سەنات توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەشەگى جالپى وتىرىسىندا ەلىمىزدەگى ويىن بيزنەسىن رەتتەۋگە قۇرىلعان زاڭ جوباسى قارالدى. سونداي-اق, دەپۋتاتتار بىرقاتار حالىقارالىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەيتىن زاڭدىق قۇجاتتاردى راتيفيكاتسيالاۋ ماسەلەسىن دە ەگجەي-تەگجەي تالقىعا سالدى.
الدىمەن كۇن تارتىبىندە ءبىرىنشى ماسەلە ەتىپ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ويىن بيزنەسى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قاراپ العان سەناتورلار ونى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى وسى سالاداعى ولقىلىقتاردى جويۋ جانە ويىن بيزنەسى تۋرالى زاڭناماعا باقىلاۋ جۇيەسىن قاتاڭداتۋ جايىن ورتاعا سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ازاماتتىق ءىس جۇرگىزۋ كودەكسىندە ينتەرنەت كازينو قىزمەتى زاڭسىز دەپ تانىلعان ءىس جۇرگىزۋ تەتىگى بەكىتىلەتىن بولادى. سونىمەن قاتار, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكستەن ويىن بيزنەسى تۋرالى زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن فاكت ناقتىلانادى.
بۇدان باسقا, ويىن بيزنەسى زاڭ تالاپتارىن بۇزعانى ءۇشىن قوسىمشا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلىپ وتىر.
سالىق كودەكسىندە اي سايىنعى سالىق الىنۋىن ارتتىرۋ ۇسىنىلسا, بۋكمەكەرلىك كەڭسەنىڭ كاسساسىنان 75 ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىش 150 ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن, بۋكمەكەرلىك كەڭسەنىڭ ەلەكتروندى كاسساسىنان 75 اەك-تەن 2000 ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىن ۇلعايتىلادى. ويىن تۋرالى زاڭناماعا دا بىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, كازينو جانە ويىن اۆتوماتتارى قىزمەتى بولىگىندە ۇعىمدىق اقپارات ناقتىلانعان. ينتەرنەت كلۋبتارى تۇرىندە جۇمىس ىستەيتىن ونلاين كازينو قىزمەتى ماسەلەسىن شەشۋ ماقساتىندا ينتەرنەت كازينو جانە ەلەكتروندى كازينو ۇعىمىنىڭ, سونداي-اق, ويىن جابدىعى مەن ءباس تىگۋدى ۇيىمداستىرۋعا جانە وتكىزۋگە ارنالعان جابدىق ۇعىمدارىنىڭ اراجىگى دە اجىراتىلعان.
ءاربىر ويىن مەكەمەسىنە كازينو جانە ويىن اۆتوماتتارى زالدارى ءۇشىن مىندەتتى رەزەرۆتەر تۇرىندە قامتاماسىز ەتۋىن 25 كورسەتكىشتەن 60 مىڭ كورسەتكىشكە دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەندىگىن تىلگە تيەك ەتكەن مينيستر ءبىر كازينوداعى نەمەسە كازينو ورنالاسقان عيماراتتارعا ويىن ۇستەلدەرىنىڭ ەڭ تومەن سانى كەمىندە – 30, ال ويىن اۆتوماتتارىنىڭ سانى كەمىندە 60 بولۋى تالابى بەكىتىلگەندىگىن جەتكىزدى. تاعى ءبىر بەلگىلى بولعانى, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر مەن توتاليزاتور قىزمەتى بولىگىندە ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشى بولىپ تابىلمايتىن ادامدارعا ءباس تىگۋگە, ستاۆكالاردى قابىلداۋعا تىيىم سالۋ كوزدەلگەن. عيماراتتاردىڭ قۇقىق مەنشىگىندە مىندەتتى بولۋى بويىنشا تالاپتار ەنگىزىلىپتى. ءاربىر ويىن مەكەمەسىنە بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر ءۇشىن مىندەتتى رەزەرۆتەر تۇرىندە قامتاماسىز ەتۋ 20 مىڭ كورسەتكىشتەن 40 مىڭ كورسەتكىشكە دەيىن, كاتاليزاتورلار ءۇشىن 5 مىڭ كورسەتكىشتەن 10 مىڭ كورسەتكىشكە دەيىن ۇلعايتىلادى.
ويىن بيزنەسى تۋرالى زاڭعا جالپى سيپاتتاعى ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ قىزمەتى بولىگىندە تۇرعىن ءۇي جايلاردان ويىن مەكەمەلەرىنىڭ, توتاليزاتور كاسسالارىنىڭ نەمەسە بۋكمەكەرلىك كەڭسەنىڭ ورنالاسۋىنا تىيىم سالۋ دا نازاردان تىس قالماعان. ويىن بيزنەسىن ۇيىمداستىرۋشىنىڭ مىندەتىنە تۇراقتى نەگىزدە مىندەتتى رەزەرۆتەردى ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, ۋاكىلەتتى ورگاندارعا 3 ايدا ءبىر رەتتەن كەم ەمەس بانك سالىمى بويىنشا شارت جاساسقان كەزدە اشىلعان بانك ەسەبى بويىنشا قولما-قول اقشا جانە اقشا قوزعالىسى تۋرالى انىقتاما ۇسىنۋ جۇكتەلگەن. جارناما تۋرالى زاڭعا ينتەرنەت كازينو جارناماسىنا تىيىم سالۋ تۋرالى ەرەجە بەكىتىلىپ وتىر.
سەناتور سەرسەنباي ەڭسەگەنوۆتىڭ سۇراعىنا وراي جاۋابىندا مينيستر «تۇرعىن ءۇي جايلارعا ورنالاستىرۋعا تىيىم سالۋدىڭ» استارىندا بۇعان دەيىن ناقتىلىق بولماۋى سالدارىنان كوپتەگەن ويىن بيزنەسى سۋبەكتىلەرىنىڭ عيماراتتارى تۇرعىن ءۇي استىندا ورنالاسقاندىعىمەن ءتۇسىندىردى. سونىمەن قاتار, ويىن بيزنەسىن تۇرعىن ۇيلەردەن ارىلتۋ جاستاردىڭ قۇمار ويىنعا دەگەن قۇمارلىعىن وياتپاۋمەن دە بايلانىستى ەكەندىگى باسا ايتىلدى. توراعا بايانداماشىعا قاراتىپ, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە ويىن بيزنەسىنىڭ قاتىستىلىعى تۋرالى سۇراقتى توتەسىنەن قويدى. ءمينيستردىڭ جاۋابىنا قاراعاندا, سپورت سالاسى وسى مينيسترلىككە وتكىزىلگەننەن كەيىن ويىن-ساۋىق تا بىرلەسە جۇرەتىندىگى العا تارتىلدى. ەگەر ويىن-ساۋىق سالاسىن ءبىر جۇيەگە قويساق, ارينە, ودان تۇسەتىن پايدا ءبىرىنشى الەۋمەتتىك نىساندارعا (سپورت, مادەنيەت, مەديتسينا) بولىنەدى, دەدى مينيستر.
زاڭ جوباسى بويىنشا ءوز ويىن ورتاعا سالعان سەناتور اسحات كۇزەكوۆ ويىن بيزنەسى نارىعىندا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ كوپتىگىنە ەرەكشە دەن قويدى. ال ونىڭ ىشىندە ەلەكتروندى تولەمدەردى قابىلدايتىن تەرمينالداردىڭ دا سانى شەكسىز. وسى اتالعان تەرمينالداردا بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر ستاۆكالارىنىڭ 500 تەڭگەدەن جوعارى سالىمىن انونيمدىك تۇردە تولەۋگە مۇمكىنشىلىكتەر بار. «ول وقۋشى ما, جاس پا, جوق الدە قاريا ما, ءبارى دە ويىنعا كىرىسۋى مۇمكىن. بۇل قولدانىستاعى زاڭ نورمالارىنا قايشى كەلەدى. تالقىلاۋدىڭ ۇستىندە زاڭ جوباسى بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردى اقپاراتتىق-باعدارلامالىق كەشەنمەن جابدىقتاۋعا تيىستىلىگىن قاراستىرادى. سوندىقتان تاعى باسقا قايشىلىقتاردى جوياتىن جانە كامەلەت جاسقا تولماعان جاسوسپىرىمدەردى قۇمار ويىنداردان قورعاپ قالادى», دەدى اسحات ءسايپي ۇلى.
ارىپتەسىنىڭ ءسوزىن ساباقتاي تۇسكەن جابال ەرعاليەۆ «ويىن بيزنەسى تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, الماتىنىڭ ىرگەسىندەگى قاپشاعاي مەن كوكشەتاۋدىڭ باۋرايىنداعى بۋرابايدا ويىنحانالار زاڭدى قىزمەت ۇسىناتىن ايماقتار رەتىندە بەلگىلەنگەن كەزەڭنەن بەرى ويىن اۆتوماتتارى زالدارىنىڭ ورىندارىن بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر باسىپ كەتكەنى جاسىرىن ەمەستىگىن العا تارتتى. سەناتوردىڭ پايىمىنشا, ءتىپتى, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەر سانىنىڭ ارتۋى قوعام ءۇشىن قاۋىپ تۋعىزاتىن دەڭگەيگە جەتتى. بۇل جونىندە ەلباسى استانا قالاسىن دامىتۋعا ارنالعان جيىندا دا ايتىپ, ەلوردادا 500-گە جۋىق بۋكمەكەرلىك كەڭسە بار ەكەنىن, ولاردىڭ شاپشان ءارى كەڭىنەن قانات جايىپ كەلە جاتقاندىعىنا الانداۋشىلىق تا بىلدىرگەندىگى مىسال رەتىندە كەلتىرىلدى.
بۇدان كەيىن سەناتورلار بىرقاتار حالىقارالىق زاڭدىق قۇجاتتاردى قارادى. الدىمەن قازاقستان مەن بەلارۋس ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى رەادميسسيا تۋرالى كەلىسىمدى جانە وسى كەلىسىمدى ىسكە اسىرۋ ءتارتىبى تۋرالى اتقارۋ حاتتاماسىن راتيفيكاتسيالادى. سونىمەن قاتار, قازاقستان مەن ۆەنگريا اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ ماسەلەسى دە وڭ شەشىمىن تاپتى. جانە دە پالاتا قازاقستان مەن ۆەتنام ۇكiمەتتەرi اراسىنداعى تابىسقا سالىناتىن سالىقتارعا قاتىستى قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ جانە سالىق سالۋدان جالتارۋعا جول بەرمەۋ تۋرالى كەلىسىمدى دە راتيفيكاتسيالادى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».