استانا. 13 ناۋرىز. كەشە «جازىق الەمنىڭ» سەرى, بەلگىلى اعىلشىن جازۋشىسى تەرري پراتچەتت ۇزاققا سوزىلعان ناۋقاستان كەيىن قايتىس بولدى. بۇل تۋرالى «گازەتا.Ru» حابارلادى.
«بريتان جازۋشىسى, بريتانيا يمپەريا وردەنىنىڭ وفيتسەرى, فەنتەزيالى جازىق الەمدى جاساۋشى جانە كەڭىستىكتە ا'تۋينە الىپ تاسباقاسىمەن ءجۇزىپ ءجۇرۋشى تەرري پراتچەتت 67 جاسىندا دۇنيە سالدى», - دەلىنگەن حابارلامادا.
تەرري پراتچەتت 2007 جىلى ءوزىنىڭ التسگەيمەر ناۋقاسىنىڭ سيرەك كەزدەسەتىن تۇرىمەن اۋىراتىنىن جاريا ەتتى. اۋرۋ جاڭا باستالىپ كەلە جاتقان كەزدە ول جازۋىن جالعاستىرا بەردى. بىراق ەكى جىلدان كەيىن ءوزىنىڭ ولەتىن ۋاقىتىن تاڭداپ الۋ قۇقىعى ءۇشىن قوزعالىستىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ, ەۆتانازيا تۋرالى شىنداپ ويلانا باستادى. وسى كەزدەرى جازۋشى التسگەيمەر اۋرۋىن زەرتتەۋشى Alzheimer's Research UK قورىنا كوپ اقشا اۋداردى, «تەرري پراتچەتت: ءولىمدى تاڭداي وتىرىپ» دەگەن دەرەكتى فيلمگە ءتۇستى. ول 2011 جىلى «بي-بي-سيدەن» كورسەتىلدى. وندا جازۋشى ەۆتانازياعا* نەگە رۇقسات بەرىلۋى كەرەك ەكەنىن ايتادى.
پراتچەتت اتى-ءجونى كۇللى الەمگە كوپ جىلدار بويى يۋموريستيكالىق فەنتەزي جانرىنداعى شىعارمالارىمەن جانە ءوزىنىڭ ءولىمى تۋرالى پەندەلىك وي بولىسۋلەرى ارقىلى تانىلدى. ول ءوزى جاساعان جازىق الەمگە قالىپتاسقان قالامگەر بەلگىلى جازۋشى رەتىندە كەلدى. جازۋشىنىڭ قالامگەرىنەن تۋعان العاشقى كىتاپ – «كىلەم ادامدارى» 1971 جىلى جارىققا شىقتى. ونىڭ سوڭىنان «كۇننىڭ كۇڭگىرت بەتى» (1976) جانە «ستراتا» (1981) وقىرمانعا جول تارتتى. بىراق بۇل رومانداردىڭ بىردە-ءبىرى بەتبۇرىستى تۋىندى بولا المادى. پراتچەتت بۇرىنعىسىنشا گازەتتە جۇمىس جاساي ءجۇرىپ, بوس ۋاقىتىندا پروزاعا قول ۇراتىن جۋرناليستەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەردى.
جازۋشى ءوزىنىڭ باعىتىن «سيقىردىڭ ءتۇسى» دەپ اتالعان اڭگىمەلەر جيناعىنان تاپتى. وندا ساۋاتسىز سيقىرشى ءرينسۆيندتىڭ ز ۇلىم ىستەرى جايلى سىر شەرتەتىن اڭگىمەلەردەن قۇرالعان حيكاياتتان كورىندى. كىتاپتا «فەنتەزي» دەگەن جاڭا ءسوز قولدانىلىپ, ول ءداستۇرلى, سالماقتى جازىلاتىن روماندارعا پاروديا تۇرىندە شىعارىلعان وسىنداي تۋىندىلاردىڭ انىقتاماسى بولا باستادى. بۇل جيناق جاقسى ساتىلىپ كەتتى. سوڭىنان «سيقىردىڭ ءتۇسى» شاعىن تەلەسەريال تۇرىندە دە كورىندى. ول «بي-بي-سي» ارناسىنىڭ «ايەل ساعاتى» دەگەن باعدارلاماسى كەزىندە كورسەتىلدى. وسىنىڭ ءوزى-اق پراتچەتتى جۇلدىزعا اينالدىرىپ جىبەردى.
ءىس جۇزىندە جازۋشى وقىرماننىڭ فانتاستيكا تاقىرىبىندا قالام تەربەپ جۇرگەن كەز كەلگەن قالامگەردەن كۇتىپ جۇرگەن نارسەسىن جاسادى دا قويدى. ول ءوزىنىڭ دامۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ زاڭدارى مەن قاعيدالارى بار جاڭا قاراما-قارسى الەمدى ويلاپ تاپتى. مۇنداي الەمنىڭ بولۋى ابدەن مۇمكىن ەكەنىنە دە جۇرتتى سەندىرە ءبىلدى. بۇعان دەيىن مۇنداي جانردا جازعانداردىڭ اراسىندا تەك دجون رونالد تولكيەن عانا تابىسقا جەتە العان ەدى. وقىرمان جۇرت ونىڭ وسى جانرداعى «ساقينالار ءامىرشىسى» («ۆلاستەلين كولەتس») دەگەن رومانىن جاقسى بىلەدى.
پراتچەتت روماندارى بارعان سايىن جاي عانا قىزعىلىقتى پاروديالاردان شىنايى شىعارماعا ۇلاسا بەردى. وسى جىلدارى ول كينەماتوگراف («جىلجىپ كەلە جاتقان سۋرەتتەر») پەن 60-70 –جىلدارداعى روك-مۋزىكانىڭ («شەشۋشى مۋزىكا») قالىپتاسۋ تاريحى تۋرالى ءسوز قوزعادى, ونىڭ كىتاپتارىندا تولەرانتتىلىق (قالا كۇزەتشىسى تۋرالى) جانە ايەلدەر قۇقىعىنىڭ تەڭدىگى (لانكر كورولدىگىندەگى جالماۋىز كەمپىرلەر تۋرالى تسيكل) باستى تاقىرىپ بولىپ كوتەرىلدى. ول «وپەرا ەلەسى» («ماسكاراد») مەن شەكسپيردى («حانىمدار مەن مىرزالار» جانە «ءتۇس كورگىش اپالى-سىڭلىلىلەر») جازىق الەم تىلىنە كوشىردى. پراتچەتت سونداي-اق گازەت جاساۋ جۇمىسىن قالاي باستاۋ كەرەك ەكەنىن («شىندىق») جەنى قالالىق گازەتتەگى جۇمىستى قالاي جولعا قويۋعا بولاتىنىن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن كورسەتتى. كەيىن كەلە ونىڭ جازىق الەمىن بىرنەشە تسيكلدان تۇراتىن 40 رومان قۇرادى.
ال جازۋشىنىڭ تولىق ءومىربايانى ونىڭ 70-تەن استام كىتاپتارى ارقىلى كورىنەدى. بۇلار 37 تىلدە 85 ملن. دانامەن تارادى.
مۇرات ايتقوجا.
دەرەك, سۋرەت: گازەتا.Ru.
*ەۆتانازيا – ساۋىقپاس اۋرۋمەن اۋىراتىن جانە جان توزگىسىز ازاپ شەگەتىن ادامداردىڭ ومىرلەرىن توقتاتۋ تاجىريبەسى.