ۇلى جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆ وتانىمىز جونىندە: «وتان دەگەن ۇعىم بىزدەر ءۇشىن ايقىن اقيقات. وتان – ءوزىڭ تۋعان قالا, ءوزىڭ وسكەن اۋىل, ءوزىڭ وقىعان مەكتەپ, قىسقاسى – ءوزىڭدى ءومىر ازاماتى بولىپ قالىپتاستىرۋعا اسەر ەتكەن ورتا. ەندەشە, سولار جايلى ءبىلۋ اۋاداي قاجەت نارسە», – دەپ ايتقان ەكەن.
كوزىقاراقتى جان ءبىر ءسات زەر سالا قارايتىن بولسا, ۇلى سۋرەتكەردىڭ وسى ايتقاندارىندا ۇلكەن ءمان-ماعىنا جاتقانىنا كوز جەتكىزەتىنى انىق. ويتكەنى, ەل تاريحىن بىلەتىن, دۇنيە-تانىمى كەڭ, تۋعان ولكەسىنىڭ مادەني-تاريحي قۇندىلىعىن ەرەكشە قۇرمەتتەيتىن ازاماتتار قالىپتاستىرۋ كەشەگى كۇننىڭ دە, بۇگىنگى كۇننىڭ دە باستى تالابى بولدى, بولا دا بەرمەك. ەكىنشىدەن, ەگەمەندىگىمىزدى العانعا دەيىن قازاق حالقىنىڭ تاريحى تۇمشالانىپ ءارى بۇرمالانىپ كەلدى. ەندى تاريحىمىزدىڭ اقيقاتىن ارشىپ, ونى كەلەشەك ۇرپاققا جەتكىزۋ اسا ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى بولىپ وتىر.
ءار ادام ءوزىنىڭ تۋىپ-وسكەن جەرىنىڭ, تۇرىپ جاتقان ءوڭىر-ايماعىنىڭ تاريحىن بىلگەنى ءجون, ول ەشقاشان ارتىق بولمايدى. بۇل ماسەلەدە ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ, ونىڭ ىشىندە مەكتەپتىڭ ورنى بولەك. وسىعان بايلانىستى ۇلكەنديقان ورتا مەكتەبىنىڭ باسشىلىعى مەكتەپتە «ولكەتانۋ» كۋرسىن اشقان ەدى. ونداعى ماقسات – وقۋشىلاردى ولكە تاريحىنا قاتىستى دەرەكتەر جيناۋعا تارتۋ, زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جانە وسىنداي ءىس-شارالار ارقىلى ولاردىڭ تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن ارتتىرىپ, بويلارىنا پاتريوتتىق سەزىم رۋحىن ءسىڭىرۋ بولاتىن.
بۇگىندە مەكتەبىمىزدە «ولكەتانۋ» كۋرسىنىڭ جۇمىسى جۇيەلى تۇردە جولعا قويىلعان. وعان وقۋشىلارمەن قاتار, مۇعالىمدەر دە قاتىسادى. جيناقتالعان قۇجاتتار مەن ءتۇرلى دەرەكتەر دە از ەمەس. ولاردى وقۋشىلار رەتىنە قاراي تاريح ءپانى ساباقتارىندا پايدالانىپ تا ءجۇر. ءبىز جاقىندا «ولكەتانۋ» كۋرسىنىڭ ءبىر تاقىرىبى رەتىندە ۇلى وتان سوعىسىنا قاتىسىپ, ەرلىك كورسەتكەن جانە تىلدا ەڭبەك ەتكەن اتالارىمىز بەن اجەلەرىمىزدىڭ ەڭبەك جولى, ءومىر جولى جونىندە مالىمەتتەر جيناۋدى قولعا الدىق. اۋىلىمىزدان 120-دان استام ازامات سۇراپىل سوعىسقا اتتانعان ەكەن. سولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى تۋعان جەرىنە ورالماعان. بۇل ءىس-شارا ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنا ارنالىپ وتىر.
وسى تاقىرىپ بويىنشا «ءولكەتانۋ» كۋرسىنىڭ ءبىر ساباعى مايداندا ەرلىكتىڭ ەرەن ۇلگىسىن كورسەتكەن سوعىس ارداگەرلەرى زامانبەك باتتالحانوۆ, ءموردىن تايىپوۆ جانە اۋباكىر سابيروۆكە ارنالدى. ساباق بارىسىندا ولاردىڭ مايدان دالاسىنداعى ەرلىكتەرىنەن مالىمەتتەر مەن دەرەكتەر كەلتىرىلدى. جاۋىنگەرلىك ناگرادالارىنىڭ بەرىلۋ تاريحى قۇجاتتار نەگىزىندە باياندالدى. الداعى ۋاقىتتا وسىنداي تاعى ءبىر ساباقتى تىلدا جۇمىس ىستەپ, جەڭىستى جاقىنداتۋعا ۇلەس قوسقان انالارىمىز بەن اجەلەرىمىزگە ارناۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
جالپى, تاريح ءپانىن وقىتۋدا تۋعان ولكە جونىندەگى تاريحي دەرەكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ وقۋشىعا بەرەرى مول. ويتكەنى, وقۋشىلار ءار تاقىرىپقا بايلانىستى ماتەريالداردى پايدالانا وتىرىپ, ويلاۋ ارقىلى, زەردەلەۋ ارقىلى شىعارماشىلىقپەن جۇمىس ىستەۋگە داعدىلانادى.
ەلەۋسىز قۇلانباەۆ,
ۇلكەنديقان ورتا مەكتەبى تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى.
الماتى وبلىسى,
ۇيعىر اۋدانى.