قازاقستاندا قۇرىلتايعا جوعارى مەملەكەتتىك لاۋازىمدارعا كانديداتۋرالاردى كەلىسۋ وكىلەتتىگى بەرىلەدى. بۇل تۋرالى پارلامەنت قاراۋىنداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلتايى جانە ونىڭ دەپۋتاتتارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىندا ايقىندالعان, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
پرەزيدەنت ۆيتسە-پرەزيدەنتتى, پرەمەر-ءمينيستردى, كونستيتۋتسيالىق سوت سۋديالارىن, سونداي-اق ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى مەن جوعارى اۋديتورلىق پالاتا مۇشەلەرىن دەپۋتاتتاردىڭ كەلىسىمىنەن كەيىن عانا تاعايىندايدى. پرەمەر-مينيستر كانديداتۋراسىن ۇسىنباس بۇرىن پرەزيدەنت قۇرىلتايداعى ساياسي فراكتسيالارمەن مىندەتتى تۇردە كەڭەس جۇرگىزەدى. ەگەر دەپۋتاتتار ۇسىنىلعان كانديداتۋرانى قابىلداماسا, ولار ءوز شەشىمىن نەگىزدەپ تۇسىندىرۋگە ءتيىس.
قۇرىلتاي سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋدە دە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. دەپۋتاتتار پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنۋى بويىنشا جوعارعى سوت سۋديالارىن سايلايدى جانە قىزمەتىنەن بوساتادى. كونستيتۋتسيالىق جانە جوعارعى سوت سۋديالارىنا قاتىستى يممۋنيتەتتى الىپ تاستاۋدىڭ قاتاڭ ءتارتىبى بەلگىلەنگەن. باس پروكۋرور سۋديانى جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ نەمەسە قاماۋعا الۋ ءۇشىن قۇرىلتايدىڭ كەلىسىمىن الۋى قاجەت, ال ءتيىستى وتىنىشتەر ەكى اپتا ىشىندە قارالادى.
5 جىل مەرزىمگە 145 دەپۋتات – ءماجىلىس قۇرىلتاي تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭدى ماقۇلدادى
وسىلايشا, قۇرىلتاي بيلىك تارماقتارى اراسىنداعى تەجەمەلىك جانە تەپە-تەڭدىك جۇيەسىن قامتاماسىز ەتەدى.
زاڭ جوباسىنا سايكەس, قۇرىلتاي ۇكىمەتتىڭ ەسەپ بەرۋى مەن ونىڭ قىزمەتىن باقىلاۋ تەتىكتەرىنە يە بولادى. مينيسترلەر كابينەتىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە كانديداتۋرالار قۇرىلتاي كوميتەتتەرىندە الدىن الا قارالىپ, دەپۋتاتتاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلەدى. دەپۋتاتتاردىڭ ۇشتەن ءبىرىنىڭ باستاماسىمەن مينيسترلەردىڭ ەسەپتەرى تىڭدالادى, ال مىندەتتەرىن ورىنداماۋ انىقتالعان جاعدايدا پرەزيدەنتكە ءتيىستى ءمينيستردى قىزمەتتەن بوساتۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرىلۋى مۇمكىن.
پرەمەر-مينيستر قۇرىلتاي الدىندا ۇكىمەتتىڭ قىزمەتى مەن نەگىزگى شەشىمدەرى بويىنشا تۇراقتى ەسەپ بەرەدى. ەڭ جوعارى باقىلاۋ تەتىگى رەتىندە ۇكىمەتكە سەنىمسىزدىك ۆوتۋمى قاراستىرىلعان. ول دەپۋتاتتاردىڭ بەستەن بىرىمەن باستالادى نەمەسە بيۋدجەت ەسەبى بەكىتىلمەگەن جاعدايدا اۆتوماتتى تۇردە قارالادى.
پرەزيدەنتتىڭ سايلاۋ جۇيەسىندەگى ءرولى قانداي؟
سونىمەن بىرگە بيۋدجەتكە قاتىستى دەپۋتاتتىق باستامالار ۇكىمەتتىڭ مىندەتتى وڭ قورىتىندىسىن تالاپ ەتەدى. بۇل مەملەكەتتىك قارجىنىڭ تۇراقتىلىعىن جانە جاۋاپكەرشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
قۇرىلتايدا تۇراقتى كوميتەتتەر مەن كوميسسيالار جۇمىس ىستەيدى. تۇراقتى كوميتەتتەر ءبىرىنشى سەسسيادا فراكتسيالاردىڭ وكىلدىگى ەسكەرىلىپ قۇرىلادى, ءار دەپۋتات تەك ءبىر كوميتەتكە مۇشە بولا الادى.
«ادىلەت» پارتياسى قۇرىلتاي سەزى مۇشەلەرى ۇيىمنىڭ جارعىسىن بەكىتتى
كوميتەتتەردى دەپۋتاتتار سايلايتىن توراعالار باسقارادى, ال وپپوزيتسيا وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىنا كەپىلدىك بەرىلەدى. ولار جۇمىس توپتارىن قۇرىپ, ساراپشىلاردى تارتا الادى, سونداي-اق تىڭداۋلار مەن «ۇكىمەت ساعاتتارىن» وتكىزۋگە قۇقىلى.
سونىمەن قاتار ناقتى مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن ۋاقىتشا كوميسسيالار قۇرىلادى, ولار ءوز تاپسىرماسىن اياقتاعانعا دەيىن جۇمىس ىستەيدى. بۇل جۇيە زاڭ شىعارۋ پروتسەسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارعا ءتيىمدى پارلامەنتتىك باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
نۇربولات امانبەك