پروكۋراتۋرا ورگاندارى 2016 جىلعى 20 ناۋرىزعا تاعايىندالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ كەزەڭىندە سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ دالمە-ءدال جانە بiركەلكى قولدانىلۋىنىڭ زاڭدىلىعىنا جوعارى قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋدى جالعاستىرۋدا.
بۇگىنگە سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار تاراپىنان قانداي دا ءبىر ەلەۋلى بۇزۋشىلىقتار تىركەلگەن جوق. تەك قانا سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتى وتكىزۋ شارتتارىنىڭ جەكەلەگەن بۇزۋشىلىقتارى ورىن الدى. مىسالعا, اعىمداعى جىلعى 23 اقپاندا استانا قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى «اۋىل» پارتياسىنىڭ ۇگىتتەۋ ماتەريالدارىن ءبۇلدىرۋ فاكتىلەرى بويىنشا ازامات ي.تۋستيكباەۆقا جانە م.بولاتحانوۆقا زاڭدى بۇزۋعا جول بەرىلمەيتىنى تۋرالى الدىن الا ەسكەرتۋ جاسادى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا اعىمداعى جىلعى 29 اقپاندا شىمكەنت قالاسى قاراتاۋ اۋدانىنىڭ پروكۋراتۋراسى قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديدات ز.بازارباەۆتىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ۇگىتتەۋ ماتەريالدارىن ءبۇلدىرۋ فاكتىسى بويىنشا ج.بۋبەەۆكە قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعادى (اقبتك-ءنىڭ 114-بابى). كىنالى سوت ارقىلى 5 اەك كولەمىندەگى ايىپپۇل تۇرىندەگى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى.
جالپى, ۇگىتتەۋدى قوسا العاندا, بارلىق ءىس-شارالار بۇگىنگى كۇنگى جاعدايعا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ (بۇدان ءارى – كونستيتۋتسيالىق زاڭ) تالاپتارىنا سايكەس وتكىزىلدى. دەگەنمەن, سايلاۋ قارساڭىنداعى, سونداي-اق, سايلاۋ كۇنى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سايلاۋ پروتسەسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنىڭ نازارىن زاڭنامانىڭ كەلەسى نورمالارىنا اۋدارامىز.
كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 27-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس, سايلاۋ الدىنداعى ۇگiت سايلاۋ بولاتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنگi جەرگىلiكتi ۋاقىت بويىنشا ءنول ساعاتتا, ياعني 2016 جىلعى 19 ناۋرىزداعى 00.00 ساعاتتا اياقتالادى (نەمەسە 2016 جىلعى 18 ناۋرىزداعى 24.00 ساعاتتا). سايلاۋ بولاتىن كۇنi جانە ونىڭ قارساڭىنداعى كۇنi كەز كەلگەن ۇگiتكە تىيىم سالىنادى (كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 32-بابى). بۇل رەتتە, سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ ءۇي-جايلارىنان جانە داۋىس بەرۋگە ارنالعان ءۇي-جايلاردان تىس جەرلەردە بۇرىننان ءىلۋلi تۇرعان باسپا ۇگiت ماتەريالدارىن سول ورىندارىندا قالدىرۋعا بولادى.
داۋىس بەرiلەتىن كۇن الدىنداعى بەس كۇن ىشىندە جانە داۋىس بەرiلەتiن كۇنى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا قوعامدىق پىكىرگە سۇراۋ سالۋ ناتيجەلەرiن, سايلاۋ ناتيجەلەرiنiڭ بولجامىن, سايلاۋعا بايلانىستى وزگە دە زەرتتەۋلەردi جاريالاۋعا جول بەرىلمەيدi. سايلاۋ كۇنi داۋىس بەرىلەتiن ءۇي-جايدا نەمەسە داۋىس بەرۋ پۋنكتiندە قوعامدىق پiكiرگە سۇراۋ سالۋعا تىيىم سالىنادى (كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 28-بابىنىڭ 9-تارماعى).
كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 39-بابىنىڭ 2-تارماعىنا ساي داۋىس بەرۋگە ارنالعان ءۇي-جايداعى ادامدار داۋىس بەرۋدi وتكiزۋ جونiندەگi كوميسسيا بەلگiلەگەن ەرەجەلەردi قاتاڭ ساقتاۋعا مiندەتتi. تيiستi سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ توراعاسى تارتiپكە جاۋاپتى بولادى جانە كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ ەرەجەلەرiن بۇزىپ, داۋىس بەرۋدi وتكiزۋگە كەدەرگi كەلتiرگەن كەز كەلگەن ادامنىڭ ول جەردەن كەتۋiن تالاپ ەتۋگە قۇقىلى.
داۋىس بەرۋ كۇنi داۋىس بەرۋگە ارنالعان ءۇي-جايدا سايلاۋ پروتسەسiنە قاتىسى جوق بوگدە ادامداردىڭ بولۋىنا تىيىم سالىنادى.
ءاربiر سايلاۋشىنىڭ ءوزi داۋىس بەرەتىنىن اتاپ وتەمىز. سايلاۋدا داۋىس قۇقىعىن باسقا بiرەۋگە بەرۋگە جانە سول سياقتى باسقا ادام ءۇشiن داۋىس بەرۋگە جول بەرiلمەيدi (كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ 41-بابى).
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى:
- سايلاۋ الدىنداعى ۇگiتتi سايلاۋ كۇنi نە ونىڭ الدىنداعى كۇنi جۇرگiزگەنى;
- ەكى نە ودان كوپ رەت نەمەسە باسقا سايلاۋشىعا داۋىس بەرۋ جولىمەن تەڭ سايلاۋ قۇقىعى تۋرالى تالاپتاردى بۇزعانى;
- باسقا ادامدار ءۇشiن داۋىس بەرۋگە مۇمكىندىك بەرۋ ماقساتىندا ازاماتتارعا سايلاۋ بيۋللەتەندەرىن بەرگەنى;
- داۋىس بەرiلەتىن كۇن الدىنداعى بەس كۇن ىشىندە جانە داۋىس بەرiلەتiن كۇنى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا قوعامدىق پىكىرگە سۇراۋ سالۋ ناتيجەلەرiن, سايلاۋ ناتيجەلەرiنiڭ بولجامىن, سايلاۋعا بايلانىستى وزگە دە زەرتتەۋلەردi جاريالاعانى;
- سايلاۋ كۇنi داۋىس بەرىلەتiن ءۇي-جايدا نەمەسە داۋىس بەرۋ پۋنكتiندە قوعامدىق پiكiرگە سۇراۋ سالعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى رەسمي ەسكەرتەدى.
جوعارىدا كەلتىرىلگەن زاڭناما نورمالارىن تۇسىندىرە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى بارلىق جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردى, سونداي-اق, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن سايلاۋ قارساڭىنداعى, سونداي-اق, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىن جانە ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ كەزەكتى سايلاۋىن وتكىزۋ كۇنى زاڭدىلىقتى بۇلجىتپاي ساقتاۋعا شاقىرادى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى.