پروفەسسور جولمۇحان تۇرىكپەن ۇلى ءومىرىن ۇستازدىق ەتۋمەن, عىلىم جولىندا وتكىزىپ كەلە جاتقان ادام. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان عالىم اعامىز ءوز ءومىر جولىن ايتقاندا, ارقاشان ونى قازاقتىڭ نار تۇلعالى ازاماتى, بەلگىلى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى, عۇلاما عالىم اكادەميك تولەگەن تاجىباەۆقا اپارىپ تىرەيدى. ونىڭ دا ءجونى بار: ەڭ الدىمەن اكادەميك وعان العاشقى عىلىمي ۇستازى بولسا, كەيىن سول ۇلكەن قايراتكەردىڭ ءومىرى مەن عىلىمي مۇراسىن زەرتتەۋ ونىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىنىڭ ارقاۋىنا اينالعان.
مىنە, قولىمىزعا عالىم-ۇستازدىڭ «اكادەميك ت.ت.ءتاجىباەۆ» دەگەن كولەمدى كىتابى ءتيىپ وتىر. ءوزىمىز شىعارماشىلىعىنا ايتارلىقتاي تانىس پروفەسسوردىڭ بۇل ەڭبەگى بۇرىنعىلارىنان ايتارلىقتاي وزگەشە ەكەنىن بىردەن اڭعاردىق. جولمۇحان اعامىز بۇرىن دا تولەگەن تاجىباەۆ تۋرالى ەڭبەكتەر جازىپ, كىتاپتار شىعارسا, وندا ونىڭ ءتالىمدى ءومىرىنىڭ جەكە ءبىر قىرلارى اڭگىمەگە ارقاۋ بولۋشى ەدى. ال مىنا مونوگرافيادا ۇلكەن قايراتكەردىڭ كەلبەتى جان-جاقتى كورسەتىلىپ, ءبىرتۇتاس ءىرى تۇلعاسى جاسالعانداي ەكەن. «ەلىم دەپ ەڭىرەگەن, حالقى ءۇشىن قابىرعاسى قايىسقان, ومىردەن ەرتە وزعان, الاشتىڭ ارداگەر ازاماتتارىنىڭ ءبىرى, ۇلاعاتتى ۇستاز, عۇلاما عالىم, ءىرى قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرى تولەگەن ءتاجىباەۆقا ارنالعان» بۇل مونوگرافيا اۆتوردىڭ دا تالاي جىلعى زەرتتەۋلەرىنىڭ قورىتىندىسى ىسپەتتەس.
كوزى قاراقتى قاۋىمعا تولەگەن تاجىباەۆتى تانىستىرىپ جاتۋ ارتىقتاۋ كورىنەدى. سويتسە دە, ول شىققان بيىكتەرگە ءبىر ءسات كوز سالعان دا ءجون سياقتى-اۋ. وتىزىندا رەسپۋبليكا حالىق اعارتۋ كوميسسارى ء(مينيسترى), وتىزدان ءسال اسقاندا رەسپۋبليكا ۇكىمەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, ءالى قىرىققا تولماعان كەزىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىن ءوز قولىمەن قۇرىپ, وعان باسشىلىق ەتۋى, ەلدىڭ باس وقۋ ورنى – ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ رەكتورى بولۋى كوپتىڭ ەمەس, ىلۋدە بىرەۋدىڭ عانا ماڭدايىنا جازىلاتىن ساتتەر. ونىڭ جولى داڭعىل بولعان جوق, اياقتان شالۋشىلار كوبەيگەن. وعان ماسكەۋ دە ارالاسىپ, سۇرىندىرگەن, قۇلاتقان دا كەزى بولعان. كوبىنە قۇلاعان ادامنىڭ تۇرۋى, قايتا بيىككە كوتەرىلۋى قيىن. ال تولەگەن تاجىباەۆ قايتا كوتەرىلگەن ادام. قايتادان ۇكىمەت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ, مادەنيەت ءمينيسترىنىڭ قىزمەتىن قوسا اتقارعان. اكادەميك بولىپ سايلاندى. عىلىمدى دا ۇمىتپاي, رەسپۋبليكادا پسيحولوگيا عىلىمىنىڭ نەگىزىن قالادى. قارىمدى ديپلومات رەتىندە الەمگە تانىلدى. بۇۇ-نىڭ مارتەبەلى مىنبەرىنەن العاش سويلەگەن قازاق بولدى, حالىقارالىق باس ۇيىمنىڭ ءبىر كوميتەتىن باسقاردى.
وسىنىڭ ءبارى جولمۇحان تۇرىكپەن ۇلىنىڭ جاڭا مونوگرافياسىندا بار. ۇلكەن قايراتكەر, عۇلاما عالىمنىڭ ءومىر جولىن, باي عىلىمي مۇراسىن جان-جاقتى زەرتتەپ, زەردەلەگەن عالىمنىڭ ەڭبەگىنەن تولەگەن تاجىباەۆتىڭ قايتالانباس كەلبەتى تۇلعالانىپ كورىنەدى. ونىڭ پسيحولوگيا ءجانە پەداگوگيكا عىلىمدارىن نەگىزدەۋدەگى ۇشان-تەڭىز ەڭبەگىنە قانىعا وتىرىپ, حالقىمىزدىڭ ابايداي, شوقان ءۋاليحانوۆتاي, ىبىراي التىنساريندەي پەرزەنتتەرىنىڭ فيلوسوفيالىق, پەداگوگيكالىق كوزقاراستارىن زەرتتەپ, العاش عىلىمي تۇرعىدا تۇجىرىم جاساعان دا تاجىباەۆ بولعانىنا دا كوزىمىز جەتەدى.
بۇل كىتاپتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, قۇندىلىعى دەسەك تە بولار, وندا ت.تاجىباەۆتىڭ ومىرىنە بايلانىستى ءبىرشاما قۇجاتتار جيناقتالعان. ولار عالىمنىڭ ءوز ۇستازى جايىنداعى قۇرمەت پەن سۇيىسپەنشىلىككە تولى پىكىر-تۇجىرىمدارىن نەگىزدەي, ايعاقتاي تۇسەدى.
تولەگەن تاجىباەۆتىڭ تولىققاندى كەلبەتىن كورسەتۋ ماقساتىندا اۆتوردىڭ ول تۋرالى ونىمەن قىزمەتتەس, دوستىق قارىمقاتىناستا بولعان قايراتكەرلەردىڭ, ءتالىمىن العان شاكىرتتەرىنىڭ, شاپاعاتىن كورگەن ادامداردىڭ ەستەلىكتەرىن دە وسى كىتاپقا ەنگىزۋىن بارىنشا ورىندى دەرسىڭ. ال ولاردى تەبىرەنبەي وقۋ مۇمكىن ەمەس.
ەستەلىك دەگەندە, ويعا بىردەن ورالارى د.ا.قوناەۆتىڭ تولەگەن تاجىباەۆ تۋرالى قىسقا پىكىرى. ديمەكەڭ بىلاي دەيدى: «تولەگەن تاجىباەۆ قازاقتىڭ بەلگىلى عالىمى, ۇلكەن قوعام قايراتكەرى ەدى. ول كىسىمەن حالىق كوميسسارلار كەڭەسىنە قىزمەتكە اۋىسىپ كەلگەن تۇستا تانىستىم. كەيىن قىزمەتتەس بولدىق. سوعىستىڭ كۇيىپ تۇرعان ۋاقىتى, مۇرنىمىزدان شانشىلىپ جاتامىز, سوعان قاراماستان ەل تاعدىرى, حالقىمىزدىڭ بولاشاعى, ونىڭ ەرتەڭگى ۇرپاعى جايىنداعى ورتاق اڭگىمەمىز تاۋسىلماس ەدى. توكەڭ قازاقتىڭ تۇڭعىش ديپلوماتى, رەسپۋبليكانىڭ العاشقى سىرتقى ىستەر ءمينيسترى, ول ۇزاق جىلدار بويى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىن باسقارىپ, ونىڭ قالىپتاسىپ, قانات جايۋىنا زور ۇلەس قوستى».
ۇلكەن تۇلعاعا وقىرمان, وسى كىتاپتى وقي وتىرىپ, ءوز ۇستازىن ەرەكشە سىيلاعان عالىم شاكىرت كوزىمەن, ەستەلىك ايتقان ەلدىڭ ەلەۋلى ادامدارىنىڭ كوزىمەن, تەك قانا شىندىقتان اينىمايتىن قۇجاتتاردىڭ كوزىمەن قارايدى. سوندا ول قازاقتىڭ ءبىرتۋار پەرزەنتىن كورەدى. ءسىرا ونىڭ بەينەسى بۇدان كەيىن وقىرماننىڭ جادىنان شىقپاس.
مونوگرافيا اتالعان سوڭ, ول عىلىمي ورتاعا, وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر قاۋىمىنا ارنالعانداي كورىنەتىنى بار. ال شىن مانىندە بۇل كىتاپ بارشا قاۋىمعا دا قىزىقتى دا باعالى بولارى داۋسىز. ءبىر وكىنىش – ول تىم از تارالىممەن شىعىپتى. قۇندى نارسەنىڭ كوپ بولعانى ءجون عوي.
ماماديار جاقىپ,
جۋرناليست.