«جەزتابان» – كادىمگى روبوت يت. قىزىلورداداعى قورقىت اتا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ LUPIC كومانداسى استانادا وتكەن «Alem TechFest» – 2026 رەسپۋبليكالىق تەحنولوگيالىق فەستيۆالىندە وسى روبوتتى جەتىلدىرىپ, اينالانى بارلاپ, كەدەرگىدەن وتە الاتىن «ويلى» قۇرىلعىعا اينالدىرعان. Unitree Go2 روبوتىنا «جان ءبىتىرىپ», «RoboCup Rescue» ساناتىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنگەن كوماندا كاپيتانى – ۋنيۆەرسيتەتتەگى جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ CPAI-24-1 ستۋدەنتى ەرنۇر قانات. جەڭىمپاز توپ قۇرامىندا ايان نۇرلىبەك ۇلى مەن دارحان سەرىكباەۆ تا بار.
جارىستا كومانداعا بار بولعانى ءۇش كۇن بەرىلىپتى. ونىڭ ەكى كۇنى جوبانى جاساپ, روبوتتى سىناقتان وتكىزگەن جاستار قىسقا ۋاقىت ىشىندە «جەزتابانعا» كامەرا ارقىلى اينالانى تانىپ, كەدەرگىنى بايقاپ, جولدى ءوزى تاڭداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن الگوريتم جازعان.
«جەزتابان» جولىنان جاڭىلماعانىمەن, باستاپقىدا الدىنداعى كەدەرگى اينالاسىنداعى قۋىستارعا كەلگەندە كىدىرىپ قالا بەرىپتى. اۋەلگىدە ءمۋلتيمودالدى جاساندى ينتەللەكت مودەلىن بۇلت ارقىلى قولدانىپ, ءۇش ءتۇرلى تراسساعا جەكە الگوريتم مەن فۋنكتسيا دايىنداۋ جوسپارى دا بولعانمەن جارىس كەزىندە ينتەرنەتتىڭ السىزدىگىن ەسكەرىپ, تاپقىر جاستار كودتىڭ ماڭىزدى بولىگىن عانا وزگەرتە وتىرىپ, ءيتتىڭ «ويلانۋىنا» 1 سەكۋندتان ۋاقىت بەرىپ تۇردى. وسىلايشا, «جەزتابان» ءار كەدەرگى الدىندا باعىتىن ءوزى تاپتى. جي كوزى ارقىلى روبوت تاپسىرمانى جىلدام ورىندادى.
«سىناق الدىندا ء«يتىمىز» جول اياعىنا جەتپەي قالسا, ءبارىن قايتادان باستادىق. ءتىپتى قوناقۇيدە ءار جەرگە ۇستەل قويىپ, «جەزتاباندى» جاتتىقتىرا بەردىك. ءتىپتى تاڭدى ۇيقىسىز قارسى العان كەزىمىز دە بولدى. جالپى وزىمە Unitree Go2-ءنىڭ كامەراسى ۇنايدى. وسى ارقىلى كوپتەگەن كومپيۋتەرلىك ۆيجن مەن فانتاستيكالىق جوبا جاساۋعا بولادى. تاعى ءبىر ءتيىمدى تۇسى – 4D lidar ارقىلى «يتكە» الدىنداعى زاتتاردى نەمەسە جولدى «سەزىنۋ» مۇشەسىن بەرۋگە بولادى. وسى جارىس مۇنداي روبوتتاردى جەتىلدىرىپ, ءتۇرلى وقىس وقيعالار كەزىندە قاۋىپتى ايماقتارعا جۇك تاسىمالى مەن ادامداردى ىزدەۋگە, قۇتقارۋعا «جۇمساۋعا» بولاتىنىن دالەلدەدى دەپ ويلايمىن. وپەراتسيالىق جۇيەسىنە كىرىپ, موتورلار مەن نەگىزگى باعدارلامالىق بولىگىنە ءوز لوگيكاسىن ەنگىزىپ, «جان بىتىرگەن» ءيتىمىز شارتى قيىن ءۇش تراسسانى ءوتتى. «جەزتاباننىڭ» بۇل جەڭىسى – ىزدەنىستىڭ جەمىسى», دەيدى كوماندا كاپيتانى ەرنۇر قانات.
ەرنۇردىڭ ايۋىنشا فەستيۆالعا قاتىسقان كوماندالاردىڭ كوپشىلىگى روبوت ءيتتى كونسول ارقىلى قوزعالتۋدان اسپاعان. بۇلاردىڭ نەگىزگى قارسىلاستارى SDU University كومانداسى بولىپتى. ولار دا روبوتتى بارىنشا جەتىلدىرۋگە تىرىسىپتى. بىراق ەكىنشى تراسساعا كەلگەندە يتتەرى دۇرىس وتپەي قالعان. «ولاردىڭ ەڭبەكتەرى زور بولدى, سونداي بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەسىپ, باسەكەلەس بولعانىمىزدى ماقتان تۇتامىز», دەيدى قىزىلوردالىق جاستار.
جوبانى ازىرلەۋدە جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىنىڭ دا كومەگىنە سۇيەنگەن جاستار كود جازۋدا «Gemini» مەن «ChatGPT» جۇيەلەرىن پايدالانىپتى. ال نەگىزگى شەشىمدەر, تەست ناتيجەلەرى مەن بەيىمدەۋ جۇمىستارىن كوماندا مۇشەلەرى وزدەرى جاساپ شىقتى.
قازىر جەڭىمپاز «جەزتابان» جاساندى ينتەللەكت ارقىلى وزدىگىنەن ءجۇرىپ-تۇرا الادى, ال كوماندا وسى باعىتتاعى ىزدەنىستەرىن جالعاستىرا بەرەدى.
قىزىلوردا