بۇگىنگى كۇندەرى كۇللى الەمنىڭ نازارى فرانتسيانىڭ تاسپاداي تارتىلعان اسفالت جولدارىنىڭ جوندارىندا تۇر. ال مۇندا جەر-جيھانداعى ەڭ كونە, ەڭ تانىمال ءھام ەڭ بەدەلدى ۆەلوجارىس ءوتىپ جاتىر. ىلكى باستاۋى سوناۋ 1903 جىلدا جاتقان “تۋر دە فرانس” دەپ اتالاتىن بۇل ءدۇبىرلى دودانىڭ بيىلعى 3 شىلدەدە 97-ءشى مارتە سورەدەن شىققان كەزەكتى بايگەسى كۇن ساناپ ءوز ءمارەسىنە جاقىنداپ كەلەدى. ادەتتەگىدەي 21 كەزەڭگە ءبولىنىپ ءوتىپ جاتقان ۆەلوجۇگىرىستىڭ قازىر 16-شى بولىگى ارتتا قالىپ تا ۇلگەردى. ءمىنە, اتىشۋلى سايىستىڭ سوڭعى سورە سىزىعى تاقاعان سايىن جان بەرىپ, جان الىساتىن تەكەتىرەستىڭ ءباسى ءتىپتى قىزا تۇسۋدە.
وسى اقىرعى ارقاننىڭ ايبىنى كوز ۇشىنان كولبەڭدەپ كورىنگەننەن قازاقستاندىق جانكۇيەر قاۋىمنان دا مازا كەتكەن سياقتى. بۇعان جانە سەبەپ تە جوق ەمەس. وسىعان دەيىن تولايىم توپتىڭ باسىندا كەلە جاتقان شوعىردىڭ ىشىنەن تابىلىپ كەلگەن “استانا” كومانداسىنىڭ مۇشەسى ءارى ونىڭ ەكى كاپيتانىنىڭ ءبىرى يسپاندىق البەرتو كونتادور 15 كەزەڭنەن كەيىن جەڭىمپازدىڭ سارى جەيدەسىن كيۋ قۇرمەتىنە يە بولدى. بۇل كەزەڭدە سورە سىزىعىن ءبىرىنشى بولىپ فرانتسۋزدىڭ “Bbox Telekom” كومانداسىنىڭ مۇشەسى توماس فەكلەر قيىپ وتكەنىمەن, بەلدەۋگە جەتىنشى بولىپ جەتكەن البەرتو جالپى ۇپاي سانىمەن تۋرنير كەستەسىنىڭ ءبىرىنشى ورنىنا شىقتى. بۇعان ءبىر جاعى وسىعان دەيىنگى جارىس ليدەرى ليۋكسەمبۋرگتىك اندي شلەكتىڭ (“Saxo Bank”) ۆەلوسيپەدى سىنىپ قالىپ, ورتا جولدان ءبىراز كىدىرۋى تىكەلەي اسەر ەتكەن سياقتى. وسىلايشا ءبىزدىڭ كوماندانىڭ تارلانى ءوزىنىڭ باستى قارسىلاسىنان 8 سەكۋندقا العا ءتۇسىپ كەتتى. وسى باسىمدىق 19 شىلدە كۇنى وتكەن كەلەسى 16 كەزەڭنىڭ قورىتىندىسىندا دا ساقتالدى. بۇل جولى مارەگە فرانتسۋز پەرريك فەدەريكو ءبىرىنشى كەلگەنىمەن, العاشقى وندىققا دا ىلىگە الماعان ا.كونتادور ءوزى ەن تاعىپ ۇلگەرگەن ىلكىدەگى ورنىن ەشكىمگە بەرە قويعان جوق. ازىرگە ول ماناعى ءانديدى 8 سەكۋندقا ۇتىپ تۇرسا, ءۇشىنشى ورىنداعى وتانداسى, يسپاننىڭ “Euskaltel-ءEusksdى” كلۋبىنىڭ مۇشەسى سامۋەل سانچەستەن تابانى كۇرەكتەي 2 مينۋت الدا كەلەدى. ال الدا البەرتوعا قولايلى تراسسا سانالاتىن تاۋ جولدارى جاتىر. وسى كەزەڭدەردىڭ العاشقىسىنان ول 30 سەكۋندتاي ىلگەرى شىعا السا, قالعان قاشىقتىقتاردا ەشكىمگە ەسە جىبەرە قويمايتىنىن ماماندار قازىردىڭ وزىندە ايتىپ وتىر.
ەندى البەرتو كونتادور ءجونىندە بىرەر ءسوز. ول يسپان, 1982 جىلعى 6 جەلتوقساندا تۋعان. بۇعان دەيىن ەكى رەت “تۋر دە فرانستىڭ” جەڭىمپازى اتانعان. بىلتىر رەسەيدىڭ “كاتيۋشا” كومانداسى وسى سپورتشىنى ساتىپ الۋدان باس تارتقان ەكەن. سودان كەيىن ءبىزدىڭ “استانامەن” كەلىسىم-شارتقا وتىردى. بىلتىر وسى كوماندا ساپىندا ونەر كورسەتكەن ول 26 شىلدە كۇنى مارەگە جەتكەن “تۋر دە فرانس” 21 تۋرىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا موينىنا لاۆر جاپىراعىن وراپ, جەڭىمپاز اتاندى. وندا ەكىنشى ورىن ونىڭ قازىرگى باستى قارسىلاسى اندي شلەككە بۇيىرىپ ەدى. ال ءۇشىنشى ورىندى امەريكالىق اتاقتى ۆەلوشاباندوز لەنس ارمسترونگ جەڭىپ العان. شاماسى, بيىل دا سول بىلتىرعى كورسەتكىش قايتالانىپ قالاتىن ءتۇرى بار.
لايىم سولاي بولعاي!
سەرىك ءپىرنازار, استانا.
“COCA-COLA. بىلعارى دوپ” ءتۋرنيرى
بيىل ەلىمىزدە “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” جالپىقازاقستاندىق بالالار فۋتبولىنىڭ ءتۋرنيرى جاڭا سەرپىلىسپەن ءوتىپ جاتىر. ءتۋرنيردىڭ ىرىكتەۋ ويىندارى وسى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا باستالدى. العاشقى كەزەڭدە مەكتەپىشىلىك (سىنىپتار اراسىنداعى) تۋرنيرلەر وتكىزىلدى, سودان سوڭ ولاردىڭ جەڭىمپازدارى اۋداندىق جانە قالالىق جارىستاردا وينادى, سودان كەيىن ويىندار وبلىس دەڭگەيىندە وتكىزىلدى. ەندى مىنە, شەشۋشى ويىندارعا كەزەك كەلدى: 18 ءشىلدەدە قاراعاندى قالاسىندا 1995-1996 جىلعى تۋعان جاس فۋتبولشىلار اراسىنداعى جوعارعى توپتاردا “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” تۋرنيرىنىڭ شەشۋشى كەزەڭىنىڭ ويىندارى “شاحتەر” ستاديونىندا ءوتتى.
شەشۋشى ءتۋرنيردىڭ جەڭىمپازدارىن ماراپاتتاۋ سالتاناتىنا قاراعاندى قالاسى اكىمدىگىنىڭ, قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ وكىلدەرى, قازاقستاننىڭ ارداگەر جانە بۇرىنعى كورنەكتى فۋتبولشىلارى, سونىمەن قاتار, جەڭىمپازدارعا باعالى سىيلىقتار دايارلاعان, “Coca-Cola بىلعارى دوپ” تۋرنيرىنىڭ دەمەۋشىسى Coca-Cola كومپانياسى قاتىستى.
وتكەن كوكتەمدە “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” جالپىقازاقستاندىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ فۋتبول ءتۋرنيرىن وتكىزۋدى جالعاستىرۋ تۋرالى كەزەكتى ءۇش جىلدىق كەلىسىم-شارتقا قول قويىلدى. بيىلعى جىلى بەسىنشى رەت وتكىزىلگەلى وتىرعان تۋرنير ەلدەگى بالالاردىڭ ەڭ كوپ قاتىساتىن سپورت سايىسى بولىپ تابىلادى.
2006 جىلدان بەرى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە تۋرنير فۋتبول بويىنشا بالالاردىڭ ەڭ ءىرى سايىسىنا اينالدى. وسى جىلى وعان قازاقستاننىڭ 5000-نان استام مەكتەبىنەن 500 000 وقۋشى قاتىسادى. قازاقستاننىڭ ءار ءتۇرلى وڭىرلەرىنەن – باتىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, اقتوبە, الماتى, اقمولا, قاراعاندى, جامبىل, قوستاناي, شىعىس قازاقستان, ماڭعىستاۋ, وڭتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, اتىراۋ, قىزىلوردا وبلىستارىنان جانە استانا, الماتى, سەمەي قالالارىنان جانە باسقا دا وڭىرلەردەن كەلگەن وقۋشىلار فينالعا شىعۋ ءۇشىن دوداعا تۇسەدى.
قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسىنىڭ باس حاتشىسى سايان حاميتجانوۆ: “بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولىن دامىتۋ – فەدەراتسيانىڭ باستى ماقساتى. ول “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” ءتۋرنيرىنىڭ مىندەتتەرىمەن ۇندەسىپ جاتىر – بالالاردى سپورتقا باۋلۋ, اسىرەسە فۋتبولعا باۋلۋ جانە بولاشاقتا كاسىبي فۋتبولشى بولۋعا جانە جەرگىلىكتى جانە حالىقارالىق دەڭگەيلەردە قازاقستان اتىنان شىعىپ, تانىتۋعا قابىلەتتى, تالانتتى جاسوسپىرىمدەردى ءىزدەۋ”, – دەپ اتاپ ءوتتى.
ء“بىز “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” ءتۋرنيرىنىڭ بولاشاق كاسىپقوي فۋتبولشىلاردىڭ شىنىعۋىنا مۇرىندىق بولعانىنا قۋانىشتىمىز. ءماسەلەن, 19 جاستاعى سەرگەي حيجنيچەنكو 2006 جىلى ۇلكەن جاستاعى توپتا “Coca-Cola. بىلعارى دوپتىڭ” ەڭ ۇزدىك شابۋىلشىسى اتانعان. قازىر سەرگەي استانانىڭ “لوكوموتيۆ” كومانداسىندا وينايدى جانە قازاقستاننىڭ فۋتبول قۇراما كومانداسىنىڭ ءمۇشەسى!”, – دەدى Coca-Cola كومپانياسىنىڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىندەگى ۇكىمەتتىك جانە الەۋمەتتىك بايلانىستار ءجونىندەگى مەنەدجەرى ارىستانبەك نۇرماحانوۆ. ءبىز, “كوكا-كولا” كومپانياسىنداعىلار, فۋتبولدى سۇيەتىن دارىندى جاسوسپىرىمدەردىڭ دامۋىنا ۇلەس قوساتىنىمىزدى ماقتان تۇتامىز, سەبەبى ولار سالاماتتى ءومىر سالتىن ءدارىپتەيدى”.
فۋتبول اسسوتسياتسيالارىنىڭ ەۋروپالىق وداعى (ۋەفا) “Coca-Cola. بىلعارى دوپتى” ۋەفا ءتوراعاسىنىڭ ءوزى قول قويعان, ارنايى “الەمدەگى بالالار مەن ءجاسوسپىرىمدەر فۋتبولىن دامىتۋ بويىنشا ەڭ قۇندى وقيعا. 2006 جىل” ديپلومىمەن ماراپاتتادى.
ءتىپتى, كەڭەس وداعى كەزىندەگى قازاقستاندا وتەتىن “بىلعارى دوپ” تۋرنيرى – فۋتبولدان قازىرگى مەكتەپتىك سايىستارىنىڭ نەگىزى – مۇنداي ءساتتى بولمادى. بۇگىنگى تاڭدا “Coca-Cola. بىلعارى دوپ” وقۋشىلاردىڭ جازعى دەمالىس كەزىندەگى كۇندەرىنىڭ بولىنبەس بولىگىنە اينالدى. فۋتبول مەيرامى ولاردا كوپتەگەن جاعىمدى ەموتسيالار تۋدىرادى, ءبىر-ءبىرىن سىيلاپ قۇرمەتتەۋگە ۇيرەتەدى, ءادىل سپورتتىق دودادا جەڭىمپازدى انىقتايدى.
“Coca-Cola. بىلعارى دوپ” 2010 ءتۋرنيرىنىڭ دەمەۋشىسى – ادەتتەگىدەي Coca-Cola كومپانياسى. بۇل كومپانيا 70 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى الەمنىڭ 100-دەن استام ەلىندە ءار ءتۇرلى فۋتبول جوبالارىنا قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
داستان كەنجالين.