىرعان بولاتىن. ءبىز ءوزىمىزدىڭ كۇشىمىزگە, ءوزىمىزدىڭ ورتاق جە­تىستىكتەرىمىزگە سەنەمىز. ءبىز بىرىگىپ ءوز تاع­دى­رىمىزدى ەركىن تاڭدايمىز. بولاشاعىمىز­دى تۇڭ­عىش پرەزيدەنتتىڭ باسشىلىعىمەن بىرگە جا­ساي­مىز. ءبىز بارشا قازاقستان ازاماتتارىن قازاق­ستان پرەزيدەنتى, ۇلت كوشباسشىسى – نۇر­سۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆقا جالپىۇلتتىق قولداۋ بىلدىرۋگە شاقىرامىز. ورتاق وتانىمىز – قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى­نىڭ ءوسىپ وركەندەۋى ءۇشىن!

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ كەڭەسى.

استانا قالاسى, 2011 جىلعى 12 قاڭتار.

«قىزدار سىزگە سالەم ايتىپ جاتىر» قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن جيىندا «ەلباسى بىرەۋ, قالعانىمىز وعان تىرەۋ» دەگەن تۇجىرىم جاسالدى ەل پرەزيدەنتىنىڭ وكى­لەت­تىگىن ۇزارتۋ جونىندە رەفەرەندۋم ءوت­كى­زۋ تۋرالى باس­تا­مانى قولداعان جي­ىندا پرو­فەسسور-وقىتۋشىلار قاۋىمى مەن ستۋدەنتتەر جارقىن ءجۇز, جايما شۋاق كوڭىلمەن, وتە ءبىر قۇلشىنىستى بەلسەندىلىك تا­نىت­تى. زالدىڭ ءار تۇسىنان «ءبىز ەل­باسىنا سەنەمىز!», «حا­لىق قا­لا­عان, جاستار جاق­تاعان ەلبا­سى!», «ءبىز قۋاتتى قازاقستان ءۇشىن نازارباەۆپەن بىرگەمىز!» دەگەن ۇران­دار كوتەرىلدى. جيىن وتەر ال­دىن­دا ەلدىك, وتانشىلدىق رۋحتا­عى اسقاق ءان قالىقتادى. ناق وسى جايدىڭ ءوزى «ارقا سۇيە­رىم – حا­لىق­تىڭ سەنىمى مەن ءۇمىتى» دەگەن ەل­باسى سوزىمەن ۇندەسىپ تۇرعان­داي كورىندى. – قىزپۋ ۇجىمىنىڭ وسى جي­نا­لىستى وتكىزبەۋى ادىلەتتىلىك بول­ماس ەدى, – دەدى رەكتور ش.بەركىمباەۆا. – نەگە دەسەڭىز, قىزدار ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ, وسىندا وقي­تىن قازاق قىزدارىنىڭ ەڭ ۇلكەن قام­قورشىسى ءارى ءتى­لەۋ­قورى نۇرسۇل­تان ءابىش­ ۇلىنىڭ ءوزى. ەلباسى ءوت­كەن جىلدىڭ 16 قاراشاسى – ايت كۇنى وقۋ ورداسىنا كەلىپ, ستۋ­دەنتتەر ءۇيىن ارالاپ كو­رىپ, تا­نىسۋ بارىسىندا: «ءبىر انانى تاربيەلەپ شىعۋ – ءبىر ۇلتتى ءتار­بيەلەۋمەن بىردەي». بۇل وقۋ ورنىنىڭ قاسيەتى دە وسىندا. ول ءوزى­نىڭ 66 جىلدىق تاريحىندا 50 مىڭنان استام مامان ءتار­بيەلەپ شىعاردى. مەن سون­دىقتان بۇل وقۋ ورنىنا ۋنيۆەرسيتەت دەگەن دارەجە بەردىم. وسى «ستۋدەنتتەر ءۇيىن» سالدىردىم. جاعداي­لا­­رى­ڭىز جاقسى بولعانىنا قۋانىش­تى­مىن» دەگەن ۇلا­عاتتى سوزدەر ايتقان ەدى. ەندەشە, وسىنداي شا­پاعاتىن كورىپ تۇرىپ ۇلى باستاماعا ءۇن قوسپاي قالاي وتىرا الماق­پىز؟ شىنىندا دا ەلباسى­نىڭ جال­پى جاستارعا, ءبىلىم بەرۋ سالاسىن دامىتۋعا, ون­ىڭ ءىشىن­­دە قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىنە دەگەن ىقىلاس-ءىل­تي­پاتى ەرەكشە ەكەندىگى ەجەلدەن ءما­لىم. 1990 جىلداردىڭ ور­تا­­سىندا جەنپي جابىلادى ەكەن, قازپي-گە قوسىلادى ەكەن دەگەن ءارتۇرلى الىپ-قاش­­تى اڭگىمەلەر دە بول­عا­نىن بىلەمىز. سول كەزدە: «جەنپي قازاقتىڭ بەت-ءجۇزىنىڭ اي­ناسى ەمەس پە؟ ەندەشە, بۇل تا­راپ­تاعى وسەكتى توقتاتىپ, قايتا ونى وركەندەتپەيمىز بە!» دەپ كەسىمدى ءسوزىن ايتىپ, سول جەنپي-ءدىڭ باعىن جاندىرعان دا پرەزي­دەنتتىڭ ءوزى بولاتىن. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 19 جىلدى­عىنا وراي قىزدار ۋني­ۆەرسي­تە­تىنىڭ رەكتورىن «قۇرمەت» وردەنىمەن ماراپاتتاپ تۇرىپ ەلباسى­نىڭ: «ءشامشا, قىزدارىڭ قالاي؟» دەپ سۇراۋدى ۇمىتپاعانى دا ءۇل­كەن جۇرەكتىڭ ۇلاعاتى ەكەنى انىق. «قىزدارىمنىڭ جاعدايى جاقسى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, قىزدار سىزگە سالەم ايتىپ جاتىر» دەگەن رەكتور جاۋا­بىن ىقىلاسپەن تىڭدا­عان مەم­لەكەت باسشىسى مەيىرلەنە: «وندا ولارعا مەنەن دە سالەم ايت» دەگەن ەدى. وسى ءبىر اۋىز ءسوزدىڭ بارشا ۇجىم ءۇشىن شاپا­عات-جىلۋى قانداي دەسەڭىزشى. ۋنيۆەرسيتەتتە 50 ستۋدەنت پرە­زيدەنت شاكىرتاقى­سىن الادى. پرەزيدەنت ءشا­كىرت­اقىسى بيىل 28700 تەڭ­گەدەن 34 مىڭ تەڭگەگە وسكەلى وتىر. ماگيسترانتتار بۇ­عان دەيىن 29 مىڭ تەڭگە شاكىر­ت­اقى السا, ەندى 38 مىڭ تەڭگە الماق. ستۋدەنتتەردىڭ ادەتتەگى ءشا­كىرت­اقىسى 15 مىڭ تەڭگەگە جەتەر بولسا, ال وقۋ وزاتتارى ءۇشىن وسى سوماعا تاعى 30 پايىز قوسىلادى. مىنە, وسى­نىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ ءبىلىم سالاسىنا, ستۋدەنت جاستارعا جاساپ وتىرعان قامقورلىعى­نىڭ كورىنىسى. بۇدان ءارى ءشامشا كوپ­باي­قىزى جانە باسقا ءسوي­لەۋ­شىلەر عا­سىرلار بويى ار­مان­داعان تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ, وسى جىلداردا قول جەتكەن بارلىق تابىستارىمىز­دىڭ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەسىمىمەن بايلانىستىلىعىن تا­را­تىپ ايتتى. باسقاسىن بى­لاي قويعاندا, ەلىمىزدە ءمۇل­دەم جاڭا قوعام قۇرىلدى, قازاقستاندى الپاۋىت مەملەكەتتەر مويىندادى. ءاسى­رە­­سە, استانا ءسامميتى حال­قىمىز­دىڭ جۇلدىزدى ءساتى بولدى. جا­ڭا­عى الپاۋىت مەملەكەتتەردىڭ باس­شى­لارى اقوردادا ءيىلىپ سالەم بە­رىپ, قوناعىمىز بولۋى ەلباسى بەدەلىن ايعاقتاي تۇسكەن جاع­دايلار. پەداگوگيكا عىلىم­دارى­نىڭ دوك­تورى, پروفەسسور ق.ايماعام­بە­توۆا, پەداگوگيكا عىلىم­دارى­نىڭ دوكتورى, «پە­داگوگيكا» كا­فە­دراسى­نىڭ مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور ا.قۇسايىنوۆ, پسيحولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتو­رى, پروفەسسور ح.شەريازدانوۆا, پەداگوگيكا عىلىم­دارى­نىڭ دوكتورى, پروفەسسور ج.سۇلەيمەنوۆا, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت ب.سايلان, تاريح-ەكو­نو­ميكا فاكۋلتەتىنىڭ 4-كۋرس ستۋدەنتى, پرەزيدەنتتىك ستي­پەنديا­نىڭ يەگەرى س.اقىل­بەكوۆا جانە باسقالار تاۋەل­سىزدىك جىلدا­رىن­داعى قازاق­ستاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىنداعى جەتىستىكتەرىن, ەلدىڭ الەمدىك ارەناداعى بە­دە­لىنىڭ ورنىعۋىنداعى ەلبا­سى­نىڭ ەرەن ەڭبەگى مەن ەرلىگىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنتتىڭ 2020, 2030 ج­ىل­دارعا دەيىنگى كەزەڭدەردى قام­تيتىن ستراتەگيالىق باع­دارلا­ما­لارى – ۇلتتىق ۇلى جوبالار. سو­نىڭ بارلىعى ءىستىڭ كوزىن تاباتىن كەمەڭ­گەر تۇلعانىڭ ارقاسىندا عانا ءساتتى جۇزەگە اسارى داۋ­سىز. سوندىقتان, پرەزي­دەنتى­­مىزدىڭ وكى­لەتتىگىن ۇزار­تۋ وتە ورىندى باستاما. وسىن­داي ورتاق پىكىرگە توق­تاعان قىزدار ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن جيىن بۇكىل­حا­لىقتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ باستاماسىن قولداپ, وتان­داس­تارىمىزدى وسى يدەيا جولىندا توپتاسۋعا شا­قىرعان ۇندەۋ قابىلدادى. قورعانبەك امانجول. ەلدىگىمىزدىڭ  كورسەتكىشى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نا­زار­­باەۆتىڭ وكىلەتتىگىن 2020 جىل­عا دەيىن ۇزارتۋ ءجو­نىندەگى باس­تامانى قولدايتىنىمدى مى­سال­دارمەن جەتكىزۋ ازاماتتىق بورىشىم دەپ سانايمىن. 2009 جىلى جەلتوقساندا ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ «بولا­شاق» باعدارلاماسى بويىنشا جاريالانعان كونكۋرسقا قاتىستىم. ناتيجەسى بويىنشا 2010 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ ماسكەۋ مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى كوركەمسۋرەت جانە گرافيكا فا­كۋلتەتىنىڭ «كەسكىندەمە» كافەدراسىندا عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتىپ جاتىرمىن. قازان ايىندا رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك كىتاپ­حاناسىندا وتەتىن پروفەسسور يۋ.ستوليا­روۆ­تىڭ ءدارىسىن تىڭداۋعا جازىلعان بولاتىن­مىن. يۋ.ستولياروۆ ەكى ساعاتتىق ءدارىسىن ءبىز­دىڭ جەتىستىكتەرىمىزگە, استاناعا بارعان سا­پا­رىنا ارنادى. استانادا وتكەن اسسام­بلەيا­نىڭ حالىقتار بىرلىگىن نىعايتۋداعى ءرولى, ۇيىمداستىرۋداعى ۇلتتىق ەرەكشەلىگىمىز بەن قوناق كۇتۋ ءداستۇرىمىز قوناق­تاردى تاڭقالدىرعان ەكەن. استانانى ارالاۋ كەزىندە كورگەن اقوردا, بايتەرەك, ۇلتتىق كىتاپحانا, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى, مينيسترلىكتەر ءۇيىن تامسانا ءتۇسىندىردى. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى بۇكىل ادامزاتتىڭ بولاشاعىنا جاساپ جاتقان زور ەڭبەگىنە ايرىقشا باعا بەرگەندە, ءبىزدىڭ بويىمىزدى ەرەكشە ماقتانىش سەزىمى بيلەپ, ءتىپتى توبەمىز كوككە جەتكەندەي بولدى. ەگەمەن ەل بولىپ قالىپتاسۋدان باستاپ قارجى داعدارىسى كەزەڭىنەن ەلىمىزدى قي­نالتپاي الىپ شىعا بىلگەن پرەزيدەنتى­مىز­دىڭ كورەگەندىك ساياساتىن, تاباندىلىعى مەن ەرەن ەرلىگىن جانە ونى الەمدەگى ال­پاۋىت مەملەكەتتەردىڭ ءوزى مويىنداپ جۇرگەنىن ەسىمىزدەن ەش ۋاقىتتا شى­عار­ماۋعا ءتيىسپىز. قازىرگى جاhاندانۋ زامانى ۇدەي تۇسكەن اقپاراتتار تاسقىنى جانە عى­لىمنىڭ دامۋى ادام بالاسىنىڭ الدىنا كۇر­دەلى ماسەلەلەر قويۋدا. ءبىزدىڭ ەلىمىز, ەگەمەن ەل رەتىندە, جان-جاقتى جانە ۇيلە­سىمدى دامىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا باسەكەگە قابىلەتتى ەلدەردىڭ قاتارىنا جەتۋ ماق­سا­تىندا,ەلىمىزدىڭ عىلىم, ءبىلىم بەرۋ سالا­لارى الەمدىك ستاندارتتار تالابىنا ءساي­كەس­تەندىرىلدى. ەلباسى جىل سايىنعى حا­لىققا ارناعان جولداۋلارىندا ەلىمىزدىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلدەرمەن تەرەزەسى تەڭ بولۋى ءۇشىن ءبىلىم مەن عىلىمدى دامىتۋ كەرەكتىگىن باسا ايتىپ كەلەدى. مەن ەۋرازيا وڭىرىندە تۇڭعىش اشىلعان ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە 2005 جىلدان بەرى بەينەلەۋ ونەرى كافە­درا­سىنىڭ مەڭگەرۋشىسى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەمىن. وقۋ ورنى حالىقارالىق تالاپ­تارعا سايكەس ساپا مەنەدجمەنتى جۇيەسىن ەنگىزدى, مامان دايىنداۋ ءۇش ساتىلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋدا, وقۋ ءۇردىسى كرەديتتىك تەحنولوگيامەن جۇرگىزىلۋدە. ەلباسىمىز­دىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن عىلىم مەن ءبىلىمدى ساتىلاپ دامىتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ جانە ول جۇيەلى تۇردە ورىندالۋدا. ەلىمىزدە ەكونوميكانى, حالىقتىڭ تۇرمىسىن كوتە­رۋمەن قاتار, ءبىلىم مەن عىلىمدى حالىقارالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋگە ايرىقشا جاعداي جاسالىپ جاتىر. اتاپ ايتاتىن بولسام, جوو وقىتۋشىلارىنىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە ءبىلىم گرانتتارى بولىنۋدە, جىلدا 200 وقىتۋشىعا ايرىقشا ەڭبەگىنە قاراي «جوو ۇزدىك وقىتۋشىسى» مەملەكەتتىك گرانتى تاعايىندالۋدا, وقىتۋشىلار «بو­لا­شاق» باعدارلاماسىمەن عىلىمي تاع­لىم­داماعا جىبەرىلۋدە, وقىتۋشىلاردىڭ تۇر­مىس جاعدايلارىن كوتەرۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا پاتەرلەر بولىنۋدە, ءوز تىلىمىزدە جاڭا وقۋلىق جازۋ سياقتى ماڭىزدى ماسەلەلەر دە شەشىمىن تابۋدا. عىلىم مەن بىلىمگە دەگەن مۇنداي قامقورلىقتى ەستىگەن ماسكەۋ مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدا­رى تاڭ قالۋدا. ەلباسىمىز ن.ءا.نازارباەۆ 1994 جىلى م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ءماس­كەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە «تاريح بىزگە ءححى عاسىرعا وركەنيەتتى جولمەن كىرۋگە ءمۇم­كىن­شىلىك بەرىپ وتىر. وسى مۇمكىنشىلىگىمىزدى ىسكە اسىرۋدىڭ ءبىر جولى, ءبىزدىڭ ويىمىزشا, بۇرىنعى كەڭەس وداعى مەملەكەتتەرىنىڭ قا­لى­پتاسقان پوتەنتسيالى, حالىقتارىنىڭ ىن­تىماقتاستىققا دەگەن ويلارى ارقىلى ەۋرازيالىق قاۋىمداستىق قۇرۋ», – دەگەن بولاتىن. مىنە, سول ەۋر­ازيا­لىق قاۋىم­داس­تىق يدەياسى قازىر ەكو­نوميكالىق, ساياسي, عىلىمي سالالاردى جەتىلدىرۋدە ءوز جەمىسىن بەرۋدە. قاۋىم­داس­تىق­تىڭ نەگىزگى ماقساتى – رەسەي عىلىمي مەكتەبىمەن بىرىگە وتىرىپ كەيبىر مامان­دىق­تاردى جەتىلدىرۋ. قازاق­ستان­عا كوركەم پەداگوگيكا سالاسىنان عى­لى­مي كادرلاردى دايىنداۋدا ماسكەۋ مەملەكەتتىك پەدا­گوگي­كا­لىق ۋنيۆەرسيتەتى عالىم­دا­رى­نىڭ ءسىڭىر­گەن ەڭبەكتەرى زور بولدى, ءالى دە بولسا ءبىزدىڭ ولاردان الارىمىز كوپ. ماسكەۋ مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى تەك رەسەيگە عانا ەمەس تمد ەلدەرىنە عىلىم دوكتور­لارىن دايىندايتىن جال­عىز ۋنيۆەرسيتەت بولىپ سانالادى. وقىتۋدىڭ جاڭا پەداگو­گي­كالىق تەحنولوگياسىن قول­دانۋدا جانە عى­لىمي, وقۋ ادىستەمەلىك وقۋلىقتار داي­ىن­داۋداعى مول تاجىريبەلەرى بىزگە قازىرگى تاڭدا وتە ماڭىزدى. قازىر عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتۋ كەزىندە ماسكەۋ مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى كوركەمسۋرەت جانە گرافيكا فاكۋلتەتىنىڭ عالىمدارى رەسەي ءبىلىم اكا­دەمياسىنىڭ اكادەميگى, «كەسكىندەمە» كا­فە­دراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, پ.ع.د.,پروف., س.لو­­موۆ, «سۋرەت» كافەدراسىنىڭ مەڭ­گەرۋ­شىسى, پ.ع.د., پروف., ۆ.لەبەدكو, پ.ع.د., پروف., س.يگناتەۆتەرمەن بىرلەسە وتى­رىپ, بەينەلەۋ ونەرى بويىنشا ماگيستراتۋرا جانە باكالاۆر ماماندىقتارىنا قاجەت­تى جاڭا باعىتتاعى وقۋلىق, وقۋ باعدار­لا­مالارى مەن وقۋ ادىستەمەلىك كەشەندەردىڭ ۇلگىسىن دايىنداۋدامىز. بەينەلەۋ ونەرى بويىنشا بىرلەسە وتىرىپ عىلىمي كادرلار دايارلاۋ, 2 ديپلومدى ماگيستر دايىنداۋ ماسەلەلەرى دە قاراستىرىلۋدا. وسى ايتىلعان ماقساتتارىمنىڭ ءىس ءجۇ­زى­نە اسىرىلۋى پرەزيدەنتىمىز ن.­ا.نا­زارباەۆتىڭ «بولاشاق» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە بولىپ وتىر. بۇل باعدارلامانىڭ قازاقستاننىڭ عىلىمى مەن ءبىلىمىن جەتىلدىرۋدە الاتىن ورنى ەرەكشە. ەلباسىمىزدىڭ 7 جەلتوقسان كۇنى «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» ستۋدەنتتەرى مەن پرو­فەسسور وقىتۋشىلارى الدىندا وقىعان دارىسىندە «قازىرگى ۋاقىت ادامزات بيىگىن بىلەكپەن ەمەس, بىلىممەن باعىندىرۋدىڭ زا­مانى» دەگەن ءسوزىنىڭ ەلىمىزدە ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىنا ماقتانامىن. مەن ماسكەۋ قالاسىندا قىرعىز, وزبەك, تاجىك جانە باسقا دا بۇرىنعى وداقتاس رەسپۋبليكالار ازاماتتارىنىڭ قارا جۇمىسقا سالىنىپ بوسىپ جۇرگەنىن كوزىممەن كورىپ ءجۇرمىن. ءبىزدىڭ ەلدەن باراتىندار تەك عى­لىم مەن ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن عانا با­رىپ جاتىر. سوندىقتان ءبىز ءبىرىنشى قۇدايعا ءتاۋبا دەيىك, ەكىنشى ەلباسىمىزدىڭ ءبىر عانا ءبىلىم سالاسى بويىنشا ەرەن ەڭبەگى ەكەندىگىن باعالاي بىلەيىك دەمەكپىن. شى­نىندا بۇل حالقىمىزعا «مىڭ جىلدا كەلەتىن باق قۇسىنىڭ قايتا قونعانى», وسىنى تۇسىنە ءبىلۋ, ۇلتتىق نامىسىمىزدىڭ ايقىن كورسەتكىشى ەكەنىن ۇمىتپايىق اعايىن. سەيىتقالي امانجولوۆ, رف جانە قر پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قر ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ۇزدىگى, حالىقارالىق پەداگوگيكالىق ءبىلىم عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى. باياندى بولاشاق مۇراتى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما جىلدىعىنا اياق باستىق. بۇل ۋاقىت تاعدىرلى شەشىمدەردىڭ, ەرەن ەڭبەك پەن تاريحي تابىستاردىڭ كەزەڭى رەتىندە حالقىمىزدىڭ تاريحىنا ەنەدى. بۇگىندە قازاقستان قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالالارىندا وڭ وزگەرىستەرگە جەتىپ, ەكونوميكاسى, ءبىلىمى مەن مادەنيەتى تۇراقتى دامىعان, ىنتىماعى جاراسىپ, بەرىك نىعايىپ كەلە جاتقان ەڭسەلى ەل بولىپ وتىر. الەم تانىعان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ۇردىسىنە قول جەتكىزگەنىمىزدى قازاقستان حالقى ماقتان تۇتادى. ەلباسىمىز «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا كوپ كوڭىل ءبولىپ وتىر. بۇل باعدارلاما ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني دامۋىنداعى كەشەندى تۇجىرىمداما. «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى ارقىلى مەملەكەتىمىزدە قىرۋار جۇمىس اتقارىلىپ, حالقىمىز كوپتەگەن تاريحي ەڭبەكتەرمەن تانىستى دەۋگە بولادى. حالىقتىڭ مادەنيەتى ونىڭ ءتىلى ارقىلى قالىپتاسادى. بۇل تاۋەلسىزدىكتىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ-اق وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. وسىعان بايلانىستى 2001-2010 جىلدارى تىلدەردى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى قابىلداندى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ پرەزيدەنتتىك قورى قۇرىلىپ, جەمىستى جۇمىس اتقارۋدا. مادەنيەت سالاسىندا مەملەكەتتىك ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋعا ءبو­لى­نە­تىن قاراجات كولەمى جىل سايىن ارتۋدا. 2005 جىل 133 ملن. بولىنسە, 2009 جىلى 5 ميللياردقا جەتتى. بۇگىن ءبىز, ەلدىڭ بولاشاعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بارشا قازاقستاندىقتارعا جۇكتەلەتىنىن تۇسىنە وتىرىپ, ءبىرتۇتاس بولۋعا ءتيىسپىز. قازىر بىزگە قوعامدىق كەلىسىم سالاسىنداعى ءوزىمىزدىڭ جەتىستىكتەرىمىزدى ساقتاپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە نىعايتا بەرۋ ماڭىزدى. ءبىز ءوزىمىزدىڭ ماڭگى قۇندىلىقتارىمىز, باستى ۇلتتىق بايلىعىمىز رەتىندە, بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ يگىلىك نەگىزى رەتىندە ءبىتىم مەن ءوزارا تۇسىنىستىكتى ساقتاۋعا ءتيىسپىز. تاۋەلسىزدىك تاريحىندا قازاق­ستان­دى تالاي تابىستارعا قول جەتكىزگەن كوشباسشى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. بولاشاقتا قازاقستان بيىك بەلەستەردەن كورىنۋىنە, باسەكەگە قابىلەتتى ەلگە اينالۋىنا ءبىز وتانداستار اتسالىسىپ, ەلباسىن قول­داۋىمىز كەرەك. بارشا قازاقستاندىقتاردى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىن 2020 جىلدىڭ 6 جەلتوقسانىنا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋم وتكىزۋ جونىندەگى ۇسىنىستى قولداۋعا شاقىرامىز. اقمولا وبلىسىنىڭ مادەنيەت قىزمەتكەرلەرى.