ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرىنە تەڭەستىرىلگەن تارازدىق اقساقال ءاشىم يەمبەرديەۆ ءبۇگىندە سەرگەلدەڭ بولىپ ءجۇر. قاريا تۇرعىن ءۇيىن كەڭەيتىپ الۋ ءۇشىن كەزەككە سوناۋ 1989 جىلى تۇرىپتى. ساناپ كورسەك, سودان بەرى 21 جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. ۇلى جەڭىس كۇنى مەرەكەسى دە 21 رەت تويلاندى. اسىرەسە, بيىل كەرەمەت بولىپ ءوتتى. كوپتەگەن ارداگەرلەر باسپانالى بولدى. بىراق ءبىزدىڭ گازەتكە شاعىمدانىپ كەلگەن اقساقالدىڭ ء“بىر جايلى باسپاناعا يە بولسام” دەگەن ءۇمىتى وسىمەن جيىرما ءبىر رەت ءۇزىلىپ وتىر ەكەن.
بىراق ءاشىم اتا قايىرىمدى قالا باسشىلارىنان ءالى دە كۇدەر ۇزەر ەمەس. بۇگىندە 83 جاسقا كەلگەن اقساقال (1927 جىلى تۋعان) جامبىل وبلىسىنىڭ جامبىل اۋدانىنان اسكەر قاتارىنا شاقىرىلىپ, وتان الدىنداعى بورىشىن 1943-1948 جىلدارى رەسەي ەلى اۋماعىندا ادال اتقارىپتى. ءتىپتى 1950 جىلى اسكەرگە قايتا شاقىرىلىپ, سودان 1953 جىلعا دەيىن كەڭەس وداعى مەن اۋعانستان شەكاراسىنداعى تەرمەز قالاسىندا قىزمەت ەتكەن.
اقساقالعا 1990 جىلى بەرىلگەن كۋالىككە (سەرياسى 3-029223) “پرەدياۆيتەل ۋدوستوۆەرەنيا يمەەت پراۆو نا لگوتى ي پرەيمۋششەستۆا, ۋستانوۆلەننىە زاكوناداتەلستۆوم دليا ليتس, ناگراجدەننىح وردەنامي ي مەداليامي سسسر زا سامووتۆەرجەننىي ترۋد ي بەزۋپرەچنۋيۋ ۆوينسكۋيۋ سلۋجبۋ ۆ تىلۋ ۆ گودى ۆەليكوي وتەچەستۆەننوي ۆوينى 1941-1945گ.” دەپ جازىلىپ, قول قويىلعان. بۇعان قوسا سوناۋ كەمەر وبلىسى, نوۆوكۋزنەتسك قالاسى ارحيۆىنەن الىنعان قۇجاتى دا بار. وندا: “يەمبەرديەۆ اشيم ۋكازوم پرەزيديۋما ۆەرحوۆنوگو سوۆەتا سسسر وت 6 يۋنيا 1945 گودا زا ۋچاستيە ۆ گودى ۆوينى ناگراجدەن وردەنامي ي مەداليامي سسسر. زا سامووتۆەرجەننىي ي بەزۋپرەچنۋيۋ ۆوينسكۋيۋ سلۋجبۋ ۆ تىلۋ ۆ گودۋ ۆەليكوي وتەچەستۆەننوي ۆوينى 1941-1945 گ.گ. ۋدوستوۆەرەنيە №016558. وت يمەني پرەزيديۋما ۆەرحوۆنوگو سوۆەتا سسسر ۋدوستوۆەرەنيە ۆرۋچەنا. وسنوۆانيە: ف. 210 وپيس 1 دەلو 02 ل. 9 پوريادكوۆىي نومەر 999. سەكرەتار يسپولكوما پودپيس ك.ي.گومان.” دەپ جازىلعان.
جيىرما ءبىر جىلدان بەرى (ونىڭ 18 جىلى تاۋەلسىز ەل رەتىندە بەلگىلى) سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرلەرىن باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە ءتيىستى تاراز قالاسىنداعى مەكەمە باسشىلارى ءاشىم اقساقالدىڭ وسى قۇجاتتارىنا كوز قىرىن سالماعان. كوز قىرىن سالماعانى بىلاي تۇرسىن, ءتىپتى ءۇيىن ۇلعايتۋ كەزەگىنەن سىزىپ تاستاپتى.
ءاشىم اقساقال جاقىندا (17.06.2010 ج.) جامبىل وبلىستىق سوتىنىڭ كاسساتسيالىق سوت القاسىنىڭ توراعاسى ا.سمايىلوۆتان حات الدى. وندا: “جامبىل وبلىستىق سوتى ءسىزدىڭ 10.06.2010 جىلى جازىلعان ارىزدارىڭىزعا تومەندەگى ءمان-جايدى تۇسىندىرەدى. اپپەلياتسيالىق سوت القاسىنىڭ №2ا-255/2010 ساندى 01.04.2010 جىلعى قاۋلىسىمەن تاراز قالالىق سوتىنىڭ 01.12.2009 جىلعى شەشىمى وزگەرتىلگەن. تاراز قالالىق تۇرعىن ءۇي كوميسسياسىنىڭ 26.09.2007 جىلعى شەشىمىندەگى ا.يەمبەرديەۆتى (سمايىلوۆتى) تۇرعىن ءۇي الۋ كەزەگىنىڭ تىزىمىنەن الىپ تاستاعان بولىگى زاڭسىز دەپ تانىلىپ, ا. يەمبەرديەۆتىڭ (سمايىلوۆ) ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرىنە تەڭەستىرىلگەن ازامات رەتىندە 25.04.1989 جىلدان باستاپ تۇرعان ءۇيىن كەڭەيتۋ كەزەگى قالپىنا كەلتىرىلدى...” دەلىنگەن.
اقساقال 1989 جىلعى تۇرعىن ءۇي كەزەگىنىڭ قالپىنا كەلتىرىلگەنىنە, ءوزىن جىلى قابىلداپ, سەرگەلدەڭ بولعان سەبەبىن دۇرىس تۇسىنگەن جامبىل وبلىستىق سوتىنىڭ توراعاسى چينياەۆقا كوپ-كوپ راحمەت ايتۋدا. ەڭ باستىسى, ءاشىم يەمبەرديەۆتىڭ ۇلى وتان سوعىسى ارداگەرىنە تەڭەستىرىلگەن ازامات ەكەنى توڭمويىن شەنەۋنىكتەرگە سوت شەشىمى ارقىلى مويىنداتىلدى. كەزەك قايتا قالپىنا كەلتىرىلدى. ال قاريانىڭ باسپانالى بولۋ ءمۇمكىندىگىن بەرەتىن ول كەزەك 1989 جىلدان بەرى №1 ورىنعا شىعىپ تا قويعان شىعار دەپ ويلايمىز. دەمەك, تورىنەن كورى جاقىن قاريانى نازالاندىرا بەرمەي, كوزى تىرىسىندە قۋانىشقا كەنەلتۋگە تولىق مۇمكىندىك بار.
ايتپاقشى, “قاريانى نازالاندىرا بەرمەي” دەگەن اۋىرلاۋ ءسوزدى بەكەرگە جازىپ وتىرعان جوقپىز. ويتكەنى, ونىڭ وبلىس پەن قالا اكىمدىگى عيماراتتارىنىڭ ءبىرىنشى قاباتىنداعى ەسىك كۇزەتۋشىلەردەن ارى اسا الماي, ايقايلاسىپ, كوز جاسىن ءسۇرتىپ جۇرگەنىنە ءبىزدىڭ دە كۋا بولعانىمىز بار.
بۇدان شىعاتىن قورىتىندى, 83 جاستاعى سوعىس ارداگەرىنىڭ باسىنداعى سەرگەلدەڭنەن وبلىس پەن قالا اكىمدەرى حابارسىز سياقتى. ءبارى تومەندە بولىپ جاتقان قيتۇرقىلار ما دەيسىڭ. ەندەشە, وبلىس اكىمى ق.بوزىمباەۆ پەن تاراز قالاسىنىڭ اكىمى ە.استاەۆ قاريانى كوز جۇمباي تۇرىپ, جىلى سۋى مەن گازى بار جايلى پاتەرمەن تەز ارادا قامتاماسىز ەتەدى دەپ سەنەمىز.
حالىقتى, ونىڭ ىشىندە قاريالاردى قۋانتقانعا نە جەتسىن.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى. تاراز.
----------------------------------
سۋرەتتە: ۇوس ارداگەرىنە تەڭەستىرىلگەن ارداگەر ءاشىم يەمبەرديەۆ.