قازىرگى كەزدە ءسات سايىن الپەتى وزگەرىپ, سان قۇبىلعان الەمدەگى ەلدەردىڭ بارىنە دە جەڭىل بولىپ وتىرعان جوق. ارقايسىسىنىڭ وزىنە ءتان قيىندىقتارى بار. ءتىپتى, دامىعان مەملەكەتتەردىڭ ءوزى الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ تىعىرىعىنان شىعار جولدى تاپپاي ابدىراپ تۇر دەۋگە بولادى.
وسى جاھاندىق قيىندىقتار ءبىزدىڭ ەلدى دە اينالىپ وتپەسى انىق ەدى. داتكە قۋات ەتەرىمىز, بۇل قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە ءبىزدىڭ ەل قاۋقارلى ءارى قابىلەتتى. ونىڭ انىق دالەلى, ءدال قازىرگى جاعدايدا ەل الدىندا العان الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرىن تولىق جانە مۇلتىكسىز ورىنداۋعا مەملەكەتىمىزدىڭ الەۋەتى جەتىپ-ارتىلادى. داعدارىستىڭ دولى ەكپىنى كەلىپ سوققاندا, ابدىراۋ بىلاي تۇرسىن, تەڭگەنى ەركىن اينالىمعا شىعارا وتىرىپ, نارىقتاعى باعانى تۇراقتاندىرۋدا ناقتى شارالارى جاسالدى. ناتيجەسىندە ءبىرىنشى تاۋلىكتە دوللارعا شاققانداعى باعامى 257-258 تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلگەن ۇلتتىق ۆاليۋتامىز كەلەسى كۇنى قايتا قالپىنا كەلە باستادى. وسىعان قاراپ-اق ەلدىڭ ابىرجۋىنا نەگىز جوق دەپ بىلەمىن. بۇعان قوسا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەرگەن ناقتى تاپسىرمالارىنا وراي ەركىن اينالىمداعى تەڭگەنىڭ نارىقتا ءتيىمدى تۇسقا تۇراقتاۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالىپ جاتىر.
ەندى مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەرىنە تولىعىراق توقتالار بولسام, مەملەكەت باسشىسى بۇل تۇرعىدا بىرقاتار تاپسىرمالار جۇكتەدى. ناتيجەسىندە, بارشا الەۋمەتتىك جانە زەينەتاقىلىق تولەمدەر مەن جاردەماقىلار اي سايىن ۋاقتىلى تولەنىپ كەلەدى. بۇگىندە وسى تولەمدەردى دەر كەزىندە ءارى تولىق اۋدارۋ بويىنشا پروبلەمالار مۇلدە تۋىنداپ وتىرعان جوق. مۇنىمەن بىرگە, 2016 جىلى دا مەملەكەتتىڭ بارلىق مىندەتتەمەلەرى ورىندالاتىنىنا كەپىلدىك مول.
بۇگىنگى كۇندە الەۋمەتتىك باعدارلامالارعا قاراستىرىلعان 1 ترلن. 120 ملرد. تەڭگە قارجىنى يگەرۋ جوسپار بويىنشا جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ مينيسترلىك جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىمەن جانە ۇلتتىق ەكونوميكا, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرىمەن بىرلەسە وتىرىپ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك باعالارىنا قاتىستى كۇن سايىن مونيتورينگتەر جۇرگىزۋدە. اتالعان جۇمىستار ەكى زاڭنامالىق اكتىمەن رەتتەلەدى. تاعى ءبىر ايتىپ وتەرلىك جاعداي, جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى دەڭگەيىندە تۇراقتاندىرۋ قورلارى جۇمىس ىستەپ جاتىر. بۇل دەگەنىمىز, ەگەر الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىمدەرگە باعا ءوسىپ كەتەتىن بولسا, قىمباتشىلىقتىڭ الدىن الىپ, جاعدايدى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن اتالعان قورلار ءتيىستى ءىس-قيمىلداردى جۇزەگە اسىرىپ, باعانىڭ كوتەرىلۋىنە جول بەرمەيدى.
ءدال وسى كەزدە ءبىزدىڭ مامانداردىڭ تياناقتى جۇرگىزىپ وتىرعان مونيتورينگىنە جۇگىنسەك, بۇگىندە الەۋمەتتىك ماڭىزداعى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرى باعاسىنىڭ كۇرت ءوسۋى بايقالىپ وتىرعان جوق. وعان قوسا, بۇل جاعدايعا قاتىستى پروبلەمالار تۋىنداعانى جونىندە دە اقپارات تۇسكەن ەمەس. وسىعان قاراعاندا, ەلىمىزدىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتىن ساۋداداعى كاسىپكەرلەر مەن ەل تۇرعىندارى جاقسى ۇققان با دەگەن سەنىم ۇيالايدى.
ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق دامۋىمەن جاقسى تانىس كوپتەگەن ساراپشىلار قازىرگى جاعدايدا تەڭگەنىڭ ەركىن اينالىمعا جىبەرىلگەنىنە دۇرىس باعاسىن بەرە وتىرىپ, مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك مىندەتتەردى ورىنداۋداعى ءىس-ارەكەتىن قۇپتايتىندارىن بىلدىرۋدە. مۇنىڭ سىرتىندا, مەملەكەت باسشىسى ەل ۇكىمەتىنە الداعى جىلدىڭ باسىنان باستاپ, حالىقتىڭ ءالسىز جىكتەرىنە الەۋمەتتىك تولەمدەردى 25 پايىزعا ءوسىرۋدى تاپسىردى. بۇل مىندەت تە تولىقتاي ورىندالادى. سەبەبى, تەڭگەنىڭ ەركىن اينالىمداعى باعامى الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋعا ەش اسەرىن تيگىزە المايدى.
سوندىقتان, جوسپارلانعانداي 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بارلىق نەگىزگى تولەمدەر 25 پايىزعا وسەدى. بۇدان كورەتىنىمىز, جاڭا اقشا-كرەديت ساياساتىنا كوشكەن قازاقستان داعدارىسقا بوي الدىرماي, الەۋمەتتىك باعدارلامالارىن تولىققاندى ىسكە اسىرۋعا قابىلەتتى ءارى قاۋقارلى ەكەنى. ەگەر مەملەكەت وسىلايشا الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋمەن قاتار, ەلدىڭ الەۋەتىن كوتەرۋدى جالعاستىرا بەرسە, بۇل ءوز كەزەگىندە قوعامدىق تۇراقتىلىقتىڭ بەرىك نەگىزىن قۇرايدى. ناتيجەسىندە, جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ ارقاسىندا داعدارىستى ەڭسەرىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا قايتا تۇسەرىمىز كادىك.
وسىنداي قىسىل-تاياڭ كەزەڭدە تاعدىرى قيىندىققا ۇرىنعان ازاماتتارىمىزدى دا ەستەن شىعارىپ الماۋعا ءتيىسپىز. ماسەلەن, اباقتىدا وتىرعان نەمەسە ودان بوساپ شىققاندار دا مەملەكەتىمىزدىڭ قامقورلىعىندا. بيىلعى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىنان بوساپ شىققاندار نەگىزىنەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا جۇمىسقا تۇردى. ناقتى ساندارعا جۇگىنسەك 891 ازاماتتىڭ 750-ءى دامىتۋ باعدارلاماسىمەن, ال 141-ءى «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» بويىنشا جۇمىسقا ورنالاستى.
بۇلارمەن قاتار قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى بويىنشا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى ءارى قاراي دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىپ وتىر. ءسويتىپ, حالىقتىڭ باسىم بولىگىن ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتۋ شاراسىنا تارتىپ, تەڭگەنىڭ تۇراقتىلىعىن تاعى دا نىعايتا تۇسپەك. وسىناۋ ماڭىزدى شارالار جۇزەگە اسسا, جاڭا اقشا-كرەديت ساياساتى ءوز جەمىسىن بەرەتىنى انىق.
سۆەتلانا جاقىپوۆا,
دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى.