كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ حالىقارالىق ىستەر, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن ساراپشىلار كەزدەسۋى بولىپ ءوتتى. «اشىق ۇكىمەتتى ەنگىزۋ: جوسپارلار مەن اعىمداعى جاعدايلار» اتتى ەكسپەرتتىك كەزدەسۋدە بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇرگىزۋ جايى ءسوز ەتىلدى.
م.اشىمباەۆ ساراپشى كەزدەسۋىندە «اقپاراتتارعا قولجەتىمدىلىك تۋرالى» زاڭ جوباسىن جان-جاقتى تانىستىرىپ ءوتتى. كوميتەت توراعاسىنىڭ سوزىنەن بەلگىلى بولعانداي, قازىرگى تاڭدا قۇرامىنا 65 ەل كىرەتىن OGP (Open Government Partnership) پەن اشىق ۇكىمەت ارىپتەستىگى ورناعان. بۇنداعى ماقسات مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتىپ, ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋداعى قۇقىقتارى مەن مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ, سونداي-اق, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەسۋ مەن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ. بۇل جەردە مەملەكەتتىڭ جۇمىسى جايلى ازاماتتار ءۇشىن زاڭدىق تۇرعىدان بەكىتىلگەن جانە كەپىلدەندىرىلگەن ناقتى اقپاراتتىڭ قولجەتىمدىگى قاراستىرىلعاندىعىن ايتا كەتۋ كەرەك. مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ءوز قۇزىرەتتەرى مەن مىندەتتەرىن اتقارعانى جايلى حالىق الدىنداعى ەسەپتىلىگى دە نازاردان تىس قالماعان. سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك ورگاندار قابىلداعان شەشىمدەردى جۇزەگە اسىرۋعا جانە ولاردىڭ جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا قوعامدى بەلسەندى جۇمىلدىرا ءبىلۋ دە باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى. كوميتەت توراعاسى ءسوز رەتى كەلگەندە كۇزدە پارلامەنت پەن ۇكىمەت بىرلەسە 68 زاڭ جوباسىن جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىس جاسايتىنىن, سونىڭ ىشىندە ەلباسى بەلگىلەپ بەرگەن رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدا ماڭىزدى سانالاتىن «اقپاراتتارعا قولجەتىمدىلىك تۋرالى» زاڭدىق قۇجاتىنىڭ بار ەكەندىگىن العا تارتتى. ارينە, الەمدىك ەكونوميكاداعى قيىندىقتاردى قاپەرگە العاندا, ەلىمىزدىڭ ۇزاق مەرزىمدى دامۋىنداعى پەرسپەكتيۆاسى رەتىندە ءتيىمدى ءارى اشىق ۇكىمەتتى قۇرۋ ماڭىزدى.
م.اشىمباەۆ 2011 جىلدىڭ 20 قىركۇيەگىندە ومىرگە كەلگەن OGP ۇيىمىنىڭ قۇرامىنا ەلىمىزدىڭ كىرۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن «اقپاراتتارعا قولجەتىمدىلىك تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلداپ الۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. ەلىمىز بۇل رەتتە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنا كىرەتىن ەلدەر ستاندارتتارىنا بارىنشا سايكەس بولۋى ءتيىس. بۇل ۇيىمعا ءمۇشە ەلدەردىڭ اشىق ۇكىمەتتى قۇرۋداعى ءۇش ءپرينتسيپىنىڭ ءبىرى اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. اتاپ ايتقاندا, ءبىرىنشى جاعدايدا تۇرعىندار مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ قالاي بولعانىن كورۋى جانە بارلىق قۇجاتتارعا قول جەتكىزۋى ءتيىس. ەكىنشىسى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپتىلىگى. كەز كەلگەن قوعامدىق ۇيىم مينيستردەن نەمەسە اكىمنەن كەز كەلگەن جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى بارىسىن سۇراي الۋى قامتاماسىز ەتىلۋى قاجەت. سوڭعى پرينتسيپ, ەلىمىزدى باسقارۋداعى قاجەتتى شەشىمدەردى ازىرلەۋدە تۇرعىنداردىڭ بارىنشا جۇمىلدىرىلۋى. زاڭ جوباسىنىڭ باستى ماقساتى قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ 20-بابى 2-تارماعىندا كورسەتىلگەن: «اركىمنىڭ زاڭ جۇزىندە تىيىم سالىنباعان كەز كەلگەن تاسىلمەن ەركىن اقپارات الۋعا جانە تاراتۋعا قۇقىعى بار. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قۇپياسى بولىپ تابىلاتىن مالىمەتتەر تىزبەسى زاڭمەن بەلگىلەنەدى», دەپ كورسەتىلگەندەي, ازاماتتاردىڭ كەز كەلگەن اقپاراتتى الۋ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل جەردە ەسكەرىلگەن باستى پرينتسيپ اقپاراتتى الۋدا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى قاجەت. بۇدان كەيىن اقپاراتتى يەلەنۋشىنىڭ اشىقتىعى مەن مولدىرلىگى قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس. سوڭعى پرينتسيپ, اقپارات تولىققاندى بولۋى جانە شىندىققا نەگىزدەلۋى ءتيىس. الىنعان اقپاراتتى مەملەكەتتىك ورگاننىڭ سايتىنا ەندىرۋگە بولادى. تۇتىنۋشى ونىڭ تەكسەرىلگەن جانە ناقتى ەكەندىگىنە كوز جەتكىزە الۋى ءتيىس. ويتكەنى, كەيبىر مەملەكەتتىك ورگاندار تەكسەرىلمەگەن جانە شىندىققا جاناسپايتىن اقپاراتتاردى سايتقا سالىپ جاتادى. سوندىقتان دا, زاڭدىق قۇجاتتا وسى جاعى دا ەسكەرىلگەن. ءتورتىنشى پرينتسيپ, ماڭىزدى اقپاراتقا دەر كەزىندە قولجەتكىزۋمەن بايلانىستى. اقپاراتقا قاجەتتىلىك تۋىنداعان جاعدايدا وعان دەگەن قولجەتىمدىلىك سول كەزدە-اق ورىندالۋى ۋاقىت تالابىنان تۋىنداپ وتىر.
ساراپشىلار كەزدەسۋىندە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەلباسىنىڭ بەس ينستيتۋتتىڭ رەفورماسىن جۇرگىزۋدە اشىق ۇكىمەتتى ەنگىزۋگە قاتىستى كوپتەگەن جايتتاردى ورتاعا سالىپ, بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرى مەن زالدا وتىرعان ساراپشىلاردىڭ بىراقاتار سۇراقتارىنا جاۋاپ قاتتى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».