• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
01 قىركۇيەك, 2010

اتا زاڭىمىز – ايدىنىمىز, اسكەرىمىز – ايبىنىمىز

764 رەت
كورسەتىلدى

30 تامىزدا ەلىمىزدە كونستيتۋتسيا كۇنى كەڭىنەن اتالىپ ءوتتى. وسى مەرەكەگە وراي كوپتەگەن شارالار ۇيىمداستىرىلدى. سونىڭ ىشىندەگى باستى وقيعا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن “قازاق ەلى” مونۋمەنتى جانىنداعى الاڭدا وتكەن كونستيتۋتسيانىڭ 15 جىلدىعىنا ارنالعان اسكەري شەرۋ بولدى شەرۋ باستالار الدىندا مەم­لەكەت باسشىسى ءسوز سويلەپ, وتان­داستارىمىزدى كونستيتۋتسيا كۇنى­مەن قۇتتىقتادى. مەرەكەلىك ءىس-شا­را­عا قاتىسۋشىلار الدىندا ءسوي­لە­گەن سوزىندە ەلباسى قازاق تاري­حىن­دا اتا زاڭنىڭ الاتىن ورنى, ونىڭ قازىرگى مەملە­كەت­تىلىگىمىزدىڭ دامۋى­نا قوسىپ كەلە جاتقان ۇلەسى, كونس­تيتۋتسيانىڭ تاريحي ءمان-ماڭىزى تۋرالى ايتا كەلىپ, ەلىمىزدە تاۋەل­سىزدىگىمىزدى جا­ريالاعان كەزدەن بەرى اتقارى­لىپ جاتقان جۇمىستار مەن الداعى ماقسات-مىندەتتەرگە كەڭىنەن توق­تالىپ ءوتتى. وسى رەتتە كونستي­تۋ­تسيانىڭ 15 جىلدىعى اتالىپ جاتقان كۇننىڭ مەملەكەتىمىز ءۇشىن مەرەيلى مەجە, ايرىقشا ماڭىزدى كۇن بولىپ سانالاتىنى, اتا زاڭى­مىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ارايلى ازاتتى­عى­مىزدىڭ اينىماس ايعاعى, جار­قىن بولاشاعىمىزدىڭ بۇل­جى­ماس باعدارى ەكەنى, ول ەلدىگىمىزدىڭ ال­تىن ارقاۋى, تولاعاي تابىستا­رى­مىز­دىڭ باستاۋ قاينارى بولىپ سانا­لاتىنى اتاپ كورسەتىلدى. ودان ءارى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاري­حى­مىزعا قىسقاشا توقتالىپ, سول ءبىر اتا-بابالارىمىزدىڭ اق نايزانىڭ ۇشىمەن, اق بىلەكتىڭ كۇشىمەن سىرت­قى جاۋلارىمەن سوعىس ءجۇر­گىز­گەن كەزدەرى بيلىك باسىنداعى حان مەن بيلەردىڭ, سۇلتان مەن دات­قا­لاردىڭ حالىقتىڭ باسىن بىرىك­تى­رۋ­دە اتا داستۇرىمىزگە نەگىزدەلگەن ءتۇر­لى زاڭدىق, قۇقىقتىق كۇشى بار ەرە­جە­لەر مەن جارعىلاردى قا­بىل­دا­عان­دارىن اتاپ ايتتى جانە بەس ساۋ­ساقتى بىرىكتىرۋ جولىندا ورداباسى مەن ۇلىتاۋدا, مارتوبە مەن كۇل­تو­بەدە كەلەلى كەڭەس قۇر­عاندارىن جەتكىزدى. بۇل ورايدا زاڭدى باسشى­لىققا العانىنىڭ ارقاسىندا حال­قىمىزدىڭ بىرلىگى نىعايا تۇسكەنىن, سونىڭ ناتيجە­سىن­دە سول تۇستاعى ەڭسەلى ەلدىكتىڭ ەرەجە بەلگىلەرى قالىپتاسقانىن مالىمدەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى كەلەسى كە­زەكتە قازاق حالقى ءوز تاريحىندا تۇڭعىش رەت ءتول كونستيتۋتسياسىنا قول جەتكىزگەنىن, قازىر ول بۇكىل حا­لىقتىڭ تالقىسىنان ءوتىپ, ەلدىڭ يگىلىنە اينالىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ باستى تولقۇجاتى بولىپ تابىلا­تىنىن كولدەنەڭ تارتتى. كەڭەس­كەن ەردە كەمشىلىك بولمايدى, كەلە­لى ءىستى حالىق قولدايدى, دەدى ەلبا­سى وسى ورايدا. سىن ساعاتتا تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ كەپىلى بولعان قاستەرلى اتا زاڭىمىز – ۇلتتىق رۋحىمىز­دىڭ اداستىرماس تەمىر­قا­زىعىنا اي­نالدى. ءبىز بىرلىگىمىزدى بەكەم­دە­گەن ءباتۋالى بايلاممەن تاۋەل­سىز­دىگىمىزدى تۇعىرلى ەتتىك, تۇراق­تى­لىق پەن تۇتاستىقتى ساقتاپ, دە­گە­نىمىزگە جەتتىك. ءبىز جۇرەتىن جولى­مىز­دىڭ جاڭىلماس جوسىعى, تال­عام-تاڭداۋىمىزدىڭ تارازىسى بول­عان كونستيتۋتسيا ارقىلى ءىر­گەلى ساياسي-ەكونومي­كالىق رەفور­ما­لاردى ىسكە اسىر­دىق. وسىلاي دەي كەلىپ, نۇر­سۇلتان ءابىش ۇلى كونستيتۋتسيا­نىڭ كەپىلدىك ەتۋىمەن ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ۋىزداي ۇيىعان ۇلىسىنا اينالعان قازاق­ستان­نىڭ ونەگەسى بۇگىندە بۇكىل الەمگە ۇلگى رەتىندە ۇسىنىلىپ جات­قانىن, قازىر ءبىزدىڭ دۇنيەنى دۇرلىكتىرگەن قيىندىقتاردى ەڭ­سەر­گەنىمىزدى, سونىڭ ءبارىن قاتۋ­لىق­پەن ەمەس, تاتۋلىقپەن شەش­كەنىمىزدى اتاپ ءوتتى. ءبىز قول جەتپەس قياندا كورىن­گەن بيىك بەلەستەردى باعىندىردىق. تارلان تاريح ءۇشىن تىم قىسقا بو­لىپ سانالاتىن از ۋاقىتتىڭ ءىشىن­دە عاسىرلىق ءمانى بار اۋقىم­دى ىستەر اتقاردىق. ءبىز سارى­ارقا­نىڭ ساي­ىن دالاسىندا سالتاناتى جاراس­قان, ءزاۋلىم عيماراتتارى كوكپەن تالاسقان اسقاق استانانى سالدىق. ءبىز جاسامپاز جارعىمەن ءتورت قۇ­بى­لامىز تەڭەلىپ, قاتا­رىمىزدان تورگە وزدىق. تورتكۇل دۇنيەگە ءتو­رە­لىك ايتىپ, توبە بيگە قول سوز­دىق, دەي كەلىپ, ەلباسى بي­ىل قازاقستان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتىپ جات­قا­نىنا, تاياۋ ارادا ەلىمىزدە وسى بە­دەلى بيىك ۇيىمعا مۇشە مەملەكەت باسشى­لارى­نىڭ ءسامميتى وتە­تى­نىنە, مۇن­داي مارتەبەگە قازاق ەلى بۇرىن قول جەتكىزبەگەنىنە نازار اۋداردى. ودان ءارى پرەزيدەنت: كونس­تيتۋ­تسيا­نى قاستەرلەۋ – تۇپتەپ كەلگەندە –مەملەكەتتى قۇرمەتتەۋ دەگەن ءسوز! ەندەشە, ءبىز بارشامىزعا ونەگەلى قاعيداتتار ۇسىناتىن ۇستىنىمىز, جاسامپاز جارعىمىز – اتا زاڭدى ايرىقشا قۇرمەتتەۋىمىز كەرەك, دەدى. استانانىڭ باس الاڭىندا سا­مۇ­رىعى تۇعىرىنا قونعان “قازاق ەلى” مونۋمەنتى مەن تاۋەلسىزدىك سا­رايى­نىڭ الدىندا بىلتىردان بەرى وسىمەن ەكىنشى رەت وتكىزىلگەن اسكە­ري شەرۋ الدىندا مەملەكەت باس­شى­سى كونستيتۋتسيانىڭ, ونىڭ قۇر­مەتىنە جاسالىپ جاتقان وسى­ناۋ مەرەكەنىڭ ءمان-ماڭىزى ءجو­نىن­دەگى ءسوزىن تومەندەگىشە جال­عاس­تىردى. كەلەلى كونستيتۋتسيامىز – داۋعا قالدىرمايتىن امالى­مىز, ايبارلى ارميامىز – جاۋعا قالدىرمايتىن قا­مالىمىز. وقتان قاعار اقبەرەن ساۋىتىمىز – ۇلتتىق اسكەرىمىز تاۋەل­سىزدىگىمىز بەن تۇتاستىعىم­ىز­دى قاس قاقپاي كۇزەتىپ تۇر. تاسقا با­سىلعان تاريحىمىزدىڭ جارقىن تۇس­تارى ءبىزدى ەلدىك پەن ەرلىككە شا­قىرادى. ەجەلدەن ەر دەگەن داڭقى شىققان باتىر بابالارىمىز كۇرەڭ ءمىنىپ, قوڭىراۋلى نايزا قولعا الىپ, جاۋعا بورىدەي تيگەن. كيەلى اتا­مەكەن, تۋعان جەر ءۇشىن جان بەرىس­كەن باھادۇرلەر قاشاندا ارىن جانىنان بيىك باعالاعان, وتان ءۇشىن وت كەشىپ, ەل-جۇرتىن قورعاپ قالعان. ەسىل ەرلەردىڭ عۇمىرى ات ۇستىندە وتكەن, وسىلايشا, بىزگە قۇس ۇشسا قاناتى تالاتىن ۇلان­-عاي­ىر دالانى امانات ەتكەن. وسى اماناتتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ – بۇگىنگى باتىرلاردىڭ قاس­تەرلى بورىشى, ۇلتتىق ارميانىڭ ۇلى مىندەتى. ساپ تۇزە­گەن ساردارلار مەن ساربازدار ءۇشىن بۇدان اسقان مۇرات, بۇدان اسقان ابىروي بولمايدى. ەندەشە, ەلى­مىزدىڭ ابىرويى اسقاقتاپ, ۇلتتىق اسكەرىمىزدىڭ داڭقى ارتا بەرسىن! مەملەكەت باسشىسى, سونىمەن قاتار, ەلىمىزدە ازاتتىعىمىزدىڭ اق تاڭى ارايلاپ اتقان كۇننەن وسى كەزگە دەيىن ەلدىگىمىزدى, تاۋەل­سىزدىگىمىزدى نىعايتۋدا اتقارىلعان قىرۋار جۇمىستار تۋرالى دا باياندادى. سوڭعى 10 جىلدا ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالا­لارىنا جۇمسالعان قارجى 8 ەسە وسكەنىنە, جاقىندا استانادا جاڭا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ اشىلعانىنا, ءبى­لىم بەرۋ, جاستاردىڭ جان-جاقتى بىلىكتى دە ءبىلىمدى بولۋى ءۇشىن مەملەكەت ودان ءارى جۇمىس ىستەي بەرەتىنىنە, وسىعان بايلانىستى ەلىمىزدە ينتەللەكتۋالدى مەكتەپ­تەر­دىڭ جەلىسى سالىنىپ جاتقانىنا توقتالدى. وسى ورايدا ەلباسى مەن ءححى عاسىردا قازاقستاندىقتار بارىنشا وقىمىستى, ءبىلىمدى جانە باسەكەگە قابىلەتتى ۇلت بولاتىنىنا سەنىمدىمىن, دەي كەلىپ, ەكونوميكا سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا بايلانىستى بيىلعى جىلى جالپى قۇنى 800 ملرد. تەڭ­گەدەن اساتىن 140 يندۋستريالىق نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالاتى­نىن, ءسويتىپ, 20 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىنىن قاپەرگە سالىپ ءوتتى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ءنا­تيجەسىندە ءبىز ەكونوميكالىق جا­عىنان مىقتى ءارى تابىستى, ساياسي جاعىنان تۇراقتى مەملەكەت قۇردىق. ونى بۇكىل الەم باعا­لايدى جانە قۇرمەتتەيدى, دەدى پرەزيدەنت. استانانىڭ اشىق اسپانى استىندا بيىل ەكىنشى مارتە ءوت­كى­زىلگەن شەرۋگە وفيتسەرلەر, كەلىسىم-شارت بويىنشا قىزمەت ەتىپ جاتقان اسكەري قىزمەتكەرلەر, ءاس­كەري وقۋ ورىندارىنىڭ كۋرسانت­تارى مەن ساربازداردان تۇراتىن 2200 ادامدى قۇرايتىن جاۋىن­گەرلىك ەسەپتوپتار, 150-دەن استام قارۋ-جاراق پەن ءاس­كەري تەحنيكا جانە 66 اۆياتسيالىق تەحنيكا قاتىستى. شەرۋدە الاڭدا ساپ ءتۇ­زەپ ءجۇرىپ وتكەن جاۋىنگەرلىك توپ­تار ەكى اي بويى استانانىڭ ماڭىن­داعى قىرقىنشى ستانسا­داعى 68 665 اسكەري ءبولىم اۋما­عىندا جاساقتالعان دالالىق لا­گەر­دە دايىندالدى. ولاردىڭ ارا­سىندا بولعان كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, حالىق قاھارمانى, ار­ميا گەنەرالى  ساعادات نۇرما­عامبەتوۆ اتىنداعى “جاس ۇلان” رەسپۋبلي­كا­لىق مەكتەبىنىڭ جاس بارابان­شىلارى مەن 80 ادامنان تۇراتىن نازىك جاندىلار ەسەپتوبى بيىل العاش رەت شەرۋگە قاتىسسا, جاياۋ اسكەرلەر جاۋىنگەرلىك ءما­شي­نەلەرى (بمپ), تانكتەر الاڭ­نان ءجۇرىپ ءوتتى. وسىلاردىڭ  ءبارىن الاڭعا ەر­تەمەن جينالا باستاعان مىڭداعان استانالىقتار مەن قالا قوناقتارى, ارالارىندا شەتەل­دىكتەر دە بار, شەرۋ بىتكەنشە قىزىعا تاماشالاپ وتىردى. مەرەكەلىك پارادتى جاۋىن­گەرلىك ەسەپتوپتار ىشىنەن “جاس ۇلان” رەسپۋبليكالىق مەكتەبىنىڭ جاس بارابانشىلارى اشتى. ودان سوڭ قورعانىس مينيسترلىگى ورتا­لىق اپپاراتى مەن قۇرلىق اسكەر­لەرى وفيتسەرلەرى, اۋە قور­عانىسى كۇشتەرى باس قولباس­شىسىنىڭ باسقارماسى, اسكەري-تەڭىز كۇش­تەرىنىڭ قۇراما روتاسى سالتاناتتى ساپپەن ءجۇرىپ ءوتتى. وسىدان كەيىن شەرۋدى “سوعىس قۇدايى” اتانعان راكەتا اسكەرلەرى جانە ارتيللەريا جالعاستىرسا, ولاردان سوڭ “باتىس” وڭىرلىك قول­باسشىلىعىنىڭ اسكەري قىزمەت­شىلەرى مەن بيىل 10 جىلدىق مەرەي­تويىن اتاپ وتكەن “كوگىلدىر بەرەتتى” دەسانتشىلار ساپ تۇزەدى. قاناتتى ۇلانداردان سوڭ الاڭدا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ قۇرمەتتى قاراۋىل روتاسى كورىندى. ولار 9 مامىردا ماسكەۋدە وتكەن ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا ارنالعان اسكەري پارادقا قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اتىنان قاتىسىپ قايتقان بولاتىن. ودان ءارى شەرۋگە قۇرلىق اسكەر­لەرى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ, راديوەلەكترونيكا, بايلانىس جانە اسكەري ينجەنەرلىك ينستي­تۋتىنىڭ, سونداي-اق اۋە قورعانىس كۇشتەرى­نىڭ ەكى مارتە كەڭەس ودا­عىنىڭ با­تىرى تالعات بيگەلدينوۆ اتىنداعى اسكەري ينستيتۋتىنىڭ كۋرسانتتارى شىقتى. وسى جەردە قۇرلىق ءاس­كەرلەرىنىڭ باس قولباس­شىسى, گەنە­رال-مايور مۇرات ماي­كەەۆتىڭ جە­تەكشىلىگىمەن پاراد­قا قاتىسۋشىلار 5 شىلدەدەن باستاپ وسىناۋ مەرە­كەلىك شاراعا دايىندىق جۇرگىزگەن­دەرىن, ال وفيتسەردىڭ ءوزى وتانعا ادال قىز­مەتىنىڭ ارقاسىندا “اي­بىن” سياقتى بىرنەشە مەملەكەتتىك ناگرا­دالارمەن  ماراپاتتالعانىن اتاپ ءوتۋ ءجون. بيىل قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ اسكەري ينستيتۋتى قۇرىلعانىنا 40 جىل تولماق. شەرۋدە بولاشاق وفيتسەر­لەردىڭ سو­ڭىن الا قورعانىس مينيستر­لىگىنىڭ ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كادەت كورپۋسىنىڭ روتاسى ساپ تۇزەپ شىقتى. بيىلعى پارادقا وتان قورعاۋ جولىنداعى جاۋىنگەر­لىك تاپسىرمالاردى ەرلەرمەن بىرگە ورىنداپ جۇرگەن اسكەري ايەل­دەر­دەن قۇرالعان ەسەپتوپ تۇڭعىش رەت قاتىستى. جاۋىنگەر بويجەتكەندەر­دىڭ شە­رۋلىك ەسەپتوبى وڭتۇستىك جانە شىعىس وڭىردە قىزمەت ەتەتىن قىزداردان قۇرالىپتى. الاڭدا ولار­دىڭ اسكەري كيىمى وزدەرىنە جا­راسىپ تۇردى. شەرۋدە بويجەت­كەن اسكەريلەر ەرلەردەن قالىسپاي ءوز مىندەتتەرىن ءتيىستى دەڭگەيدە اتقا­رىپ شىقتى. بويجەتكەندەردىڭ ەسەپ­توبىنان سوڭ الاڭدا قارۋلى كۇشتەر اسكەري پوليتسياسىنىڭ وفيتسەرلەرى كورىندى. ولاردان كەيىن سالتاناتتى شەرۋدى ەلىمىزدىڭ ءوڭتۇس­تىك جانە شىعىس اۋماعىن قورعاپ جۇرگەن شەكاراشىلار – ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ, توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى مينيسترلىك­تىڭ جانە رەسپۋبليكالىق ۇلاننىڭ ءبولىم­شەلەرى جالعاستىردى. شەرۋدىڭ تاعى ءبىر قاۋمالاعان جۇرتشىلىق ءۇشىن قىزىقتى جەرى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ ەسەپتوپ­تارى­نان سوڭ جاۋىنگەرلىك تەحنيكا ۇلگىلەرىنىڭ ءجۇرىپ, اسكەري اۆيا­تسيا­­نىڭ استانا اسپانىندا قالىق­تاپ كورسەتكەن ونەرى بولدى. مۇن­دا الدىمەن باس الاڭدا قۇرلىق ءاس­كەرلەرىنىڭ, اۋە قورعانىسى كۇش­تەرى­نىڭ جانە اسكەري-تەڭىز كۇشتە­رىنىڭ جاۋىنگەرلىك تۋلارى­مەن “لەند روۆەرلەر” ءوتتى. ولار­دىڭ ءىزىن الا قارۋلى كۇشتەردەگى ت-72ب تانكىسى مەن بمپ-2 جاياۋ اسكەر جاۋىنگەرلىك ماشينەلەرى ءجۇردى. اسكەري تەحنيكالار قوزعا­لىسىن “سترەلا-10م” زەنيتتى-زىمىراندى كەشەنى جالعاستىردى. وسىدان كەيىن الاڭدا وزدىگىنەن جۇرەتىن تانكىگە قارسى راكەتالىق “شتۋرم-س” كەشەنى كورىندى. بۇل تەحنيكا قوز­عالاتىن جانە قوزعال­مايتىن بروندى نىساندارعا جانە جاسىرى­نىپ جاتقان جاۋ اسكەر­لەرىن جويۋعا ارنالعان. شەرۋدە اسكەري تەحني­كالار قاتارىنان العاش رەت دەسانت­تى شابۋىلداۋشى بريگادا مەن قازاقستان  ءبىتىم­گەرشىلىك باتال­ونى­نىڭ تۋلارىن كوتەرگەن “حام­مەر” اۆتوكولىكتەرى مەن قازىرگى زامانعا ساي جەتىل­دىرىلگەن بتر-80ا كولونناسى شىقتى. ودان ءارى جاۋىنگەرلىك مۇمكىندىگى زور جىل­جىمالى “تسيكادا” راديوكەدەرگى ستانساسى, بردم-2, 122 مم-لىك د-30 گاۋ­بي­تساسىن ۇسىنعان بىرىككەن زىمى­راندى-ارتيللەريالىق پولكتىڭ مەحانيكالاندىرىلعان كولونناسى ءجۇرىپ ءوتتى. بۇل قارۋ ءتۇرى ءوزىنىڭ جاۋىنگەرلىك سيپاتى جاعىنان ءتىرى كۇشتەردى جانە قارسىلاستىڭ بروندى تەحنيكاسىن كەز كەلگەن ۋاقىتتا جويا الادى. ول سول ءۇشىن اسا قاۋىپتى جانە بارلىق ەلدەر قىزىعاتىن قارۋ ءتۇرى بولىپ سا­نالادى. وسىدان سوڭ 152 مم “مستا-ب” گاۋبيتساسى بار ارتيللە­ريالىق باتارەيا ساپ تۇزەدى. بۇل قارۋ ءتۇرىنىڭ مۇمكىندىگى مينوتىنە جەتى رەت وق اتا الادى. شەرۋدى كاماز اۆتوكولىگىنە قوندىرىلعان “گراد”, “ۋراگان” سىندى دۇركىن­دەپ وق اتۋ رەاكتيۆتى جۇيەلەرى جالعاستىردى. ارتيللەريالىق جانە راكەتالىق قارۋلار ساپىندا “سمەرچ”, “توچكا-ۋ” سياقتى قۋاتتى قارۋلار بار. جاۋىنگەرلىك تەحنيكانىڭ ءىزىن باسا قارۋلى كۇشتەردىڭ اۋە قور­عانىسى كۇشتەرىنىڭ ماقتانىشى, اۋە شابۋىلىنان قورعانىس جۇيە­سىنىڭ ەڭ سەنىمدى قارۋلارى س-125, س-200, س-300 ازۋلى زەنيتتى-زىمىراندى كەشەندەر شىقتى. ودان سوڭ اسكەري-اۋە پارادىن مەملەكەتتىڭ جانە اسكەر تەكتەرى­نىڭ جالاۋلارىن جەلبىرەتىپ مي-17, مي-24, مي-17, مي-26 تىك­ۇشاقتارى جالعاستىردى. ال اۋە كۇشتەرىنىڭ قاۋمالاعان جۇرت قىزىعا كورەتىندەي كورسەتكەن كورىنىسى ءتورت سۋ-27 جاۋىنگەرلىك ۇشاقتارىنىڭ سۇيەمەلدەۋىمەن ەكى يل-76 اسكەري كولىكتىك اۋىر ۇشاق­تارى كورسەتكەن اۋە شەرۋى بولدى. ولارعا ل-39 وقۋ-جاتتىعۋ ۇشاق­تارىنىڭ قورشاۋىنداعى ەكى ان-26, سۋ-25, سۋ-27, ميگ-27, ميگ-29, ميگ-31 سياقتى شابۋىل­داۋشى, بومبالاۋشى ۇشاقتار دا قوسىلدى. اسكەري پاراد قۇرامىندا قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ورتا­لىق اسكەري وركەسترى, ىشكى اسكەر­لەردىڭ ورتالىق وركەسترى مەن مي­نيسترلىك بولىمدەرىنىڭ جانە اسكە­ري-وقۋ ورىندارىنىڭ وركەسترلەرى بار ەسەپتوپتىڭ شەرۋىمەن اياق­تالدى. داستان كەنجالين, سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ. الماتى مەرەكە قۇشاعىندا 30 تامىز ەرەكشە بولىپ تۇردى. جاز دا الماتىلىقتارمەن قوشتاسقىسى كەلمەگەندەي شۋاعىن شاشىپ-اق باقتى. مۇندايدا مەرەكەگە ءسان بەرەتىن اقباس الاتاۋ ءوزىنىڭ قوڭىر سامالىمەن جەلپۋىن دە ۇمىتپاعان. قالانىڭ استانا الاڭىنا اعىلعان جۇرت كولەڭكەنى كوپ ىزدەمەگەندەي. استانا الاڭى استاناعا كوز تىكتى. الىپ ەكرانداردا  اسكەري پاراد, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جالىندى قۇتتىقتاۋ سوزدەرى. ال الاڭدا  قازاقستان ەلىنىڭ اسپان تۇستەس تۋلارىنىڭ تەڭىز تولقىنى. ۇندەسىپ جاتقان, ۇيلەسىپ جاتقان اق تىلەكتەر. بۇل مەرەكەنىڭ الماتىلىقتارعا قىمباتىراق بولاتىن ءبىر ءجونى بار, ول – اتا زاڭىمىز قابىل­دانعاندا الماتى استانا ەدى. بۇگىنگى كۇنى حالىق 15 جىلدىق مەرەكەسىن تويلاپ وتىرعان كونستيتۋتسيامىز ومىرگە وسى قالادان باستاۋ العان. قاشاندا سولاي عوي – جۇرت جاقسىنى يەمدەنگىسى كەلەدى. اتا زاڭىمىزدى مەرەكەلەۋشىلەر قاتارىنان اقباستى ارداگەرلەرىمىز كوزگە كوبىرەك شالىنادى. ونىڭ دا ءجونى بار. استانا ارقاعا كوشكەندە اعالار جاعى جاس­تارعا اق باتالارىن بەرىپ, جاڭا ورداعا شىعارىپ سا­لىپ, وزدەرى وسىندا قالعان. سويتسە دە, ولار شەت قال­عان جوق, ارداگەرلەرگە قاشاندا قۇرمەت دايىن – بۇگىن دە ولاردى مەرەكەلىك سالتاناتتىڭ تورىنە شىعاردى. ونەر ساڭلاقتارى دا جۇرتتىڭ ورتاسىندا, ولاردىڭ قۋانىشىن ءبولىسىپ ءجۇردى. بيبىگۇل تولەگەنوۆا, ءاسانالى ءاشىموۆ, ءسابيت ورازباەۆ, نۇرعالي نۇسىپجانوۆپەن ديدارلاسىپ قانا قويماي, ولاردىڭ جاقىننان لەبىزىن ەستىگەن حالىق ويىن-ساۋىقتى دا بىرگە تاماشالادى. ال ويىن-ساۋىق كۇنى بويى استانا الاڭىندا ءبىر ءسات تە تولاستاعان جوق, جاستار جاعى ونى ۇزىن كەشكە دەيىن سوزدى. ءسىرا, وسىناۋ شات-شادىمان مەرەكەنىڭ ءوزىن اتا زاڭىمىزدىڭ سالتانات قۇرۋىنىڭ ءبىر كورىنىسى دەسە بولعانداي-اۋ. “ەگەمەن-اقپارات”.
سوڭعى جاڭالىقتار