تۇركىستان قالاسىن يسلام دىنىندەگى 45 ەل عانا ەمەس, ق.ا. ياساۋيدىڭ شاراپاتىمەن بۇكىل الەم حالقى جاقسى بىلەدى. سوندىقتان دا بۇل قالاعا مۇسىلماندار دا, باسقا دىندەگىلەر دە قىسى-جازى اعىلىپ كەلىپ جاتادى. وعان قوسا ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىندە 29 ەلدىڭ جاستارى كەلىپ وقيتىنىن ەسكەرسەك, وسى ستۋدەنتتەردىڭ اتا-انالارى دا وقىپ جۇرگەن ۇل-قىزدارىنىڭ حال-جاعدايلارىن ءبىلۋ ءۇشىن ءتۇركىستانعا ءجيى كەلىپ تۇرادى.
تاپ قازىر تۇركىستان قالاسىندا ءبىر ۋنيۆەرسيتەت, ءبىر سازدى دراما تەاتر, 4 كوللەدج, 22 مەكتەپ, 4 اۋرۋحانا, ءبىر ارناۋلى مەكتەپ, ءبىر مۇگەدەكتەر ءۇيى, 5 بالاباقشا, ءبىر جاسوسپىرىمدەر ورتالىعى, ءبىر قازاق-تۇرىك ليتسەيى, ءبىر مۋزىكا مەكتەبى, ءبىر دارىن مەكتەبى بار. ال, وسىلاردىڭ ءبارى بىردەي ورتالىق جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلماعان, وزدەرىنشە تىرشىلىك جاساپ, كۇندەرىن كورۋدە. سونداي-اق, قالادا 19 تويحانا, 21 كافە, 7 ساۋنا, 5 ءدارىحانا, 31 ساۋدا ورىندارى مەن 17 مەشىت تاعى بار. ەندى بۇعان 21992 جەكە تۇرعىن ۇيلەردى قوسىڭىز. مىنە, وسىلاردىڭ ءبارى تاڭەرتەڭگى ساعات 7-دەن باستاپ كەشكى 10-عا دەيىن وت جاعادى. وسىنشا پەشتەردەن شىققان كومىردىڭ قويۋ قارا تۇتىنىنەن كوشەدە ءجۇرىپ-تۇرۋ مۇمكىن ەمەس, تۇنشىعا جوتەلىپ, كەيدە قۇسىپ تا جىبەرەسىز. ال, وسىنداي كەزدە شەتەلدىك قوناقتار (تۋريستەر) ءتۇركىستانعا كەلىپ, قالا حالقىنىڭ مىناداي ءحالىن كورسە, ءبىزدىڭ وتىن تاسىپ, كۇل شىعارىپ جۇرگەن ءححى عاسىرداعى تىرلىگىمىزدى كۇلكى ەتىپ جۇرمەي مە؟
«قىرسىققاندا قىمىران ءىريدى» دەگەندەي, بيىل كۇن سۋىتقالى بەرى تۇركىستاندا ءتۇتىندى ايداپ اكەتەتىن جەل دە, ولاردى سورىپ الاتىن قار دا جوق. سوندىقتان بولار, قالانى قويۋ قارا ءتۇتىن جان-جاقتان تۇمشالاپ, تۇمانداتىپ, كۇندىز-ءتۇنى باسىپ تۇرادى. انىعىن ايتساق, 50-60 مەتر جەردەگى ادامنىڭ نوبايىن كورۋ قيىن. مىنە, وسىنىڭ سالدارىنان جۇرەگى مەن وكپەسىنىڭ اقاۋى بار كىسىلەردىڭ اراسىندا وقىس ءولىم-ءجىتىم دە وتە كوپ.
بۇگىندە كىم بولسا سول پايدالانىپ جاتقان تابيعي گازدىڭ قاسيەتتى تۇركىستان قالاسىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن كەلمەۋى, حالىققا بۇيىرماۋى وكىنىشتى جاعداي. تۇركىستان قالاسىندا تۇراتىن 150 مىڭ حالىقتى قازىرگى كۇنى قاشانعا دەيىن وت جاعىپ, كۇل شىعارا بەرەمىز دەگەن ساۋال الاڭداتادى.
ەلتاي بيماحانبەت ۇلى, تۇركىستان قالاسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, زەينەتكەر.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.