جامبىل وبلىسىنىڭ مەركى اۋدانىنا قاراستى اسپارا اۋىلى ماڭىندا بولعان ەكى جۇرگىزۋشى مەن ون سەگىز جولاۋشىنىڭ ءومىرىن قيعان جول اپاتى, بىلە-بىلگەنگە, وتە اۋىر قازا. وسى قاسىرەتتى اپاتتىڭ الدىندا عانا 125 ميلليوننان استام حالقى بار رەسەي ەلىنىڭ ءبىر وبلىسىندا جول-كولىك وقيعاسى ورىن الىپ, ءبىراز ادامنىڭ ءومىرى ۇزىلگەنىن ەستىگەنبىز. سونى رەسەي جۋرناليستەرى “وتە ءۇلكەن جول اپاتى بولىپ, وندا 7 ادام قازا تاپتى” دەپ حابارلادى. ال اسپارا ماڭىندا بۇدان ءۇش ەسە كوپ ادام شىعىنى بولدى. دەمەك, بۇل نەبارى 15-16 ميلليون حالقى بار قازاقستان ءۇشىن ورنى تولماس شىعىن. كورشى رەسەيدە تابيعات اپاتىنان نەمەسە شاحتالارداعى توسىن جارىلىستاردان ونشاقتى ادام قازا تاپسا, سول ءوڭىردەگى ەل تۋى تومەن ءتۇسىرىلىپ, “قارالى كۇن” جاريالانىپ, ال ادام شىعىنىنا جول بەرگەن وقيعانىڭ سەبەپتەرى مەن سالدارلارى ەل پارلامەنتىنىڭ زالدارىندا قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ جاتادى. سوندىقتان اسپارا ماڭىنداعى جيىرما ادامنىڭ ءومىرىن قيعان جول-كولىك وقيعاسىن ءباسپاسوز بريفينگىمەن نۇكتە قويا سالاتىن جەڭىل-جەلپى وقيعا دەپ قاراۋعا بولماس. مەن بۇل وقيعانى قىتاي ەلىنىڭ ءۇرىمشى قالاسىنان كەلگەن ءتۇنى, ياعني 31 شىلدەدە ەستىدىم. ەستىدىم دە وكىنىشتەن بارماعىمدى تىستەدىم.
ۇرىمشىدەن كەشقۇرىم شىققان اۆتوبۋستىڭ جايلى ءجۇرىسى تەربەپ, ۇيىقتاپ كەتىپپىن. بىراق تاڭعى ساعات 4 شاماسىندا ويانىپ كەتتىم. ورىنىم اۆتوبۋستىڭ الدىڭعى جاعىنا ورنالاسقاندىقتان ءبارىن قالت جىبەرمەي بايقاپ وتىرمىن, جۇرگىزۋشىنىڭ الدىنداعى ءبىر تەتىك اندا-ساندا قىتاي تىلىندە بىردەڭە-بىردەڭە دەپ قويادى. ودان سوڭ تاقتايداي تەگىس جولدا كەلە جاتقانىنا قاراماستان اۆتوبۋستىڭ جىلدامدىعى اسا باسەڭ كورىندى. سوسىن جۇرگىزۋشى ۇيعىر ازاماتى ەكەن, قازاقشالاپ: “نەگە جاي ءجۇرىپ كەلە جاتىرسىز؟” دەپ سۇرادىم. ول: “جولدىڭ بويىنا بەينەكامەرالار قويىلعان, ول ءبارىن باقىلاپ تۇر, سوندىقتان جىلدامدىقتى رۇقسات ەتىلگەن شەكتەن استە اسىرۋعا بولمايدى” دەدى. “ال انا قىتاي تىلىندەگى داۋىس قايتا-قايتا نە دەپ كەلەدى؟”. “جۇرگىزۋشى, جول بويىنداعى ەرەجەلەرگە قارا, رولىڭە ۋاقاپ بول, جىلدامدىقتى ءتيىستى شەكتەن اسىرما, قالعىپ كەتپە دەپ كەلەدى.”.
1 جارىم ميلليارد حالقى بار قىتاي ەلى ءاربىر جولاۋشىسىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن وسىلاي الاڭدايدى ەكەن! نە دەگەن قامقورلىق! تاعى ءبىر بايقاعانىم, جول قاق ورتاسىنان تەمىر شارباقپەن بولىنگەن. ەكى باعىتتىڭ جولى ەكى بولەك. سوندىقتان قارسى كەلە جاتقان كولىكتەردىڭ ءبىر-بىرىنە ەشقانداي قاۋىپ-قاتەرى جوق. جولدىڭ شەتى دە قورشالعان. ول - جان-جانۋارلار ويدا-جوقتا جولعا شىعا كەلمەسىن دەگەن قاۋىپتەن تۋىنداعان ساقتىق شاراسى ەكەن. قىسقاسى, ادەتتەگىدەن جاي ءجۇرىپ كەلە جاتقانداي كورىنگەن جۇرگىزۋشىگە ايتارعا ءۋاج تاپپادىم.
ال بارماعىمدى تىستەگەنىم, ەلگە كەلگەن سوڭ وسىنىڭ ءبارىن جوعارعى جاقتا تىڭدار قۇلاق, ۇعار باس بولسا مايىن تامىزىپ جازايىنشى دەگەن ەم, بىراق اۋىلعا تابان تىرەمەي جاتىپ, الدىمنان 20 ادامنىڭ ءومىرىن جالماعان جامانات حابار قارسى الدى. بىراق ەشتەن كەش جاقسى, باسقا قازاقستاندىقتار مەن قازاق ەلىنىڭ قوناقتارى تەككە قىرىلماي تۇرعاندا ۇكىمەت بولىپ, مينيسترلىكتەر بولىپ, جول اپاتىنىڭ الدىن الۋ تۇرعىسىندا كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارالاردى قولعا العان ءلازىم سياقتى.
الماتىدان تارازعا كەلە جاتىپ الگى جول-كولىك وقيعاسى سالدارىنان ورتەنىپ كەتكەن اۆتوبۋس پەن جۇك ءماشيەسىنىڭ كۇيەگە ورانعان قاڭقالارىن كوردىم. ەكەۋىن جولدىڭ ەكى شەتىنە شىعارىپ تاستاپتى. جولدىڭ ءۇستى قاپ-قارا كۇل. ءبىزدىڭ ويىمىزشا, وسى ەكى كولىكتى وقيعا ورىن العان جەردەن قوزعاماۋ كەرەك ەدى. ال قاسىنان قازا تاپقانداردىڭ اتى-ءجونى جازىلعان ۇلكەن ەسكەرتكىش ورناتسا ءتىپتى جاقسى. بۇل تىرلىكتى ەلىمىزدىڭ ءىىم قولداپ, ءوز موينىنا السا, وسى كۇندەرى جولعا شىققان قازاقستاندىقتاردىڭ تاعدىرى ءۇشىن اسا قاۋىپتى قاتەرگە اينالىپ وتىرعان جول-كولىك وقيعاسىنىڭ الدىن الۋداعى ۇلكەن جۇمىستىڭ ءبىرى بولار ەدى. ءويتكەنى, الماتى-تاشكەنت اۆتوجولىنىڭ قورداي, مەركى, لۋگوۆوي ايماقتارىندا سوڭعى جىلدارى جول اپاتى وتە كوپ تىركەلۋدە. ولاردىڭ كوبىسى ادام ولىمىمەن اياقتالىپ جاتىر.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, جامبىل وبلىسى.