سپەكتاكلىن ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا تارتۋ ەتتىك, دەيدى زايسان حالىق تەاترىنىڭ رەجيسسەرى الما سۇلەيمەنوۆا
زايسان حالىق تەاترىنىڭ ءارتىستەرى ناۋرىز مەرەكەسى قارساڭىندا كۇردەلى, جوعارى شەبەرلىكتى قاجەت ەتەتىن دراماتۋرگ دۋمان رامازاننىڭ «كەنەسارى-كۇنىمجان» سپەكتاكلىن كورەرمەندەر نازارىنا ۇسىندى.
– ناۋرىز مەرەكەسىن زايساندىقتار ەل ەسىندە قالاتىنداي, جاستارعا ۇلتتىق ءداستۇر مەن مادەنيەتىمىزدى ۇلىقتايتىن, ۇلگى-ونەگە الاتىنداي ەتىپ وتكىزبەك. 22 ناۋرىز كۇنى ورتالىق الاڭدا زايسان حالىق تەاترىنىڭ ءارتىستەرى تەاترلاندىرىلعان كورىنىستى ۇسىنباق. ابىز ءاز ناۋرىزدىڭ كەلگەنىن حابارلاپ, اجەلەر ورتاعا شىعىپ, حالىقتى جاڭا جىلمەن قۇتتىقتايدى, اۋدان ونەرپازدارى اننەن شاشۋ شاشىپ, بي بيلەيدى, كيىز ۇيلەر بايقاۋى وتەدى, سپورتتىق جارىستار, ارقان تارتۋ, بالۋاندار بەلدەسۋى, گىر تاسىن كوتەرۋ سياقتى سايىستار جانكۇيەرلەردى بەيتاراپ قالدىرمايدى دەگەن ويدامىز. اۋداننىڭ بارلىق ەلدى مەكەندەرى ناۋرىز مەرەكەسىن ءماندى دە ءساندى وتكىزۋگە ازىرلەنىپ جاتىر. ال زايسان حالىق تەاترى «كەنەسارى-كۇنىمجان» سپەكتاكلىمەن ونەرسۇيەر قاۋىمدى ءبىر سەرپىلتىپ تاستاماق, – دەدى بىزبەن حابارلاسقان اۋداندىق مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ, دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىكبول سيىرباەۆ.
مۇنىڭ الدىندا زايساندىق ونەرپازدار بەلگىلى دراماتۋرگ ءسۇلتانالى بالعاباەۆتىڭ «ەڭ جاقسى ەركەك نەمەسە ايەلدەر الەمى» سپەكتاكلىن ساحنالاعان بولاتىن. سونداي-اق, «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ», «ماحاببات ماشاقاتى» اتتى تۋىندىلاردى جۇرتشىلىق تاماشالاپ, جەرلەستەرىنىڭ ونەرىنە العىسىن بىلدىرگەن. ءدال قازىرگى ساتتە اتاقتى «قاراگوز» سپەكتاكلى ازىرلەنۋدە. سوناۋ 60-جىلدارى ءارتىس, كۇمىسكومەي ءانشى وراز كاكەەۆتىڭ «زايسان-اقجار»حالىق تەاترى قۇرامىندا اتاقتى رەجيسسەر, پروفەسسور, كسرو-نىڭ حالىق ءارتىسى اسقار توقپانوۆتىڭ «قاراگوز» سپەكتاكلىندە ماسكەۋدىڭ كرەمل سارايىندا سىرىمنىڭ ءرولىن ويناعانى كوپشىلىكتىڭ ەسىندە شىعار.
– بۇگىنگە كۇنگە دەيىن «كەنەسارى-كۇنىمجان» سپەكتاكلىن قالا تۇرعىندارى 8 رەت تاماشالادى. بۇل تۋىندىنى تاعى دا كورسەتسەڭىزدەر دەگەن ۇسىنىس ءتۇسىپ جاتىر. كەنەسارى ۇلت ماقتانىشى, قازاق ەلىنىڭ ازاتتىعى ءۇشىن, ءوز الدىنا جەكە دەربەس مەملەكەتىن قۇرۋ جولىندا جانىن قۇربان ەتكەن باتىرىمىز. تاريحي درامانى ساحناعا شىعارار الدىندا كوپ ىزدەندىك, ارتىستەرىمىز شەبەرلىكتەرىن جەتىلدىرە ءتۇستى, – دەيدى تەاتر رەجيسسەرى الما سۇلەيمەنوۆا.
الما تولەگەنقىزى – قىزىلوردانىڭ قىزى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى دراما تەاترى ستۋدياسىنىڭ اكتەر ءبولىمىن بىتىرگەن. كەيىن رەجيسسەر ماماندىعىن دا الىپ شىعادى. سەركە قوجامقۇلوۆ, ءسابيرا مايقانوۆا, بيكەن ريموۆا سياقتى ونەر تارلاندارىنىڭ شەبەرلىگىنە ءتانتى بولىپ, ولاردىڭ ساحناداعى وبرازدارىن جاساۋداعى ىزدەنىسىنە تەاتردا جۇرگەن كەزدە كوز جەتكىزىپ, سولارعا ەلىكتەگەن الما كەلەشەكتە مەن دە سول سياقتى بولسام دەپ ارماندايتىن. وزىمەن ستۋديادا بىرگە وقىعان زايساننىڭ باقىتبەك نۇرعازين دەگەن جىگىتىمەن كوڭىل جاراستىرادى, وتاۋ قۇرادى. باقىتبەك «سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى», ونەر دەسە ىشكەن اسىن جەرگە قوياتىن تەرمەشى, قازىر حالىق تەاترىنىڭ مادەني مۇرا جونىندەگى بولىمىندە قىزمەت ەتۋدە.
قىزىلوردانىڭ تالانتتى قىزى المانىڭ زايسانعا كەلىن بولىپ كەلگەن 34 جىل ءىشىندە اتقارعان ىستەرى ۇشان-تەڭىز. زايسان حالىق تەاترىنىڭ قالىپتاسۋىندا المانىڭ كوپ ۇلەسى بار ەكەنىن ارىپتەستەرى مويىندايدى. اۋداندا ءوتىپ جاتقان مادەني شارالاردىڭ بارلىعىنىڭ باسى-قاسىندا الما جۇرەدى, سوڭعى جىلدارى زايساندىق ونەرپازداردىڭ تابىسقا جەتۋىندە ۇجىممەن بىرگە المانىڭ دا لايىقتى ۇلەسى بار دەيدى, مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى ماناربەك يبراەۆ. ايتسا ايتقانداي, ۇزاق جىلعى ەڭبەگى باعالانىپ, «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» اتانعان قارىنداسىمىزدىڭ كەلەشەكتە دە باعى جانا بەرسىن, دەگىمىز كەلەدى.
«كەنەسارى-كۇنىمجان» سپەكتاكلىندە جەكسەن توقتاسىنوۆ, راۋان ساقان, مەرحات تۇرعانباەۆ, شاشۋباي مامىربەك ۇلى سياقتى تالانتتى ارتىستەر گەنەرال-گۋبەرناتور گورچاكوۆ, كەنەسارى, نىسانباي جىراۋ, ناۋرىزباي باتىر رولدەرىن ءساتتى سومداعان. كۇنىمجان رولىندە ويناعان, جاس بولسا دا شەبەرلىكتەرى شىڭدالا تۇسكەن ايگۇل حاميت پەن ءجانيا كيسيناعا جۇرتشىلىق ءدان رازى. سپەكتاكلدەگى باستى تۇلعا اقمولا ۋەزىنىڭ اعا سۇلتانى قوڭىر قۇلجانىڭ رولىندە ويناعان جەكسەن توقتاسىنوۆتىڭ ارتىستىك شەبەرلىگى كورەرمەندەردى ەلەۋسىز قالدىرمايدى, ەلىكتىرىپ وتىرادى. باي-ماناپ تۇرسىن ءرولىن سومداعان كۇمىسكومەي ءانشى, جاقىندا عانا حالىقارالىق بايقاۋدان ەكىنشى ورىن الىپ كەلگەن «مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى» مۇراتحان دومبايدىڭ ءارتىستىك شەبەرلىگى جايلى جىلى لەبىز بىلدىرگەن ورىندى. ال بيكەن نۇرعازىقىزىنىڭ حاديشانىڭ وبرازىن جاساعان كەزدە كوپ ىزدەنگەنى اڭعارىلادى. جۇرگەنوۆ اتىنداعى ونەر اكادەمياسىنىڭ سىن ءبولىمىن ءبىتىرىپ كەلگەن تالانتتى اكتەر مەرحات تۇرعانباەۆ سومداعان ناۋرىزباي باتىر ءرولى مەن باتىس ءسىبىر گۋبەرناتورى گورچاكوۆتىڭ وبرازى ءبىر-بىرىنە قاراما-قارسى, قايشى بولسا دا تالانتتى اكتەر ءوز وبرازدارىن اشا بىلگەن. سونىمەن بىرگە, مەرحات سپەكتاكلدەگى بي كورىنىستەرىنە جان بىتىرگەن.
– سپەكتاكلدى ساحنالاعان كەزدە قارجى تاپشىلىعىنا بايلانىستى كيىم, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتاردى الۋدا قيىنشىلىقتار كەزدەستى, – دەيدى الما تولەگەنقىزى. – بارلىعىن كەرەك-جابدىقتاردى ءوزىمىز تىكتىك, تاۋىپ الدىق. ماسەلەن, پاتشا وفيتسەرىنىڭ رولىندە ويناعان اقىل سۇلتانوۆ وزىنە قاجەت كيىمدى ءوزى تىككىزدى, تەاتردىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى انار دومباەۆانىڭ ىزدەنىسى مەن ىسكەرلىگى ءناتيجەسىندە تۇيىقتان شىعا بىلدىك. دىبىس رەجيسسەرى بەرىك اقاەۆ ءوز مىندەتىن ابىرويمەن اتقاردى. پاتشا وفيتسەرى كاربىشەۆتىڭ رولىندەگى ناۋرىزحان ىسپەك, باي رولىندەگى, باسقا ءرولدەردەگى مۇرات قاينولدا, جاسۇلان كوككوزەۆ, بالعىنبەك ءورىمحانوۆ, مايگۇل موجانوۆا, دينارا ارشاباەۆا, اياۋ سەرىكقىزى سياقتى ارتىستەر سپەكتاكلدەگى ەپيزودتاردى ءساتتى شىعارا بىلگەن.
الما سۇلەيمەنوۆا ءوزىنىڭ جەكە جوباسى بويىنشا پوەزيا جاستار تەاترىنا جەتەكشىلىك ەتەدى ەكەن. جاستار تەاترى دا ىزدەنىس ۇستىندە...
وڭداسىن ەلۋباي,
جۋرناليست.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
زايسان اۋدانى.
سۋرەتتە: زايسان حالىق تەاترىنىڭ ارتىستەرى. ورتادا تەاتر رەجيسسەرى الما سۇلەيمەنوۆا.
سۋرەت اۆتوردىكى.