* * *
قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ م.ا. 2010 جىلعى 23 ساۋىردەگى № 42 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن
ستاندارتتاۋ جونىندەگى تەحنيكالىق كوميتەتتەردىڭ قۇرىلۋ, جۇمىس ىستەۋ جانە تاراتىلۋ ەرەجەسى
وسى ەرەجە “تەحنيكالىق رەتتەۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 11-بابىنا سايكەس ازىرلەندى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا ورنالاسقان ستاندارتتاۋ جونىندەگى تەحنيكالىق كوميتەتتەردى قۇرۋ, جۇمىس ىستەۋ جانە تاراتىلۋ ءتارتىبىن بەلگىلەيدى. وسى ەرەجە تالاپتارى, ۇيىمداستىرۋشى-قۇقىقتىق نىساندارعا جانە باعىنىستىلىعىنا قاراماستان جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا, قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىندا ورنالاسقان تەحنيكالىق كوميتەتتەر ماماندارىنا تاراتىلادى. 1. جالپى ەرەجەلەر 1. ستاندارتتاۋ جونىندەگى تەحنيكالىق كوميتەتتەر (بۇدان ءارى - تك) مەملەكەتتىك ورگاندار مەن مۇددەلى تاراپتاردىڭ ۇسىنىستارى بويىنشا سالاارالىق دەڭگەيدە ستاندارتتاۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن ەكونوميكا سالالارىندا قۇرىلادى. 2. تك – ەكونوميكا سالالارىندا ستاندارتتاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتىلگەن ستاندارتتاۋ وبەكتىلەرى نەمەسە قىزمەت باعىتتارى بويىنشا تەحنيكالىق رەتتەۋدىڭ مەملەكەتتىك جۇيەسىن قۇرۋعا قاتىسۋ ءۇشىن ەرىكتى نەگىزدە قۇرىلاتىن كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان. 3. تك عىلىمي-زەرتتەۋ, جوبالاۋ-قۇراستىرۋشىلىق جانە تەحنولوگيالىق ينستيتۋتتاردىڭ, قۇراستىرۋشىلىق بيۋرولاردىڭ جانە ۇيىمداردىڭ وكىلدەرىنەن سايكەس قىزمەت سالالارىندا عىلىمي-تەحنيكالىق الۋەتى جانە جۇمىس تاجىريبەسى بار مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قاتىسۋىمەن (بۇدان ءارى – تك مۇشەلەرى) قۇرىلادى. 4. تك-نى قۇرۋ تۋرالى شەشىمدى جانە ونىڭ قۇرامىن تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك رەتتەۋدى جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك ورگان (بۇدان ءارى - ۋاكىلەتتى ورگان) بەكىتەدى. 5. تك ورىندالاتىن جۇمىس دەڭگەيىنە بايلانىستى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنيكالىق كوميتەتتەرىنە (تك), مەملەكەتارالىق تەحنيكالىق كوميتەتتەرگە (متك), ستاندارتتاۋ جونىندەگى حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ جانە حالىقارالىق ەلەكتر تەحنيكالىق كوميتەتتەرىنە (حەت, يسو تك) بولىنەدى. 6. تك كەڭەسى قىزمەت سالاسىندا جانە ولارعا بەكىتىلىپ بەرىلگەن ستاندارتتاۋ وبەكتىلەرى بويىنشا شەشىم قابىلداۋعا ارنالعان تەحنيكالىق حاتشىلىق توراعالارىنىڭ جينالىسىن بىلدىرەدى جانە توراعا, ونىڭ ورىنباسارى (قاجەت بولعان كەزدە), حاتشى, تك-عا وكىلەتتى مۇشە - وكىلدەردەن تۇرادى. 7. تك حاتشىلىعىن تك كەڭەسىنىڭ حات-حابارىن جۇرگىزۋ, وتىرىس قۇجاتتارىن دايىنداۋ جانە راسىمدەۋ, تك قىزمەتىن ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا بازاسىندا تك قۇرىلعان ۇيىم جۇرگىزەدى. تەحنيكالىق حاتشىلىقتىڭ قۇرامى جانە توراعانىڭ كانديداتۋراسى تك-نىڭ بارلىق مۇشەلەرىمەن كەلىسىلەدى جانە ۋاكىلەتتى ورگان بەكىتەدى. تەحنيكالىق حاتشىلىق حات-حاباردى وسى ۇيىمنىڭ بلانكىسىندە قاجەتتى دەرەكتەمە جيناقتاماسىمەن جۇرگىزەدى. 8. تك-نىڭ مۇشەلەرى داۋىس قۇقىعىن جانە ءوز فۋنكتسيالارىن تك كەڭەسىنىڭ ماجىلىستەرىندە نەمەسە تك-نىڭ تاپسىرماسى بويىنشا جۇمىستاردى ورىنداۋ پروتسەستەرىندە جۇزەگە اسىرادى. 9. تك-نىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە جۇمىس ماجىلىستەرى سىرتتاي, جازباشا (پوشتالىق نەمەسە ەلەكتروندىق) تالقىلاۋ جانە پىكىر الىسۋ جولىمەن وتكىزىلە الادى. وسىنداي ماجىلىستەردىڭ قورىتىندىلارىن قاراستىرۋدان كەيىن (قۇجاتتاردى بەكىتۋگە نەمەسە ولاردى ءارى قاراي قاراستىرۋ مەن ازىرلەۋدەن الىپ تاستاۋ تۋرالى) تۇپكىلىكتى شەشىمدى تك كەڭەسى قابىلدايدى. شەشىمدەر داۋىستاردىڭ كوپشىلىگىمەن قابىلدانادى. كەڭەستىڭ شەشىمىن تەحنيكالىق حاتشىلىق تك-نىڭ بارلىق مۇشەلەرىنە ءبىر اپتالىق مەرزىمدە جەتكىزەدى. 10. وسى ەرەجەنىڭ 3-تارماعىندا كورسەتىلگەن تك مۇشەلەرى تك توراعاسىنىڭ كەلىسىمىمەن ۋاكىلەتتى ورگانعا بەرىلگەن جازباشا ءوتىنىش نەگىزىندە تك قۇرامىنا كىرە جانە شىعا الادى. ءوتىنىشتى قاراستىرۋ مەرزىمى بەرىلگەن كۇننەن باستاپ ءبىر ايدان اسپاۋى كەرەك. 2. تك قۇرۋ ءتارتىبى 11. بازاسىندا تك قۇرىلاتىن ۇيىم ۋاكىلەتتى ورگانعا تك قۇرۋ تۋرالى نەگىزدەمەسى بولاتىن ءوتىنىش جىبەرەدى. ۇسىنىستى مىنالار قامتىلادى: 1) تك-نى ەرىكتى تۇردە قۇرۋ تۋرالى ءوتىنىش; 2) تك حاتشىلىعىن جۇرگىزۋگە كەلىسىم بەرگەن تك-نى قۇرۋعا نەگىز بولاتىن زاڭدى تۇلعانىڭ, ونىڭ قىزمەتى جانە تك جۇمىسىنا جاعدايلار جاساۋ مۇمكىندىكتەرى تۋرالى جان-جاقتى اقپاراتى بار تولىق جانە قىسقارتىلعان اتاۋى. كەلىسىم ەركىن فورمادا جازباشا رەسىمدەلەدى; 3) تك-عا بەكىتىلگەن ستاندارتتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ ءتىزىمى نەمەسە تك قىزمەتىنىڭ سالاسى; 4) اعىمداعى جىلداعى جانە (نەمەسە) بولاشاقتاعى بولجالعان جۇمىس باعدارلاماسى; 5) تك جۇمىسىنا قاتىسۋعا جازباشا كەلىسىمى بار تك-عا مۇشە-ۇيىمدار ءتىزىمى; 6) بازاسىندا تك قۇرىلاتىن ۇيىم (سالىستىرۋ ءۇشىن تۇپنۇسقاسى ۇسىنىلماعان جاعدايدا, نوتاريالدىق كۋالاندىرىلعان) جارعىسىنىڭ كوشىرمەسى. 12. ۋاكىلەتتى ورگان ەگەر كورسەتىلگەن قىزمەت سالاسى ارەكەت ەتۋشى تك ءوتىنىش جاساماعان جاعدايدا عانا تك قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستى قاراستىرادى. تك قۇرعان كەزدە قولدانىلۋ سالاسى مەن ستاندارتتاۋ نىساندارىن ولاردىڭ قايتالانۋىن بولدىرماي ارەكەت ەتەتىن تك ناقتى شەكتەۋى كەرەك. ەگەر ۋاكىلەتتى ورگان وڭ شەشىم قابىلداعان جاعدايدا, ول تك قۇرۋ جانە ونىڭ قۇرامىن بەكىتۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارادى. تەرىس شەشىم قابىلدانعان جاعدايدا, ۋاكىلەتتى ورگان ءوتىنىمدى جانە وعان قوسىمشا قۇجاتتامالاردى ءوتىنىش بەرۋشى-ۇيىمعا تولىقتىرۋ ءۇشىن قايتارادى نەمەسە ۇسىنىلعان ۇسىنىستان باس تارتۋ سەبەپتەرى تۋرالى نەگىزدەمەسىمەن ءوتىنىمدى قابىلدامايدى. 13. ۋاكىلەتتى ورگان تك-عا يدەنتيفيكاتسيالىق (رەتتىك) ءنومىر جانە اتاۋ بەرەدى. تەحنيكالىق كوميتەتتىڭ بەلگىسى “تك” ارىپتەرى مەن يدەنتيفيكاتسيالىق نومىردەن تۇرادى (مىسالى تك 156). تك تۋرالى مالىمەتتەر ينتەرنەت-رەسۋرسقا (www.memst.kz) ورنالاستىرىلاتىن مەملەكەتتىك تەحنيكالىق رەتتەۋ جۇيەسىنىڭ تىزىلىمىنە ەنگىزىلەدى. 14. حاتشىلىق تك قىزمەت ەتۋ سالاسى, قۇرىلىمىنا قاتىستى بارلىق وزگەرىستەردى ۋاكىلەتتى ورگانعا جىبەرەدى. 15. تك حاتشىلىعى وسى ەرەجەنىڭ 7-بابىندا ايقىندالعان تالاپتاردى ورىنداماعان جاعدايدا, ۋاكىلەتتى ورگان حاتشىلىقتى جۇرگىزۋدى تك قۇرۋ جانە تىركەۋ پروتسەدۋراسىن قايتا وتكىزەتىن, ياعني وسى تك مۇشە – ۇيىمدارمەن كەلىسە وتىرىپ, تك قۇرامىنا كىرەتىن باسقا ۇيىمعا بەرەدى جانە تك قۇرامىنا جانە قۇرىلىمىنا ءتيىستى وزگەرىستەر ەنگىزەدى. 16. تك قۇرىلعان جانە قۇرامى بەكىتىلگەن كۇننەن باستاپ ەكى اي ىشىندە تك حاتشىلىعى ۋاكىلەتتى ورگانعا تك تۋرالى قۇرىلىم مەن ەرەجەنى دايىندايدى جانە كەلىسۋ ءۇشىن جىبەرەدى. 17. تك قۇرىلىمى ەرىكتى فورمادا مىناداي قوسىمشالارىمەن بىرگە ۇسىنىلادى: 1) تك توراعاسى, توراعا ورىنباسارى, حاتشىسى جانە ۋاكىلەتتى مۇشە-وكىلدەرىن قامتيتىن تىزىمدىك قۇرامى; 2) ءاربىر ىشكى كوميتەت ءۇشىن ستاندارتتاۋ سالاسىنىڭ (قىزمەت ەتۋ سالالارى) وبەكتىلەرى, ونىڭ قۇرامى جانە حاتشىلىق مەكەنجايى كورسەتىلەتىن ىشكى كوميتەتتەر تىزبەسى (بار بولسا). 18. تك تۋرالى ەرەجەنى تك توراعاسى بەكىتەدى. 19. بازاسىندا تك ورنالاسقان زاڭدى تۇلعانى قايتا قۇرعان جاعدايدا, تك ۋاكىلەتتى ورگانعا ورنىن اۋىستىرعانى تۋرالى جازباشا حابارلامانى ءبىر ايدان كەشىكتىرمەي جىبەرەدى. 20. تك ستاندارتتاۋ جونىندەگى جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ شەشىمىمەن بارلىق تك-عا قاراعاندا بارىنشا ساناۋلى ستاندارتتاۋ سالالارىندا ءبىر نەمەسە بىرنەشە ىشكى كوميتەتتەردى (ىك) انىقتاۋ جانە وسى شەشىمدە وسى ىشكى كوميتەتتەردىڭ جۇمىس ءتارتىبىن انىقتايدى. 21. ءاربىر ىشكى كوميتەت ءوزىنىڭ مەنشىكتى يدەنتيفيكاتسيالىق (رەتتىك) ءنومىرى مەن اتاۋىن الادى. ىشكى كوميتەت بەلگىسى تك بەلگىسىنەن, كولبەۋ سىزىق, “ىك” ارىپتەرىنەن, كىشى كوميتەت نومىرىنەن جانە ونىڭ اتاۋىنان تۇرادى. قىسقاشا اتاۋى اتاۋسىز بەلگىلەردى قامتيدى (مىسالى, تك 156/ىك 2). 22. تك, ىك شەگىندە ناقتى جوبامەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن (مىسالى, ستاندارت ازىرلەۋ ءۇشىن) جوبا اياقتالعاننان كەيىن ءوز جۇمىسىن توقتاتاتىن جۇمىس توپتارى (جت) قۇرىلادى. جۇمىستىق توپتىڭ باسشىسى مەن جۇمىس ءتارتىبى تك كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا انىقتالادى. 23. تك ىك جانە جت قۇرىلىمى, قۇرامى تك وتىرىستارىندا قالىپتاستىرىلادى. 3. تك-نىڭ جۇمىس ءتارتىبى 24. تك قىزمەتى مەملەكەتتىك ستاندارتتاردىڭ ساپالىق دەڭگەيىن ارتتىرۋعا, ونى وتاندىق ءونىمنىڭ ىشكى جانە سىرتقى نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن, سونداي-اق شەت ەلدەرمەن ونىممەن (تەحنولوگيا, قىزمەتتەرمەن) ساۋدالىق ايىرباس جاساسۋ كەزىندە تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى جويۋ ءۇشىن حالىقارالىق ستاندارتتارمەن ۇيلەستىرۋگە باعىتتالعان. 25. مەملەكەتتىك ستاندارتتاۋ سالاسىندا تك مىناداي جۇمىستاردى ۇيىمداستىرادى جانە فۋنكتسيالاردى ىسكە اسىرادى: 1) بەكىتىلگەن وبەكتىلەر جانە قىزمەت باعىتتارى بويىنشا مەملەكەتتىك تەحنيكالىق رەتتەۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىن ايقىنداۋ جونىندەگى ۇسىنىستاردى دايىنداۋ; 2) مەملەكەتتىك ستاندارتتاردى جانە تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق اقپارات جىكتەۋىشتەرىن, حالىقارالىق, وڭىرلىك, ۇلتتىق ستاندارتتار مەن شەت مەملەكەتتەردىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق اقپارات جىكتەۋىشتەرىن جانە ولارعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەردى بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ازىرلەۋگە جانە ساراپتاۋعا قاتىسۋ; 3) تەحنيكالىق رەتتەۋ سالاسىنداعى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر مەن مەملەكەتتىك ستاندارتتاردى ازىرلەۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك تەحنيكالىق رەتتەۋدىڭ جۇيەسىن دامىتۋ باعدارلامالارىنا ۇسىنىستار دايىنداۋ; 4) تك-عا بەكىتىلگەن نىساندار بويىنشا ۇيىم ستاندارتتارىن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ستاندارتتاۋ جونىندەگى ۇسىنىمدارىن ازىرلەۋ, قاراستىرۋ, كەلىسۋ; 5) قولدانىستاعى ستاندارتتاۋ جونىندەگى نورماتيۆتىك قۇجاتتارعا وزگەرىستەر ازىرلەۋ; 6) تك-عا بەكىتىلگەن نىساندارعا ارنالعان رەسپۋبليكادا قولدانىستاعى ستاندارتتاۋ جونىندەگى نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى جويۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايارلاۋ; 7) رەسپۋبليكادا قولدانىلاتىن نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى بىرىڭعايلاۋ جانە مەملەكەتارالىق, حالىقارالىق, وڭىرلىك جانە شەت ەلدەردىڭ ۇلتتىق ستاندارتتارى جانە قۇجاتتارىمەن ۇيلەستىرۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايىنداۋ جانە جۇمىستار جۇرگىزۋ; 8) تك بەكىتىلگەن نىساندار بويىنشا ستاندارتتاۋدىڭ تەحنيكالىق دەڭگەيى مەن قول جەتكىزىلگەن دەڭگەيىن باعالاۋ. 26. تك جۇمىس جوسپارى جوسپارلاناتىن جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ جىلىنىڭ الدىنداعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە دەيىن ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنىلادى. 27. تك جارتى جىلعى قورىتىندى ەسەپتەرى كەلەسى ەسەپتىك كەزەڭ ايىنىڭ 5-ىنە دەيىن ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنىلادى. 4. تك حالىقارالىق جانە مەملەكەتارالىق تك - مەن (يسو/تك, متك جانە حەك/تك) ءوزارا ارەكەت ەتۋ ءتارتىبى 28. تك حالىقارالىق, مەملەكەتارالىق تەحنيكالىق كوميتەتتەرمەن ءوزارا ارەكەتى ۋاكىلەتتى ورگان ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. 29. تك يسو/تك, متك جانە حەك/تك ەنۋ ءۇشىن ۋاكىلەتتى ورگانعا تك توراعاسىنىڭ قولى قويىلعان ءوتىنىمدى جىبەرۋ كەرەك. 30. ءىس-ارەكەت ەتەتىن “ۇقساس” جاسالاتىن مەك نەمەسە سايكەس يسو تەحنيكالىق كوميتەتىنىڭ قىزمەتىنە جاقىن نەمەسە سايكەس كەلەتىن قىزمەت سالاسى, حالىقارالىق تك-عا ءوزارا ارەكەت ەتۋ بويىنشا جۇمىستاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن يسو, حەك حاتشىلىعىنان كەلەتىن ستاندارتتار جوبالارىن اۋدارۋ ءۇشىن شتاتتا اعىلشىن ءتىلىن بىلەتىن مامان بولۋى كەرەك. 31. ۋاكىلەتتى ورگان حالىقارالىق جانە مەملەكەتارالىق تەحنيكالىق كوميتەتتەرمەن حات-حابار الماسۋدى جۇزەگە اسىرادى جانە ستاندارت جوبالارىن تك-عا جىبەرەدى. 32. مەملەكەتارالىق جانە حالىقارالىق تك-عا مۇشە بولعان تك مىناداي مىندەتتەمەلەر اتقارادى: 1) پىكىر جازۋعا جىبەرىلەتىن ستاندارتتار جوباسىن قاراستىرادى جانە ۋاكىلەتتى ورگانعا ۇسىنادى; 2) ستاندارتتاۋ جونىندەگى قۇجاتتاردى ازىرلەۋگە قاتىسادى; 3) ستاندارتتار ازىرلەۋ كەزىندە قاتىساتىن ساراپشىلار مەن قاداعالاۋشىلاردى ۇسىنادى; 4) ستاندارتتار جوبالارى بويىنشا داۋىس بەرۋ ساتىلارىندا قورىتىندى ازىرلەيدى. 5. تك تاراتۋ 33. تك مىناداي جاعدايلاردا تاراتىلادى: 1) وسى ەرەجەنىڭ 3-تاراۋىندا كورسەتىلگەن فۋنكتسيالاردى ورىنداماعان كەزدە; 2) ەگەر تك قۇرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق جۇمىستار ورىندالعان بولسا; 3) تك باستاماسى بويىنشا. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2010 جىلعى 2 ماۋسىمدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە № 6276 بولىپ ەنگىزىلدى.