*يتاليادا جاڭا جىل 6 قاڭتاردا باستالادى. بۇل ەلدە جاڭا جىلدى ەسكىلەردىڭ بارىنەن تازارا وتىرىپ باستاۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيدى. سوندىقتان جاڭا جىل تۇنىندە بۇكىل ەسكى زاتتاردى تەرەزەدەن لاقتىرۋ ءداستۇرى قالىپتاسقان. ىرىم بويىنشا, بوساعان ورىنداردى مىندەتتى تۇردە جاڭا زاتتار يەمدەنەتىن بولادى.
*قۇتتىقتاۋ اشىق حاتتارىمەن الماسۋ ءداستۇرى ەڭ العاش انگليادا پايدا بولعان. العاشقى جاڭاجىلدىق اشىق حات لوندوندا 1843 جىلى باسىلىپ شىققان ەكەن. بريتان ارالدارىندا «جاڭا جىلدى ەنگىزۋ» سالتى كەڭ تاراعان. سول ءۇشىن مۇندا ساعات 12-ءنى سوققاندا ەسكى جىلدى شىعارىپ جىبەرۋ ءۇشىن ارتقى ەسىكتى اشادى دا, ساعاتتىڭ سوڭعى سوعۋىمەن بىرگە الدىڭعى ەسىكتى اشىپ ىشكە جاڭا جىلدى كىرگىزەدى.
*ۆەتنامدا جاڭا جىل اي كۇنتىزبەسى بويىنشا 21 قاڭتار مەن 19 اقپان ارالىعىندا اتالىپ وتىلەدى. مەرەكەلىك داستارقانعا گۇل شوقتارى قويىلادى. بۇل ءتۇنى بارلىق ۇرىس-كەرىستەر ۇمىت بولىپ, وكپەلەتكەندەرگە كەشىرىم جاسالادى.
*نەپالدا جاڭا جىلدى كۇن شىعا قارسى الادى. تۇندە, اي تولىسقان كەزدە نەپالدىقتار الاۋ جاعىپ, وعان كەرەك ەمەس زاتتارىن لاقتىرادى. كەلەسى كۇنى بوياۋلار مەرەكەسى باستالادى. ادامدار بەتتەرىنە, قولدارىنا, كەۋدەلەرىنە ءتۇرلى بوياۋلار جاعىپ الادى دا, كوشەگە شىعىپ ءان ايتىپ, بي بيلەيدى.
*كۋبالىقتار جاڭا جىل قارساڭىندا ۇيدەگى بۇكىل ىدىستاردى سۋعا تولتىرادى دا, ءتۇن ورتاسىندا ونى تەرەزەدەن سىرتقا توگەدى. وسىلايشا بوستاندىق ارالىنىڭ تۇرعىندارى جاڭا جىلعا سۋ سياقتى جارقىن دا تازا جول تىلەيدى.
*بيرمادا جاڭا جىل ءساۋىردىڭ 12-ءسى مەن 17-ءسى ارالىعىندا باستالادى. ونىڭ ناقتى باستالار كۇنىن مادەنيەت مينيسترلىگى ارنايى بۇيرىقپەن حابارلايدى, ءسويتىپ, مەيرام ءۇش كۇنگە جالعاسادى.
*جاپون بالالارى جاڭا جىلدى جاڭا كيىم كيىپ قارسى الادى. ول جاڭا جىلدا دەنساۋلىق پەن ساتتىلىك اكەلەدى دەپ ەسەپتەلەدى. قوڭىراۋدىڭ 108 سوققىسى جاپونياعا جاڭا جىلدىڭ كەلگەنىن حابارلايدى. جاڭا جىل كەلگەن كۇنى تاڭەرتەڭگىلىك جاپوندار كۇننىڭ شىققانىن قارسى الۋ ءۇشىن سىرتقا شىعادى. كۇننىڭ العاشقى شاپاعىمەن ولار ءبىر-ءبىرىن قۇتتىقتاپ, سىيلىقتار تابىستايدى.
*يراندا جاڭا جىلدى 22 ناۋرىزدىڭ ءتۇن جارىمىندا قارسى الادى.بۇل كۇنى بۇكىل مىلتىقتاردان وق اتىلادى. بۇل ەلدە جاڭا جىلدىڭ العاشقى كۇنىندە ۇيدەگى ەسكى قىش ىدىستى سىندىرىپ, ونى جاڭامەن الماستىرۋ ءداستۇرى قالىپتاسقان.
* بولگاريادا قوناقتار, تۋعان-تۋىستار جاڭا جىلدا مەرەكەلىك داستارقانعا جينالادى جانە بۇكىل ۇيلەردە ءۇش مينۋتقا جارىق وشىرىلەدى. مەيماندار قاراڭعىدا قالاتىن ءسات جاڭاجىلدىق ءسۇيىسۋ مينۋتتارى دەپ اتالادى, ونىڭ قۇپياسىن قاراڭعىلىق قانا بىلەدى.
*گرەكيادا قوناقتار وزدەرىمەن بىرگە ۇلكەن تاس اكەلىپ, ونى «قوجايىننىڭ بايلىعى وسى تاستاي اۋىر بولسىن» دەگەن سوزدەرمەن تابالدىرىققا تاستايدى. ەگەر ۇلكەن تاس تابىلماي قالسا, وندا «قوجايىننىڭ كوزىندەگى تەرىسكەن وسى تاستاي كىشكەنتاي بولسىن», دەي وتىرىپ, تابالدىرىققا كىشكەنتاي تاستى تاستايدى.
«ەگەمەن-اقپارات».