ەل اۋزىندا “مەدينەدە – مۇحاممەد, تۇركىستاندا – قوجا احمەت, ماڭعىستاۋدا – ءپىر بەكەت” دەگەن ءسوزدىڭ ايتىلعانىنا از ۋاقىت بولماعاندىعى انىق. وسى ءبىر سوزدەگى ءپىر بەكەت اتانىڭ باسىنا بارىپ, ءتاۋ ەتۋ بۇگىندە ءيىسى قازاقتىڭ يگى داستۇرىنە اينالعاندىعى شىندىق. ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ورتالىعى اقتاۋ قالاسىنان 300 شاقىرىمعا جۋىق جەردەگى وعىلاندى تاۋىنىڭ باۋرايىنداعى بەكەت اتا كەشەنىنە كۇن قۇرعاتپاي ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن زيارات ەتىپ كەلۋشىلەردىڭ كوپ بولۋى وسىنىڭ ايقىن ءبىر دالەلى ىسپەتتى. بيىل تۋعانىنا 260 جىل تولاتىن قاسيەتتى اۋليەنىڭ قونىستانعان جەرىن اللانىڭ ايرىقشا نازارى مەن نيەتى تۇسكەن جەرى دەمەسكە بولماس.
ارينە, وتانىمىزدىڭ قاي قيىرىنداعى قانداي دا ءبىر تاريحي-مادەني ەسكەرتكىشتەرى مەن كيەلى ورىندارىن ارالاعاندا سول جەرلەر جايىنداعى جازبا دەرەكتەر ءوز الدىنا, ءوڭىردىڭ ابىز قارتتارى مەن ولكەتانۋشى ماماندارىنىڭ ءوز جانىڭنان تابىلعانىن قاتتى قالاپ تۇراسىڭ. قۇدايعا شۇكىر, مۇنداي ازاماتتار ەل اراسىندا كەزدەسىپ جاتادى. سولاردىڭ ءبىرى – ماڭعاز ماڭعىستاۋ ماڭايى مەن ونىڭ قاتپار-قاتپارىن جەتە زەرتتەپ, كەلگەن قوناقتارعا ءوڭىر كەرەمەتتەرىن اسقان ىجداعاتتىلىقپەن ءتۇسىندىرىپ جۇرگەن ولكەتانۋشى وتىنشى كوشباي ۇلى. و.كوشباي ۇلىنىڭ رەسمي قىزمەتى ماڭعىستاۋ وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى ەكەن. پايعامبار جاسىنداعى اقساقالدىڭ بەكەت اتا باسىنا بىزبەن بىرگە ءجۇرىپ, جولاي جەر-سۋ اتتارىمەن تانىستىرا وتىرۋعا كەلىسىم بەرگەنى ءبىزدى ەرەكشە قۋانتىپ تاستادى. ءوڭىردىڭ مي قايناتار اپتاپ ىستىعىندا بىزگە جول باستاۋشى بولعان ونىڭ ازاماتتىعىنا تەك العىستان باسقا ايتارىمىز جوق. وتىنشى اقساقال بەكەت اتاعا باراتىن ءبىزدىڭ ارنايى كولىككە مىنىسىمەن-اق سان تاقىرىپتاعى اڭگىمەنىڭ تيەگىن اعىتا بەردى. كورىنگەن قىرات پەن ساي-سالا تاڭسىق بولعان بىزدەر اقساقالدى ءۇستىن-ءۇستىن سۇراقتىڭ استىنا الا بەردىك.
ماڭعىستاۋ – ەلگە ورالعاندار ەڭ كوپ قونىستانعان ايماق ەكەنى بەلگىلى. سول سەبەپتى دە ءبىزدى ەڭ الدىمەن وسىندا قونىس اۋدارىپ جاتقان قاراكوز قانداستارىمىزدىڭ جاي-كۇيى, تىنىس-تىرشىلىگى قىزىقتىرعان ەدى. وتىنشى اقساقالدىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە ەلگە ورالعاندار ماڭعىستاۋعا كوبىنە وزبەكستاننان, قاراقالپاقستاننان كەلەدى ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە يراننان كەلەتىندەرى دە بار كورىنەدى. الايدا, سوڭعى ۋاقىتتا ول جاقتان قونىس اۋداراتىندار قاتارى سيرەي تۇسكەن. وعان ءبىر سەبەپ, العاشقى جىلدارى “اتا جۇرتىم” دەپ كەلگەن قانداستارعا تۇراتىن باسپانا بەرىلسە, قازىر ونداي مۇمكىندىك ازايا تۇسكەن. بۇگىندە ادام باسىنا بىرنەشە مىڭ دوللار قاراجات ۇستاتادى. الايدا, بۇل قارجى ءبارىبىر دە باسپاناعا جەتپەيدى ەكەن. وتباسىنىڭ مەيلى 5-6 مۇشەسى بولسا دا باسپانا ساتىپ الۋعا ول قارجى ازدىق ەتەتىن كورىنەدى. سونىڭ وزىندە ماڭعىستاۋ توپىراعىنا تابان تىرەۋشىلەر لەگى ەش تولاستاماپتى. بۇعان يران مەن ماڭعىستاۋ اراسىنا سالىنىپ جاتقان تەمىر جولدىڭ دا دەمەۋ بولىپ وتىرعانىن ايتقان ءلازىم. “مەن يران جەرىندە ەكى رەت بولدىم. ءبىر اتاپ وتەرلىگى, ماڭعىستاۋ قازاقتارىنىڭ كوبىسى باياعى الاساپىران جىلدارى وسى يرانعا كەتىپ قالعان عوي. بۇگىندە ولار يراننىڭ ءۇش قالاسىندا تۇرادى. ياعني, بەندەر تۇرىكپەن, گۇمبەتحاۋىس جانە گورگان دەيتىن قالالاردا قازاقتار كوپتەپ شوعىرلانعان. بۇل جەرلەرگە العاشىندا ازىپ-توزىپ بارعان ازاماتتاردىڭ ىشىندە ماڭعىستاۋعا بەلگىلى ازاماتتار دا بولعان”, دەيدى وتىنشى اقساقال. وسىلاي دەي كەلە, ول كەزىندە بۇل قالالار جان-جاققا بىتىرىپ كەتۋگە شاق قالعان قازاقتاردىڭ باسىن بىرىكتىرگەن مەكەن بولعانىن اتاپ ءوتتى. “ال بۇگىندە وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, ماڭعىستاۋ ءوڭىرى جالپى قازاقستان بويىنشا ەلگە ورالعانداردىڭ ەڭ كوپ قونىستاناتىن ايماعى سانالادى. جاقىندا بۇل وڭىردە قانداستارعا ارنالعان, ولاردى الدىن الا داعدىلاندىراتىن بەيىمدەۋ ورتالىعى اشىلعان بولاتىن. وتكەن جولى ەلباسىنىڭ ءوزى سول ورتالىقتى ارنايى كەلىپ اشىپ, كورىپ كەتكەن ەدى”, – دەيدى جولباستاۋشى اعامىز.
كيەلى ءوڭىردىڭ توپىراعىن باسىپ, قادىر-قاسيەتىن بار تۇيسىگىمەن سەزىنىپ جۇرگەن اقساقالدىڭ اۋزىنان بۇدان كەيىن بەكەت اتا تۋرالى اڭىزعا بەرگىسىز ماعىنالى اڭگىمەلەردى ەستىپ, قاسيەتتى مەكەننىڭ كەرەمەتىنە ىشتەي قانىعا تۇسكەندەي بولدىق. بەكەت اتانىڭ 1750-1813 جىلدارى ءومىر سۇرگەنى بەلگىلى. ول بۇقارا جاققا وقۋعا اتتانار الدىندا اكەسىنەن رۇقسات العان كەزدە, ول كىسى “الدىمەن شوپان اتانىڭ باسىنا بار, قاراعىم. سونىڭ رۇقساتىن ال”, دەگەن ەكەن. ال شوپان اتا ءXىى-ءXىىى عاسىرلاردا ءومىر سۇرگەن وسى وڭىردەگى كيەلى اۋليەلەردىڭ ءبىرى. قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ شاكىرتى. ونى ماڭعىستاۋعا كەلىپ, يسلام ءدىنىن تاراتقان جانداردىڭ ءبىرى دەسە دە بولادى. بىزگە جەتكەن اڭىزداردا: بەكەت اتا سول شوپان اتانىڭ باسىنا بارىپ, ءبىر كۇن تۇنەيدى, ەكى كۇن تۇنەيدى, تۇسىندە ۇنەمى شوپان اتانى كورەدى. ءۇشىنشى كۇنى تۇنەگەندە عانا شوپان اتا ايان بەرەدى. سودان كەيىن بارىپ حيۋاعا وقۋعا اتتانعان ەكەن دەپ ايتادى.
ماڭعىستاۋ جەرىندە بەكەت اتانىڭ ءوزىنىڭ مۇردەسى جاتىر. جالپى, اتانىڭ سالعان 4 مەشىتى بار. ءبىرى وسى وعىلاندىدا. ەكىنشىسى, ەسكى بەينەۋدە, تاعى ءبىرى بوزاشى تۇبەگىندەگى ماستەك جەرىنە تاياۋ توبىقتى دەيتىن ويدا ورىن تەپكەن. سوسىن ءۇستىرتتىڭ ۇستىندە, وزبەكستانعا جاقىن بايالى دەيتىن جەردە دە ونىڭ سالعان جەراستى مەشىتى بار دەيدى. كەزىندە بەكەت اتا سول مەشىتتەردىڭ بارلىعىندا ءوز شاكىرتتەرىنە ءدارىس بەرگەن دەسەدى. “وسىدان-اق ونىڭ قاندايلىق قاسيەت قونعان دارىن يەسى بولعانىن اڭعارۋ قيىن ەمەس”, – دەيدى وتىنشى اقساقال تاريحتىڭ سان قاتپارىنان سىر شەرتە وتىرىپ.
تاريحي ولكەتانۋ مۇراجايىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن وتىنشى كوشباي ۇلى ءوزىنىڭ اسەرلى اڭگىمەسىن بەكەت اتانىڭ باسىندا دا ۇزبەي جالعاستىرا بەردى. ارينە, ءپىردىڭ ءدىني قايراتكەر دە بولعاندىعى, جاۋلارى تايسالعان باتىرلىعى دا امبەگە ايان ەكەندىگى باسى اشىق شىندىق. بۇل جەرگە باسى اۋىرىپ, بالتىرى سىزداعان, قانداي دا دەرتىنە شيپا ىزدەپ, اۋەلى اللادان, سوسىن پىردەن دەمەۋ تىلەگەن جانداردىڭ كوپتەپ اعىلىپ جاتقانىن كوزبەن كورىپ, ءبىز دە بەكەت اتانىڭ قۇدىرەتىنە تاعى ءبىر باس يگەندەي بولدىق. “ەگەر ونىڭ جاۋدان جاسقانباعان باتىرلىعىن الاتىن بولساق, قانداي اڭىزدا دا, قاي وڭىردە دە بەكەت اتانىڭ ورىنسىز قانتوگىسكە بارماعاندىعى تۋرالى كوپ ايتىلادى. قايتا ەلدى اۋىزبىرشىلىككە, بىرلىككە جۇمىلدىرىپ وتىرعان ەكەن. مۇنى ونىڭ قادىر-قاسيەتىن, قايىرىمىن كورگەن جاندار كوپ ايتادى دەسەدى اڭىزداردا. مىنە, بۇگىن دە وزدەرىڭىز كۋا بولىپ وتىرعانداي, اللانىڭ مەيىرىمى تۇسكەن بۇل جەرگە حالىق تەك ماڭعىستاۋدان عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ بۇكىل وڭىرلەرىنەن ارنايى كەلىپ, زيارات ەتىپ جاتادى. اتانىڭ باسىنا تۇنەپ, دەرتىنە شيپا ىزدەۋشىلەر كوپ”, – دەيدى و.كوشباي ۇلى تاعى ءبىر سوزىندە.
وسىندايدا بەكەت اتانىڭ باسىنا كەلۋشىلەر ول تۋرالى, جۇرگىزگەن ءىلىمى جونىندە, ومىرىندە اينىماعان ۇستانىمدارى حاقىندا بىلە مە ەكەن دەگەن وي كەلەدى. ەگەر بىلسە – عانيبەت, ەگەر بىلمەككە قۇشتارلىق تانىتسا – بۇل دا جاقسىلىق دەي وتىرىپ, جۋىردا جارىق كورگەن “بەكەت اتا” كىتابىنا ءجون سىلتەگىمىز كەلەدى. بار-جوعى 4 مىڭ دانا تارالىممەن شىققان كىتاپ بۇگىندە ءتىپتى تاپتىرمايدى. ونىڭ 4 داناسىن وبلىس اكىمدىگى بىزگە ارەڭ تاۋىپ بەرگەنىن ايتا كەتكەن ءجون.
بەكەت اتا ەرەكشە دارىن يەسى بولعاندىقتان, ونىڭ جەراستى مەشىتىندە عىلىمي تۇرعىدان العاندا ەكى-ءۇش زاڭدىلىق بايقالاتىن كورىنەدى. ماسەلەن, سونداي زاڭدىلىقتاردىڭ ءبىرى – ونداعى اكۋستيكالىق ەرەكشەلىك. ول – جەراستى مەشىتىنىڭ ءبىر ءبولمەسىندەگى دۇعا وقۋشىنىڭ يا بولماسا ازانشىنىڭ داۋىسىنىڭ بارلىق بولمەلەرگە بىردەي, انىق ەستىلىپ وتىرۋىندا. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, بەكەت اتا مەشىتتەرىنىڭ بارلىعىنىڭ كيىز ءۇي پىشىندەس ەتىپ سالىنعاندىعى. بۇل تۋراسىندا عالىمدار “بۇرىشتا شايتان ۇيالايدى” دەگەن يسلامدىق ۇعىمدى, مۇسىلمان ءدىنىنىڭ تۇسىنىگىن العا تارتادى ەكەن. “جەراستى مەشىتتەرىنىڭ ىشىندە قۋما جەلدىڭ بولماۋى دا ولاردىڭ ءبىر كەرەمەتىن بايقاتادى ەمەس پە؟” – دەيدى وتىنشى اقساقال بىزبەن اڭگىمەسىندە.
ارينە, بۇلاردىڭ بارلىعى كيەلى جەردىڭ تىلسىم قۇدىرەتىنىڭ ايعاعى عانا ەمەس, جەراستى مەشىتتەرىنىڭ تۇنىپ تۇرعان تاريحىنان از دا بولسا سىر شەرتكەندەي اسەر قالدىرارى ءسوزسىز.
ال ءبىز وعىلاندىنىڭ باسىندا ءجۇرىپ, كيەلى دە قاسيەتتى ءوڭىردىڭ كەرەمەتىن ءار باسقان قادام سايىن جاقىن سەزىنە تۇستىك. “اتانىڭ ارۋاعى” اتالاتىن ارقارلاردى ءۇستىرتتىڭ ۇستىنەن كوزبەن كورۋىمىز – ءبىزدىڭ بۇل اسەرىمىزدى ءتىپتى دە كۇشەيتە ءتۇستى. “بالالارىم, سەندەردىڭ جولدارىڭ بولىپ تۇرعان سەكىلدى. ارقار – وسى ءبىر جەردىڭ كيەسى ىسپەتتى. ول كوزگە كوپ كورىنە بەرمەيدى. سوندىقتان مۇنى جاقسىلىققا بالاعاندارىڭ ءجون”, – دەگەن وتىنشى اقساقالدىڭ ءسوزى ءبىزدى دە قاناتتاندىرا تۇسكەندەي بولدى. ونىڭ: “مەن ماڭعىستاۋ جەرىن كوپ ارالاپ جۇرگەن ۋاقىتتا ءبىر نارسەگە كوزىم انىق جەتتى. ول – مۇنداعى بەكەت اتا, شوپان اتا, قارامان اتا سەكىلدى قاسيەتتى اۋليەلەرى بار جەرلەردىڭ ەشقايسىسىنان دا مۇنايدىڭ شىقپاعاندىعى. ماسەلەن, قارامان اتانىڭ باسىندا ءبىر كومپانيا قوندىرعىسىن قويىپ, قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزگەن ەكەن. بىراق, قوندىرعى سىنا بەرىپتى, ءسويتىپ, كومپانيا جۇمىسىن توقتاتۋعا ءماجبۇر بولعان. وسىعان قاراپ, سول اتالاردىڭ ەرەكشە ءبىر قاسيەتىنە كوز جەتكىزۋگە بولاتىن سەكىلدى”, – دەگەن ءسوزى دە كوپ ءجايتتى اڭعارتاتىنداي.
بەكەت مىرزاعۇل ۇلىنىڭ تۋعانىنا 250 جىل تولۋىنا ارنالعان مەرەكە وسىدان تۇپ-تۋرا ون جىل بۇرىن شوپان اتاعا جاقىن تۇستاعى سەنەك-سۇمسا دەگەن جەردە رەسپۋبليكا كولەمىندە كەڭىنەن اتالىپ وتكەنى بەلگىلى. سول جىلى 400-ءدىڭ اينالاسىندا ءۇي تىگىلگەن ەكەن. ال بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا ماڭعىستاۋ اۋدانىنداعى وتپانتاۋدىڭ ەتەگىندە ءپىردىڭ 260 جىلدىعى اتالىپ وتپەك. وسىعان وراي 260 ۇلكەن كيىز ءۇي تىگۋ كوزدەلىپ وتىر ەكەن. ولاردىڭ اراسىندا كيىز ۇيلەردى وزدەرى اكەلىپ, وزدەرى تىگەتىن ازاماتتار دا بار بولاتىن كورىنەدى.
ءبىز تويعا دايىندىق جۇمىستارىنىڭ قىزۋ قارقىندا ءجۇرىپ جاتقانىن كوردىك. ماسەلەن, بەكەت اتانىڭ باسىنا اپاراتىن جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان جولدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنىڭ باسى-قاسىندا كوپ ازامات ءجۇر. جەتىبايدان تاسىمالداناتىن تاستاردى بەلگىلى ءبىر قالىپقا كەلتىرىپ, كەسەتىن ولاردىڭ ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىرشاما ەكەندىگى كوزگە كورىنىپ تۇر. ارقايسىسى 60-70 كيلو تارتاتىن تاستاردى 600 مەتر بيىكتىكتەن ءتۇسىرىپ, كۇننىڭ شىجىعان ىستىعىنا قاراماي جۇمىستى سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋگە وڭىردەگى ءتۇرلى مەكەمەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرى جاپپاي جۇمىلىپتى. بۇل جۇمىستار بەكەت اتانىڭ 260 جىلدىق تويىنا دەيىن تولىق اياقتالماق.
بەكەت اتانىڭ وعىلاندىداعى مەشىتىندە بولعاننان كەيىن ونىڭ الدىنداعى ورىندىقتاردا وتىرىپ, ءۇستىرتتىڭ قيا بەتكەيىنە ءاۋ باستا ءپىر بەكەتتىڭ ءوزى سالعان سوقپاققا كوز تاستادىق. اتا مەشىتىندە شاكىرتتەر ءدارىس العان, جۇما ناماز وتكىزىلگەنىن ەسكەرسەك, سول ادامداردىڭ وسى اتا جولىمەن ءتۇسىپ شىققانى ويعا ورالادى. بالكىم, ۇلكەن شاھارلارداعى ۇلكەن مەشىتتەرگە بارماستان بۇرىن ءبىز مەشىتكە نە ءۇشىن كەلە جاتىرمىز, ونان نە تابامىز, ءبىز مەشىتكە نە اكەلەمىز دەگەن سۇراقتارعا وزىمىزدەن جاۋاپ العانىمىز ءجون بولار. سوندا بارىپ قانا ءبىز ءدىن جولىنا قاندايلىق ادالدىق تانىتىپ جۇرگەنىمىز, ءپىر بەكەت سىندى اۋليەلەردىڭ اماناتىن ورىنداي العان-الماعانىمىز انىقتالاتىن بولار.
بەكەت اتا اماناتىنا ادالدىعىڭىزدى تەكسەرىپ كورگىڭىز كەلسە, ءپىردىڭ ءوزى كوزى تىرىسىندە كوپ ايتاتىن “تەك جۇرسەڭ توق جۇرەسىڭ”, “بەينەتىنە سابىرلىق قىلسىن, ال راحاتىنا شۇكىرلىك قىلسىن”, “جاقسىنى ءوزىڭ ءۇشىن, ال جاماندى مەن ءۇشىن سىيلا”, “نيەتىڭ جولداسىڭ بولسىن” دەگەن ءسوز تىركەستەرىنىڭ مانىنە بويلاپ بايقاڭىزشى. ەگەر ۇلكەن ماعىنادا الساق, وسى ءسوز تىركەستەرىنىڭ ارقايسىسى بۇگىنگى كۇنگى ءومىرىمىزدى ايقىنداپ تۇراتىن ۇعىمدار ەكەنىنە كۇمان كەلتىرمەسسىز. ءۇشىنشى تىركەستى وقي وتىرىپ, بار قازاق مەنىڭ جالعىزىم دەگەننىڭ قايدان شىققانىن تۇيىندەۋگە بولاتىنداي. ال نيەتىڭ جولداس بولۋى ءۇشىن وعان ادال بولۋدى, ويعا العان جاقسى نيەتتى قالايدا ورىنداۋعا ۇمتىلۋدى, ۇلكەن تۇرعىدان العاندا بۇگىنگى ەلىمىز جۇمىلعان ورتاق يدەياعا قالايدا ۇلەس قوسۋدى تۇسىنگەن ابزال بولار.
بەكەت اتا بەيىتىنەن قايتاردا جۇرگىزۋشى جىگىت نۇرلان بىزگە العىسىن ايتىپ جاتتى. نەگە دەپ سۇراساق: ء“وزىم اقتاۋ ماڭىندا تۋىپ-وسسەم دە, سىزدەر سەبەپشى بولىپ, اتا باسىنا تۇڭعىش رەت ات باسىن تىرەدىم”, – دەپ اعىنان جارىلدى ول. سوسىن تاعى دا: “نەگە ەكەنىن قايدام, ماڭعىستاۋدان كەتۋگە قانشا رەت وقتالىپ, وزگە قالالارعا بارىپ جۇمىس ىستەدىم. الايدا, ەشقايسىسى دا ماعان اقتاۋداي اسەر ەتە المادى. قاي جەردە جۇرسەم دە تۋعان توپىراق تارتتى دا تۇردى. اقىرى كيەلى مەكەنگە ءبىرجولا تابان تىرەۋگە بەل بۋدىم”, – دەدى.
ءيا, نۇرلان دوس ايتسا, ايتقانداي-اق بولار. اۋليەلەر جەلەپ-جەبەگەن قاسيەتتى قونىس ماڭعىستاۋ جەرى تازا نيەتتى جانداردى قاشان دا ءوز شۋاعىنا بولەي بەرەتىنىنە, يماني ىستەرگە جەتەلەپ, رۋحاني الەمىمىزدى بايىتا تۇسەرىنە كۇمان تۋماسا كەرەك. بەكەت اتا ارۋاعى وعان زيارات ەتكەن بارشا جۇرتقا جار بولادى دەسەك تە جاڭىلىسپاسپىز.
ءۇش ءجۇز الپىس ەكى اۋليە مەكەن ەتىپ, ماڭگىلىك ورىن تەپكەن كيەلى ماڭعىستاۋ جەرى ونىڭ تاريحىنان ءبىرشاما حاباردار بولعىسى بار كەز كەلگەن جاندى قىزىقتىرماي قويمايتىنى حاق. اڭىزعا اينالعان اقيقات پەن اقيقاتقا بەرگىسىز اڭىز استاسىپ جاتقان تىلسىم دۇنيەلەرگە تولى كيەلى ايماقتى كوزبەن كورۋ ءبىزدىڭ دە ارمانىمىز ەدى. جۋىردا “ەگەمەن قازاقستان” اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەرجۇمان سمايىل باستاپ وسى جولداردىڭ اۆتورلارى قوستاعان تىلشىلەر توبىنا كيەلى مەكەنگە تابان تيگىزۋدىڭ ءساتى دە ءتۇستى. ەڭبەك دەمالىسىندا جۇرگەن وپەراتور اينۇر رايىمقۇلوۆا قوسىلعاندا كادىمگىدەي دەلەگاتسيا بولىپ شىعا كەلدىك. اقتاۋدان وعىلاندىعا دەيىنگى جول قاشىقتىعىن ايتپاعاننىڭ وزىندە سوڭعى 30 شاقىرىمداي جەردەگى جولدىڭ جوندەلىپ جاتقاندىعىن ەسكەرسەك, “دجيپ” سەكىلدى مىقتى ءجۇرىستى كولىكتەردىڭ عانا شىداس بەرەتىندىگى بۇل ساپارىمىزعا مارقاسقا ماڭعىستاۋلىقتاردىڭ قامقور بولۋىن قاجەت ەتكەندىگى ءسوزسىز. وسى ورايدا ساپارىمىزدىڭ ۇيىتقىسى بولعان وبلىستىق “ماڭعىستاۋ” گازەتىنىڭ باس رەداكتورى ماڭدايلى اپاي قوسىمباەۆاعا جانە قامقورشىلىق تانىتقان وبلىس اكىمدىگىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ايتار العىسىمىز شەكسىز.
كەزىندە جاستاي دۇنيەدەن وتكەن قىدىرباي تۇرماعامبەت ۇلى دەگەن ماڭعىستاۋلىق دارىندى اقىننىڭ ءپىردىڭ قۇدىرەتىن جىرلاپ, قاسيەتىنە تابىنعان مىنا ءبىر ولەڭ جولدارى دا وسىنىڭ ايعاعىنداي كورىندى:
باسىڭا كەلدىم جاعايىنشى دەپ جاسىل وت,
توبەمنەن مەنىڭ تىرلىكتىڭ ءدانىن تاسىپ ءوت.
جۇرتىڭدى جەبەپ, حالقىڭدى دەمەپ جاتىرسىڭ,
ءۇش عاسىر بويى ءۇش ءجۇز الپىستىڭ باسى بوپ...
سان عاسىر بويى حالقىنا بەرگەن كەرەگىن,
سولماسىن سەنىڭ سىندارلى سەڭگىر تەرەگىڭ,
قۇس جولى جاقتان قابىل السا ەگەر تىلەكتى
قۇدىرەتىڭە قىلاۋ تۇسپەسىن دەر ەدىم.
اتا باسىنان استاناعا بەت العاندا ءبىزدى دە وسىنداي وي العا جەتەلەدى...
ماڭعىستاۋ وبلىسى.
ءلايلا ەدىلقىزى, ءابدىراحمان قىدىربەك.