كۇرىلتاي تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىندا دەپۋتاتتىق بىرلەستىكتەردى قۇرۋ مەن ولاردىڭ قىزمەت ءتارتىبى جان-جاقتى ناقتىلانعان. قۇجاتتا فراكتسيالار مەن دەپۋتاتتىق توپتار زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىندەگى نەگىزگى ساياسي تەتىك رەتىندە قاراستىرىلىپ, دەپۋتاتتاردىڭ ۇستانىمىن ۇيلەستىرۋگە جانە وكىلدىك قىزمەتىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنى كورسەتىلگەن. دەپۋتاتتىق بىرلەستىكتەردى تىركەۋ قۇرىلتاي بيۋروسى ارقىلى جۇرگىزىلەدى, ال ولاردىڭ جۇمىس ءتارتىبى رەگلامەنتپەن رەتتەلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
زاڭ جوباسىنا سايكەس, فراكتسيالار پارتيالىق قاعيدات بويىنشا قۇرىلادى جانە بەلگىلى ءبىر ساياسي كۇشتىڭ مۇددەسىن بىلدىرەدى. ءار پارتيادان تەك ءبىر عانا فراكتسيا قۇرۋعا رۇقسات ەتىلەدى. سونىمەن قاتار فراكتسيا جەتەكشىلەرىنە كۇرىلتاي وتىرىستارىندا جانە جۇمىس ورگاندارىندا ءسوز سويلەۋ قۇقىعىنا كەپىلدىك بەرىلەدى.
ال دەپۋتاتتىق توپتار پارتيالىق تيەسىلىگىنە قاراماستان ورتاق باعىتتا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن جاساقتالادى. مۇنداي توپتاردىڭ قۇرامىندا كەمىندە 15 دەپۋتات بولۋى شارت. بۇل ولاردىڭ كەڭ اۋقىمدى ىنتىماقتاستىق سيپاتىن ايقىندايدى.
5 جىل مەرزىمگە 145 دەپۋتات – ءماجىلىس قۇرىلتاي تۋرالى كونستيتۋتسيالىق زاڭدى ماقۇلدادى
قۇجاتتا كۇرىلتايداعى كوپشىلىك پەن وپپوزيتسيا ۇعىمدارى دا ناقتى بەكىتىلگەن. كوپشىلىك ەڭ كوپ مانداتقا يە پارتيادان قۇرالادى, ال وپپوزيتسيا قاتارىنا بالاما ۇستانىمداعى وزگە پارتيالار ەنەدى. سونىمەن بىرگە وپپوزيتسيانىڭ جەكەلەگەن باستامالار بويىنشا كوپشىلىككە قولداۋ كورسەتۋىنە مۇمكىندىك قاراستىرىلعان. بۇل ساياسي ۇدەرىستىڭ يكەمدىلىگىن جانە ماڭىزدى ماسەلەلەر توڭىرەگىندە ورتاق مامىلەگە كەلۋ مۇمكىندىگىن كورسەتەدى.
زاڭ جوباسى دەپۋتات مارتەبەسىن كاسىبي قىزمەت رەتىندە ايقىندايدى. دەپۋتاتتىڭ وكىلەتتىگى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىندا تىركەلگەن ساتتەن باستالادى. وسى كەزەڭنەن باستاپ بىرقاتار قاتاڭ تالاپ كۇشىنە ەنەدى. اتاپ ايتقاندا, دەپۋتاتتارعا كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋعا نەمەسە عىلىمي, پەداگوگيكالىق جانە شىعارماشىلىق قىزمەتتەن وزگە اقىلى جۇمىس اتقارۋعا تىيىم سالىنادى. بۇل تالاپتاردى بۇزۋ نەمەسە دەپۋتات سايلانعان پارتيادان شىعۋ مانداتتان بىردەن ايىرىلۋعا نەگىز بولادى.
دەپۋتاتتارعا شەشۋشى داۋىس قۇقىعى بەرىلىپ, مەملەكەتتىك ورگاندار باسشىلارىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداۋ جانە ولاردى شۇعىل قابىلداۋدى تالاپ ەتۋ مۇمكىندىگى قاراستىرىلعان. تاۋەلسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا دەپۋتاتتىق قولسۇقپاۋشىلىق تەتىگى ەنگىزىلگەن. ياعني دەپۋتاتتى ۇستاۋ نەمەسە جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ تەك باس پروكۋروردىڭ ۇسىنىسى جانە كۇرىلتايدىڭ كەلىسىمى ارقىلى جۇزەگە اسادى.
قازاقستاننىڭ سايلاۋ زاڭناماسى قالاي وزگەرەدى؟
سونىمەن قاتار قۇجاتتا قاتاڭ ءتارتىپ نورمالارى بەكىتىلگەن. داۋىس بەرۋ تەك جەكە ءوزى ارقىلى جۇرگىزىلۋى ءتيىس. جۇيەلى تۇردە وتىرىسقا قاتىسپاۋ نەمەسە داۋىسىن باسقاعا بەرۋ سەكىلدى ارەكەتتەر ءۇشىن جالاقىدان ايىرۋدان باستاپ مەملەكەتتىك جەڭىلدىكتەردى توقتاتۋعا دەيىنگى سانكتسيالار قاراستىرىلعان.
زاڭ جوباسىندا دەپۋتاتتىق ادەپ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. دەپۋتاتتار ارىپتەستەرىنە قۇرمەت كورسەتۋگە, سويلەگەن سوزىندە تەك تەكسەرىلگەن دەرەكتەردى پايدالانۋعا جانە مەملەكەتتىك قۇپيانى ساقتاۋعا مىندەتتەلەدى. سونداي-اق مىنبەردى جەكە ماسەلەلەرگە پايدالانۋعا, سويلەپ تۇرعان ادامدى بولۋگە نەمەسە قورلايتىن يشارا كورسەتۋگە تىيىم سالىنادى. ەگەر دەپۋتات جالعان اقپارات تاراتسا, ول كوپشىلىك الدىندا كەشىرىم سۇراۋعا مىندەتتى بولادى.
وسى تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ ءۇشىن ارنايى دەپۋتاتتىق ادەپ جونىندەگى كەڭەس قۇرىلادى. كەڭەس دەپۋتاتتاردىڭ باق پەن ونلاين-پلاتفورمالارداعى جاريا سوزدەرىن قاداعالاپ, ازاماتتاردىڭ شاعىمدارىن قارايدى. سونداي-اق ءتارتىپ بۇزعاندارعا قاتىستى ەسكەرتۋ جاساۋدان باستاپ, وتىرىس زالىنان شىعارىپ جىبەرۋگە دەيىنگى جازا شارالارىن ۇسىنۋعا قۇقىلى. بۇل تەتىك حالىق قالاۋلىلارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتىپ, ولاردىڭ مىنەز-قۇلقىنا جوعارى تالاپ قويۋدى كوزدەيدى.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى «پرەزيدەنت تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭدى ءبىرىنشى وقىلىمدا قابىلدادى