• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
28 تامىز, 2015

دوس

383 رەت
كورسەتىلدى

وتكەن جۇزجىلدىقتىڭ جەتپىسىنشى جىلى. باعىمىز جانىپ, قازمۋ-ءدىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسكەن ەلۋدەي قىز-جىگىتتى قاسيەتتى قاراشاڭىراق – وقۋ ورنىمىز الماتى وبلىسى شەلەك اۋدانىنىڭ بايسەيىت اتالاتىن اۋىلىنا تەمەكى تەرۋگە جىبەردى. بولاشاق جۋرناليست اتانعان ستۋدەنتتەردىڭ ءبارى دەرلىك شەتىنەن سەن تۇر, مەن اتايىن دەيتىندەي ارىنىمەن دە, شابىتىمەن دە ايعا اتىلعالى تۇرعان سويقاندار سەكىلدى. اڭگىمەلەسە قالساڭ, ءبارى جازۋشى, ءبارى اقىن, وڭاي-وسپاق ءبىرى جوق, ادەبيەت, پوەزيا, پروزا, ءباسپاسوز, راديو مەن تەلەۆيزيا جايىندا بىردەڭە ايتىلسا, ءبىرىنىڭ اۋزىنداعى ءسوزىن ءبىرى قاعىپ اكەتىپ, كەز كەلگەن تاقىرىپتى جىلىكتەي شاعاتىندار كىلەڭ. كەشكىلىك جۇمىستان كەيىن ءۇستى-باسى, بەت-اۋىزدارىنا قونعان شاڭ-توزاڭدى سۋىق سۋمەن شايا سالىپ, جەرگە ەتپەتتەپ جاتا كەتىپ, قالام-قاعازدارىنا جارماسىپ ولەڭ جازۋعا كىرىسەتىندەرى قانشاما!.. سولاردىڭ اراسىندا ءجۇرىپ, ىشىندەگى ەڭ وسالى مەن ەمەس پە ەكەم دەپ قاراداي قۋىستانادى ەكەنسىڭ. شىنىندا دا, كەيىننەن كۋرسىمىزدان كۇللى ەلىمىزگە بەلگىلى تانىمال تالاي تۇلعالار شىقتى. ول ەندى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. جاستار جۇرگەن جەر قاشاندا – ءازىل, كۇلكى, سان الۋان قىزىقتار. ءبىرىمىزدىڭ تۋعان كۇنىمىزدى سىلتاۋ­راتىپ, دەرەۋ باسىمىز قوسىلىپ, مىندەتتى تۇردە تويلاتامىز, دۋمانداتامىز. قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان ۋىزداي جاس جىگىتتەر مەن قىزداردىڭ مىنەز-ق ۇلىق, ءجۇرىس-تۇرىسىن ءالى ناقتى باعامداي الماي ءجۇر­گەن كەزىمىز. بىردە وسىنداي كەزەكتى تۋعان كۇندە وتىر ەدىك. جاس شاماسى جينالعانداردىڭ ءبىرازىنان ۇلكەندەۋ گۇلفايزا ەسىمدى كۋرستاس قىزدىڭ قاسىنا جايعاسقان قاراتورى ءوڭدى, قالىڭداۋ قارا مۇرتتى ورتا بويلى جىگىت بولمە تولى ستۋدەنتتەرگە بۇيىرا سويلەپ: «ءاي, بىلاي ىعىلىسىپ-تىعىلىسىپ سىيىسىپ وتىرىڭدار!» دەپ وكتەمدەۋ ءتىل قاتتى. ءوزىنىڭ كىسىگە وتكىر كوزىمەن شانشىلا قارايتىن ادەتى بار ەكەن. بىرەۋدىڭ بۇيىرا, ءامىر ەتە سويلەگەنىن ونشا جاقتىرا قويمايتىن «الاڭسىز, ويسىز جاس كۇنىمىز» (اباي) عوي, نەسىن جاسىرايىق, سول كەشتىڭ بارىسىندا الگى جىگىتپەن بىرەر مارتە شالكەم-شالىس كەپ تە قالعانبىز. ايتەۋىر, ابىروي بولعاندا, گۇلفايزا ءبارىمىز جاقسى كورەتىن ورىستىڭ تاماشا اقىنى ميحايل سۆەتلوۆتىڭ «گرەنادا» ولەڭىن ناشىنە كەلتىرە وقىپ, پوەزيا قۇدىرەتىنە دەن قويعان جۇرتتىڭ بولماشى وكپە-رەنىشى زاماتتا تاراپ كەتكەندەي بولدى. سونىمەن, قوڭىر كۇزدە وقۋى­مىز دا باستالدى. دەكانىمىز تاۋمان اماندوسوۆ جارىقتىق كەڭەس اسكەرى قاتا­رىنان جۋىردا عانا ورالعان مەنى ساقا جىگىت سانادى ما, كىم ءبىلسىن, ايتەۋىر, «ا» توبىنىڭ ستاروستاسى ەتىپ تاعايىنداپ, قولىما سول توپتىڭ جۋرنالىن ۇستاتتى. ءبىزدىڭ توپتاعىلاردىڭ ءبارى دەرلىك وقۋعا تۇسپەس بۇرىن بىرەر جىل ءوندىرىس ورىندارىندا ەڭبەك ەتىپ, اسكەر قاتارىنداعى ازاماتتىق بورىشىن وتەپ قايتقان, قىس­قاسى, نە كەرەك, كەيىن ايتىپ جۇرە­تىنىمىزدەي «ءومىر كورىپ» كەلگەن جاستار ەكەن. وسى كۇنگى بەلگىلى جازۋشى, جاسى ءبارى­مىزدەن ۇلكەنىمىز اتىراۋ وبلىسىنىڭ قىزىلقوعا اۋدانىنان كەلگەن مارات ءماجيتوۆ, بۇگىنگى قازاق پروزاسىنىڭ ىرگەلى وكىلى تۇرىسبەك ساۋكەتاي, تانىمال سپورت جۋر­ناليسى نەسىپ جۇنىسباەۆ, اتىراۋداعى با­لىقشى اۋى­لىنىڭ جىگىتى, كەيىن سەمەي وبلىسىنىڭ ماقانشى اۋدا­نىنان كەلىپ, وقۋعا تۇسكەن مايرا اتتى قىزى­مىزعا ۇيلەنىپ, ۋنيۆەرسيتەتتى تامامداعان سوڭ, كەلىنشەگىن ەرتىپ ەلىنە اتتانعان, تالاي جىلدار بويى قازاق راديو­سىنىڭ سونداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى بولعان كارىم باحرەددينوۆ, ال­ماتى وبلىسىنىڭ پانفيلوۆ اۋدا­نىنان كەلگەن, كەيىن پرەزيدەنت اكىم­شىلىگىندە كوپ جىل قىزمەت اتقارعان قادىر الىمقۇلوۆ, ۇزاق جىلدار بويى «الماتى اقشا­مى» گازەتىنىڭ, «پاراسات» جۋر­نالىنىڭ باس رەداكتورى بولعان ەرعالي ساعاتوۆ, «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتى اكتسيونەرلىك قوعا­مى­نىڭ پرەزيدەنتى ساۋىت­بەك ابدراحمانوۆ, قازىر «قاز­مۇناي­گاز» مەكەمەسىندە جاۋ­اپ­تى قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن اعاي­دار ىسىموۆ, ءباسپاسوز جانە باسقا دا سالالاردا ابىرويلى قىز­مەتتەر ىستەپ, اتتارى مۇقىم ەلگە تا­نىلعان, بۇگىندە مارقۇم بولعان سايىپقىران جۋرناليس­تەر – بولات شۋباەۆ, شاكيزادا قۇتتاياقوۆ, جولدىعالي باقىتوۆ... جانە باس­قا دا كۋرستاستار, قاشاندا ماقتان تۇتۋعا ابدەن تۇرارلىق ارىپتەستەرىمىز... ءسويتىپ, ساباققا كىرىسىپ كەتتىك. قازاق ءتىلى دەگەن ءپان وقى­تىلادى ەكەن. وقى­تۋشىمىز داۋلەتوۆا اقاناي اپاي كەسەك ءپىشىمدى, زور دەنەلى ادام ەدى, جارىقتىق. شىنى كەرەك, وسى قازاق ءتىلىنىڭ گرامماتيكاسى, ەرە­جەلەرىنە كەلگەندە مەكتەپتەگى كەزىمنەن كىبىرتىكتەپ قالاتىنىم بار. كۋرستاستارىمىزدىڭ ءبىرازى سونداي ەكەن. سودان عوي, اپاي ءبىر ەرەجە­نىڭ ءمانىن سۇراعاندا تاپ باسىپ جاۋاپ بەرە الماعان ەرعالي اۋزىنا تۇسكەنىن ايتا سالىپ, وقىتۋشى: «ونى قايدان ءبىلدىڭ؟» دەگەندە, «جۇرەگىم سەزىپ تۇر», دەپ جۇرتتى دۋ كۇل­دىرەتىنى. وسى ايتقانى كەيىن قاناتتى سوزگە اينالعان, ناقتى بىلمەي تۇرعان نارسەمىزدى «جۇرەگىم سەزىپ تۇر» دەي سالاتىنىمىز بار. ال كۋرستاسىمىز قۇتتىباي سىدىقوۆ (باياعى «ىعىلىسىپ-تىعىلىسىپ وتىرىڭدار» دەيتىن مۇرتتى جىگىتتىڭ ءداپ ءوزى) قازاق ءتىلى ساباعىندا الدىنا جان سالمايتىن. ءسوز تاپتارىن, گرامماتيكانى جەرىنە جەتكىزە تالداپ, قازاق تىلىنە قاتىستى ءبىز بىلە بەرمەيتىن دۇنيەلەردى شەمىشكەشە شاعىپ, العاشقى سابا­عىندا جازعان ديكتانتىمىزعا جاپپاي «ەكىلىك» قويعان ۇستازىمىزدى ءدان ريزا قىلاتىن. قۇددى, كەشە عانا مەكتەپ تابالدىرىعىنان شىققان وقۋشى بالا ءتارىزدى, ايتەۋىر, قازاق ءتىلى پانىنەن قامشى سالدىرمايتىن. تەگىندە, ءوزىنىڭ مىنەزى شاتاقتاۋ ما دەسەم, ولاي ەمەس, ءوزىم دەگەنگە وزەگىن ج ۇلىپ بەرۋگە دايار, ناعىز جانى جايساڭ جىگىتتىڭ تورەسى بولىپ شىقتى. ۋنيۆەرسيتەتتە قاتار وقىعان جىگىتتەر ءوزىن كوتەرمەلەپ «قۇت­تاش» دەيتىنبىز. ءسويتىپ, ءبىرىنشى كۋرستان جان اياسپاس دوستار بولىپ كەتتىك. بۇرىن دا بىرنەشە رەت ايتىلعانداي, ءبىزدىڭ وسى دوس­تار ءوز ارامىزدا دا, سىرتقى ورتادا دا «جەتى ءدارۋىش» اتالاتىن. جاس شاماسى جاعىنان ۇلكەنىمىز قىزىلوردانىڭ جالاعاش اۋدانىنان كەلگەن وسى قۇتتىباي, ودان كەيىن كەڭەس اسكەرى قاتارىنداعى ەكى جىلدىق مەرزىمدى قىزمەتتەن ورالعان قارماقشىلىق شاكيزادا, زايساندىق مەن, شىمكەنتتىڭ كەلەس اۋدانىنان كەلگەن ساۋىت­بەك, قىزىلوردانىڭ شيەلى اۋدا­نىنىڭ تۋمالارى اعايدار مەن جولداس جانە تۇركىستاندىق تىلەۋقابىل. قايدا بارساق تا جۇ­بىمىز جازىلماي بىرگە جۇرەمىز. ءتىپتى, جازعى دەمالىس كەزىندە دە, اۋىلشارۋاشىلىق جۇ­مىستارىنا بارعاندا دا, ءبىر بولمەگە ورنا­لاسۋعا تىرىساتىن ەدىك. ءۇشىنشى كۋرستىڭ قىسقى كانيكۋلىندا وڭتۇستىك وڭىردە تۇراتىن جىگىتتەردىڭ ۇيلەرىنە قوناق بوپ قايتۋعا ۇيعاردىق. وسى ساپارى­مىزدى بۇرىن دا جازعانبىز. ءايت­­كەنمەن, قازىرگى اڭگىمە  جالا­ع­ا­ش اۋدانىنىڭ تاڭ اۋىلىندا تۇ­راتىن قۇتتىبايدىڭ وتباسىنا بارعانىمىز جايىندا. قۇتەكەڭنىڭ اۋىلىنا بارار الدىندا قى­زىلوردا قالاسىندا بولعانبىز. سونداعى پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتا وقيتىن شاكيزادانىڭ تانىس قىزدارى شاقىرىپ, جاتاق­حانالارىنا قوناققا بارعان ەدىك. قىسقاسى, ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىنا دەيىن سوندا وتىرىپ, ودان شىققان بويدا قۇتەكەڭنىڭ ەنەسىنىڭ ۇيىنە جەتىپ, ءسال تىنىققان ىرىمىن جاساعانبىز. تاڭ اتىسىمەن ورنىمىزدان تۇرىپ, شاي ىشكەن بولدىق. بىراق داستارقانداعى ەشتەڭەگە كوڭىل شىركىن شاپپادى. ەندى جالاعاشقا اتتانۋىمىز كەرەك. ءبارىمىز سول تۇنگى سايراننان كەيىن سەڭ سوققان بالىقتاي وزىمىزگە ءوزىمىز كەلە الماي وتىرمىز. سويتكەنشە بولعان جوق ەسىك قاعىلىپ, ارتىنشا ۇيگە ەكى قىز كىرىپ كەلدى. ەكەۋى دە ءۇرىپ اۋىزعا سالعانداي ادەمى قىزدار كورىندى. اسىرەسە, بىرەۋى تىپتەن اققۋدىڭ كوگىلدىرىندەي, بەت ءجۇزى جۇمىرتقاداي اپپاق, اسا سۇلۋ ەكەن. ءوزى ءبىزدىڭ تىلەۋ­قابىلدىڭ تۇركىستان قا­لا­سىندا بىرگە وقىعان سىنىپتاسى ەكەن, كەلگەنىمىزدى ەستىگەن سوڭ ءوز بولمەلەرىنە قوناققا شاقىرا كە­لىپتى. قۇتتىبايدان باسقامىز كىل بويداق, ەكى كوزىمىز الگى قىزداردا, جىلان ارباعان تورعايداي تاڭىرىمىزدەن جازدىق تا قالدىق. قۇتتىبايدىڭ ءسوزى ۋاقىتىمىزدىڭ تىم تىعىزدىعىن, بۇگىن جالاعاشتا بولۋىمىز كەرەكتىگىن, وندا ءوزىنىڭ وتباسى كۇتىپ وتىرعانىن ايتىپ, راح­مەت, بارا المايمىز دەگەنگە سايادى. سونسىن سەندەر دە مەنى قولداپ, بىردەڭە دەسەڭدەرشى دەگەن سىڭايمەن بىزدەرگە قاراپ قويادى. ال بىزدە تىرس ەتكەن ءۇن جوق. جورتا شاي سوراپتاعان بولىپ, ءتىل قاتپايمىز. قىزدار ءبىر كۇننىڭ ارىسى نە, بەرىسى نە, ەرتەڭگە دەيىن قالا تۇرساڭىزدارشى دەيدى. ءتىپتى, ءسوز اراسىندا دەكاندارىنىڭ قاتال ەكەنىنە قاراماستان, ءبىزدى قو­ناققا شاقىرۋ ءۇشىن ساباقتان قاشىپ كەتكەندەرىن دە تىلگە تيەك ەتكەن. «وي, سىزدەردىڭ دەكاندارىڭىز بىزدىكىنە قاراعاندا نە؟ ناعىز ۇرىپ جىبەرەتىن ءبىزدىڭ دەكان عوي», دەپ كۇلەدى قۇتەكەڭ مۇرتى ەدىرەيىپ. دەكانىمىزدىڭ شىنىندا سونداي ەكەنى راس-تى. اقىرى قىزدار ءتىپتى, جالىنۋعا شاق قالعان. «وندا مىنادان الىپ قويىڭدار, سونسىن كورەرمىز», دەدى قۇتتىباي ۇستەل ۇستىندە ەشكىمنىڭ قۇلقى سوقپاي مولدىرەپ تۇرعان ستاكانداردى نۇسقاپ. قىزدار بولماشى عانا ەرىندەرىن تيگىزدى, ال ءبىز مانادان بەرى قولىمىز بارماي وتىرعان ستاقانداردى قالاي توڭكەرىپ قويعانىمىزدى ءوزىمىز دە سەزبەي قالىپپىز. بىراق, قۇتتىباي ءبارىبىر جىبىمەدى. كەتەمىز-كەتەمىزبەن تاس بوپ قاتتى دا قالدى. امالى قۇرىپ, ەسىكتەن ءۇنسىز شىعىپ بارا جاتقان الگى قىزداردىڭ سوڭىنان ءبىز دە ناۋمەز كۇيدە قالا بەردىك. ەستىرتىپ ايتپاعانمەن: «سونشالىقتى مۇنىسى نەسى؟ ءبىر كۇن ايالداساق, نە ب ۇلىنەر ەدى؟» دەيمىز عوي ىشتەي. بىراق, ەندى باراتىن جالاعاشتىڭ تاڭ اۋىلىندا ەكى كوزى ءتورت بولىپ, قۇتەكەڭنىڭ جان جارى, ءۇش قىزى, اكەسى, ىنىلەرى مەن قارىنداستارى كۇتىپ وتىرعانى, شىنى كەرەك, ول كەزدە ءبىزدىڭ قاپەرىمىزگە پالەندەي كىرە قويماپتى... ۋنيۆەرسيتەتتەگى بەس جىلعا سوزىل­عان وقۋ كەزىندە قانشاما قىزىقتاردى بىرگە وتكىزگەن جان قيماس دوستار ەدىك. سول جىلداردا كىتاپحانادان شىقپاي, تەك كىتاپ كەمىرۋمەن بولدىق دەسەك, ونىمىز قۇداي الدىندا دا, ادام الدىندا دا وتىرىك بولادى. جاستىق داۋرەن, جالىندى شاقتارىمىزدا زامانىمىزعا ءتان قىزىقتاردى ءبىر كىسىدەي كوردىك دەسەك شىندىققا ءبىر­تابان جاقىندار ەدىك. كەيىن وقۋدى ءتامامداپ, قولى­مىزعا ديپلوم الىپ, ءومىر سوقپاعى ارقاي­سىمىزدى ءار جاققا تاراتىپ اكەت­كەن كەزدە دە قارىم-قاتىناسىمىز ۇزىلگەن ەمەس. جان جارى قۋانىشگۇل ەلىندە بالا-شاعاسىنىڭ قاسىندا قالىپ, مەكتەپتە ۇستازدىق ەتە ءجۇرىپ قۇتەكەڭدى بەس جىل بويى سارىلا كۇتتى. قولىنا ماماندىعى «جۋر­ناليست» دەگەن قاتىرما قاعازىن ال­عان قۇتتىباي ەلىنە قايتتى. بىزدەر الماتىدا قالدىق. قۇتەكەڭنىڭ تۋعان ەلىندەگى اتقارعان قىزمەتتەرى, قالام قايراتكەرلىگى جايىندا بىرگە جۇرگەن ارىپتەستەرى رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق مەر­زىمدى باسپاسوزدە, راديو-تەلەۆيزيادا جەتكىزىپ-اق ايتىپتى. سول گازەت بەتتەرىن پاراقتاعاندا بۇعان ابدەن كوزىمىز جەتتى. كەيىننەن بۇرىن بويداق جۇرگەن دوستار ءبارىمىز ءۇيلى-باراندى بولدىق. العان كەلىنشەكتەرىمىزدىڭ ءبارى ءبىر-بىرلەرىمەن تاتۋ-ءتاتتى ءتىل تابىسىپ, جاقسى جاراسىپ كەتتى. ءسويتىپ, ءبارىمىز وتباسىلارىمىزبەن ارالاسىپ تۇراتىن بولدىق. قۇتتىباي مەن جولداستىڭ قىز­مەتتەرى دە, ۇيەلمەندەرى دە قى­زىلوردا قالاسىندا ەدى. كۇندەردىڭ كۇنىندە قۇتەكەڭ ەر­دىڭ جاسى ەلۋگە جەتتى. ول كەزدە ءوزى قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭە­سىنىڭ ورگانى «حالىق كەڭەسى» گازەتىنىڭ قىزىلوردا وبلىسى بويىن­شا مەنشىكتى ءتىلشىسى. تۇس-تۇستان ارتىنىپ-تارتىنىپ تويعا كەلدىك. قاتارىمىز كەمىمەگەن, امان-ساۋ كۇيدە ەدىك. باس رەداكتوردىڭ ورىنباسارى, بەلگىلى قالامگەر جانبولات اۋپباەۆ باستاعان ءبىر توپ گازەت قىزمەتكەرلەرى جانە وبلىستارداعى مەنشىكتى ءتىل­شىلەرى دە وسى مەرەيتويدا باس قوس­تى. توي تاماشا ءوتتى. وبلىستىڭ ءتۇرلى دارەجەدەگى باسشىلارىنىڭ دا قاتىس­قانى ەسىمدە. قىزىلوردالىق اقىن-جازۋشىلار, جۋرناليستەر دە توبە كورسەتتى. ورتامىزداعى ۇلكەنىمىز قۇتە­­كەڭنىڭ ەردىڭ جاسى ەلۋگە كەلگەن مەرەيلى مەرەكەسىن وسىلايشا ءان-جىر­مەن, جاراستى ءازىل-وسپاق, اۋەلەگەن ءان, كۇم­بىرلەگەن كۇي سازىمەن قارسى العانبىز... مەنىڭ اقتوبە قالاسىندا ءبىر اپكەم تۇرادى. سول كىسى­نىڭ شاڭىراعىنداعى ءتۇرلى قۋا­نىشتارعا وتباسىم جانە وسى الماتىدا تۇراتىن تۋىستارمەن بىرگە اندا-ساندا بارىپ تۇرامىز. اق­توبە جاققا بەت العانىمىزدى قى­زىلورداداعى دوستارعا الدىن الا ءبىلدىرىپ قوياتىنبىز. پويىز ءبىر تاۋلىك دەگەندە قىزىلوردا ۆوكزالىنا كەلىپ جەتەدى. پەرروندا قۇتتىباي مەن قۋانىشگۇل, جولداس پەن ۇلىمگۇل قولدارىنا ءبىر تاباق ەتىن ۇستاپ, كۇتىپ الاتىن. ۆاگوننان تۇسكەن كابيرا ەكەۋمىزدى قۇشاقتارىنا قىسىپ, ءبارى­مىز مارە-سارە بولۋشى ەدىك. تاعى بىردە بارعانىمىزدا قايتپاس ساپارعا اتتانعان قۇتەكەڭنىڭ ورنىنا تۋعان ءىنىسى شىعىپتى. ءتۇر-كەلبەتى اعاسىنان اينىماي قالعان. جۇرەگىمىز شىم ەتە ءتۇستى. ەندى بىردە جولداستان دا ايىرىلعان سوڭ پەرروننان ءبىزدى قارسى الۋعا قۋانىشگۇل پەن ۇلىمگۇل ەكەۋى عانا شىققان ەكەن. «دوستارىمىز كەتكەن سوڭ, كەلىنشەكتەرى قارسى الۋعا دا جارامادى», دەپ ايتاتىن شىعار دەپ, ۇيالعانىمىزدان كەلىپ تۇرمىز دەپ ازىلدەگەن بوپ قويادى. كەزىندە اۋداندىق گازەتتە, ودان كەيىن قىزىلوردانىڭ «سىر بويى» وبلىستىق مەرزىمدى باسپاسوزىندە قالام قايراتىن شىڭداعان, بۇدان سوڭ «التىن وردا», «زاڭ» سياقتى باسىلىمداردىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى قىزمەتىن اتقارعان, تالاي سۇيەكتى, ەلدى ەلەڭ ەتكىزەر ماقالالاردى دۇنيەگە كەلتىرگەن, ادىلدىك جولىندا كىمدەرمەن بولسا دا ايانباي كۇرەسكەن اقمىلتىق جۋرناليست قۇتتىبايدىڭ سونداي-اق, كوركەم ادەبيەت سالاسىندا دا ءونىمدى ەڭبەك ەتكەنى بارشاعا ءمالىم. ونىڭ «بەلگى», «داريا جىرى», «تابيعات تراگەدياسى», «بوسقىندار» ىسپەتتى پروزالىق شىعارمالارى تۇنىق سەزىم, ويلى بايلام, قىزىقتى شەشىمدەرىمەن دە وقىرمانىن ءتانتى ەتكەن تۋىندىلار. بۇلار كەزىندە وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق مەرزىمدى باسىلىمدار­دا جاريا­لانعان. استاناداعى «فو­ليانت», قىزىلوردانىڭ «سىر­داريا كىتاپحاناسى» سەرياسىمەن شىققان اڭگىمە, پوۆەستەرى اتالعان كىتاپ­تار­دىڭ ىشىندەگى سۇبەلى شىعار­ما­لار­دىڭ بىرىنەن سانالادى. ارينە, قۇتەكەڭنىڭ جازعانىنان جازارى كوپ ەدى. كوكەيىندە ءپىسىپ-جەتىلگەن, تەك اق قاعازعا تۇسىرۋگە ۇلگەرمەگەن دۇنيەلەرى وزىمەن بىرگە كەتتى. امال قانشا؟ وسىعان دا قاناعات دەيمىز. ايتكەنمەن, ءوز باسىم قۇتتىبايدىڭ اتىن ءاردايىم ۇمىتتىرمايتىن, ەندىگى ءومىرىنىڭ جالعاسى ارتىندا قالعان شىنايى شىعارمالارى دەپ بەس قىزى مەن جالعىز ۇلى مۇراتتى ايتار ەدىم. بالالارىن اسا تاربيەلى عىپ ءوسىردى, وقىتتى, توقىتتى, قاتا­رىنان كەم قالدىرعان جوق. قىزدارىنىڭ ارقايسىسى ءبىر-ءبىر شاڭىراقتىڭ وتاناسى, بۇل كۇندە وزدەرى دە بالا-شاعالى. ءسۇت كەنجەسى مۇراتى دا ۇيلەنگەن, ول ۇيدەگى كەلىن قىز دا, ۇل دا تۋىپ, قۋا­نىشگۇل شەشەلەرىنە نەمەرەلەر سۇيگىزىپ وتىر. ۋاقىت شىركىن جۇيرىك قوي. ەگەر ءتىرى جۇرسە, قۇتتاش بۇگىندە جەتپىس دەگەن جاستىڭ جەلكەسىنە شىعاتىن ەدى. جەتپىسكە كەلگەن مەرەيتويىن ەل-جۇرتى, بالا-شاعا, تۋىستارى, دوستارى­مەن بىرگە تويلاتار ەدىك. «ءاي,  كەلىپ قالدىڭدار ما؟!» دەپ قياق مۇرتىنان ك ۇلىپ تۇرار ەدى قايران قۇتەكەڭ. بىراق, تاعدىرعا نە شارا, جەتپىسى تۇگىلى الپىسىن دا تويلاي الماي كەتتى. ايتكەنمەن, ارتىندا قىزدارى مەن ءوزى تالاي جىل ارمان ەتكەن ءىزباسارى مۇراتى قالدى. ءومىر بويعى شىراقشىسى, ارتىندا قالعان قاعازدارىن جيناپ-تەرىپ, بولاشاقتا كادەگە اسار دەگەن ۇمىتتەن ءبىر ءسات تە كوز جازباعان جان جارى, اسىل جەڭگەمىز قۋانىشگۇل قالدى. ءوزى جوعىن جوقتاپ, ادىلدىك جولىندا تالاي مارتە وتقا ءتۇسىپ جۇرەتىن قالىڭ قازاعى – تۋعان ەلى قالدى. و دۇنيەگە اتتان­عان جانعا ەشتەڭەنىڭ قاجەتى جوق. ەشتەڭە سۇرامايدى دا. ايتكەنمەن, ارتىندا ولمەيتۇعىن ءسوزى قالعان ابزال جاننىڭ ەسىمىن ارداقتاۋ ءوزىنىڭ كىندىك كەسىپ, كىرىن جۋعان ەلىنە سىن. قايتپاس ساپارعا كەتكەنىنە ون جىلدان اسقان قۇتتىباي سىدىقوۆتىڭ اتىنا قالادا, ونىڭ رەتى كەلمەسە اۋداندا ءبىر كوشە بەرۋ قىزىلوردا سەكىلدى قازاق حالقىنىڭ قايماعى بۇزىلماعان قاسيەتتى مەكەننىڭ ەلى ءۇشىن موينىنداعى بورىشى دەر ەدىم. زامانبەك ابدەشەۆ, حالىقارالىق «الاش» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى. الماتى.  
سوڭعى جاڭالىقتار