بۇگىنگى مەكتەپ پارتاسىندا وتىرعان بالا – ەرتەڭگى ينجەنەر, ونەرتاپقىش نەمەسە جاڭا تەحنولوگيانىڭ اۆتورى بولۋى ابدەن مۇمكىن. قازىرگى جاھاندانۋ داۋىرىندە مەملەكەتتەردىڭ دامۋ دەڭگەيى تابيعي رەسۋرستارىمەن ەمەس, زياتكەرلىك كاپيتالىمەن, عىلىمي جاڭالىقتارىمەن جانە تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەرىمەن ولشەنەدى. سوندىقتان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ ماڭىزدى مىندەت – شىعارماشىلىقپەن ويلايتىن, جاڭا يدەيا ۇسىنا الاتىن, كۇردەلى ماسەلەلەرگە تەحنولوگيالىق شەشىم تابا بىلەتىن جاس بۋىندى قالىپتاستىرۋ.
وسى ماقساتتا ەلىمىزدە ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى جاڭعىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. سونىڭ جارقىن كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى – مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى. بۇل جوبا تەك جاڭا مەكتەپ عيماراتتارىن سالۋمەن شەكتەلمەيدى, ول – بولاشاقتىڭ ءبىلىم بەرۋ ورتاسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى قادام. زاماناۋي زەرتحانالار, روبوتوتەحنيكا جانە STEM كابينەتتەرى, شىعارماشىلىق ستۋديالار وقۋشىلاردىڭ ينجەنەرلىك ويلاۋىن دامىتىپ, عىلىم مەن تەحنولوگياعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
وسىنداي ءبىلىم كەڭىستىگىندە ءوسىپ كەلە جاتقان جاس بۋىن بۇگىندە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عىلىمي-تەحنيكالىق جارىستاردا ءوز قابىلەتتەرىن دالەلدەي باستادى. سونىڭ ايقىن مىسالى – وقۋشىلاردىڭ ينجەنەرلىك ويلاۋىن دامىتۋعا باعىتتالعان «FIRST Robotics» چەمپيوناتى.
روبوت-پوليتسيا
«FIRST» (For Inspiration and Recognition of Science and Technology) – وقۋشىلاردى عىلىم مەن تەحنيكاعا قىزىقتىرۋعا, ينجەنەرلىك ويلاۋ قابىلەتىن دامىتۋعا باعىتتالعان حالىقارالىق باعدارلاما. قازاقستاندا بۇل جوبا USTEM Foundation قوعامدىق قورىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا.
2023 جىلدان باستاپ ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ۇيىمداستىرىلىپ كەلە جاتقان «FIRST Robotics» چەمپيوناتى وقۋشىلاردىڭ باعدارلامالاۋ داعدىلارىن, عىلىمي-تەحنيكالىق شىعارماشىلىعىن جانە STEM باعىتىنداعى ءبىلىمىن دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەردى. بۇگىندە بۇل قوزعالىسقا جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرمەن قاتار «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» وقۋشىلارى دا بەلسەندى قاتىسىپ, وزدەرىنىڭ ينجەنەرلىك الەۋەتىن كورسەتىپ كەلەدى.
چەمپيوناتتىڭ باستى ەرەكشەلىگى – وقۋشىلاردى تەك روبوت قۇراستىرۋعا ۇيرەتۋ ەمەس, ولاردى ماسەلەنى شەشەتىن, زەرتتەيتىن, شىعارماشىلىقپەن ويلايتىن جانە كوماندادا جۇمىس ىستەي بىلەتىن تۇلعا رەتىندە قالىپتاستىرۋ. ءاربىر كوماندا ءوز جوباسىن ازىرلەيدى, روبوتتى قۇراستىرىپ, ونى ستراتەگيا بويىنشا باعدارلامالايدى, جوباسىن قورعاپ, جارىس الاڭىندا سىنايدى. وسى ارقىلى وقۋشىلار لوگيكالىق ويلاۋ, شىعارماشىلىق, كوممۋنيكاتسيا جانە كوشباسشىلىق داعدىلارىن قاتار دامىتادى.
«Figure AI» بۇكىل دەنەنى باسقاراتىن روبوت ميىن تانىستىردى
قاتىسۋشىلاردىڭ باستى ماقساتى – حالىقارالىق دەڭگەيدە ءوز كۇشىن سىناپ, الەمدىك فينالعا جولداما الۋ. الەمدىك فينال اقش-تىڭ حيۋستون قالاسىندا وتەدى. بۇل – جاس قاتىسۋشىلار ءۇشىن ۇلكەن موتيۆاتسيا ءارى ءوز بىلىمدەرىن حالىقارالىق دەڭگەيدە كورسەتۋگە بەرىلگەن مۇمكىندىك.
قازاقستاندىق وقۋشىلار بۇل چەمپيوناتتا حالىقارالىق دەڭگەيدە دە جوعارى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزىپ كەلەدى. ۇلتتىق قۇراما بۇكىلالەمدىك چەمپيوناتتا قاتارىنان ءتورت رەت جەڭىسكە جەتتى: جەنەۆا (2022), سينگاپۋر (2023), گرەكيا (2024) جانە پاناما (2025). بۇل – ەلىمىزدىڭ جاس ينجەنەرلەرىنىڭ تۇراقتى تابىسىنىڭ ايقىن دالەلى.
بۇگىندە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 100-گە جۋىق كوماندا قۇرىلىپ, 500-دەن استام وقۋشى وسى چەمپيوناتقا قاتىسىپ وتىر. قاتىسۋشىلاردىڭ جاسى 4 پەن 17 جاس ارالىعىن قامتيدى. قۋانىشتىسى, بۇل قوزعالىس تەك قالا مەكتەپتەرىمەن شەكتەلىپ قالعان جوق. شالعاي اۋىلدارداعى ءبىلىم وردالارى مەن جاڭا اشىلىپ جاتقان «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» وقۋشىلارى دا بەلسەندى قاتىسىپ كەلەدى. بۇل – جاڭا فورماتتاعى مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلاردى زاماناۋي تەحنولوگيالىق باعىتتا دامىتۋعا ناقتى ۇلەس قوسىپ وتىرعانىنىڭ دالەلى.
ماڭعىستاۋ اۋدانى, شەتپە سەلوسىنداعى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى اياسىندا اشىلعان №1 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى نۇربەك سەنعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جارىس وقۋشىلار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر الاڭى:
ء«بىز بيىل العاش رەت FIRST LEGO League جارىسىنا قاتىستىق. Mangystau Regional چەمپيوناتىندا «Keleshek League Explore» ساناتى بويىنشا «Brightest Presentation Award» نوميناتسياسىن جەڭىپ الىپ, استانا قالاسىندا وتكەن ورتالىق ازيا چەمپيوناتىنا جولداما الدىق. Central Asia چەمپيوناتىندا «Inspiration & Inclusion Award» يەلەندىك. بۇل - ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك. ەڭ باستىسى – بالالاردىڭ «مەنىڭ قولىمنان كەلەدى!» دەگەن سەنىمىن قالىپتاستىرۋ», دەيدى ۇستاز.
ال كوماندا مۇشەسى اتاحان احمەديار جارىستان العان اسەرىمەن ءبولىستى:
«بۇل فەستيۆال مەن ءۇشىن ەڭ قىزىقتى وقيعا بولدى! ءبىز ناعىز ينجەنەرلەر سياقتى جۇمىس ىستەدىك. روبوتتى باعدارلامالاۋدى, كوماندالىق جۇمىس جاساۋدى ۇيرەندىك. ەڭ باستىسى - جاڭا دوستار تاپتىق. ەندى LEGO-نى جاي ويىنشىق ەمەس, كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشەتىن قۇرال رەتىندە قارايمىن», دەيدى ول.
سوڭعى جىلدارى وڭىردە STEM باعىتىنداعى ۇيىرمەلەر سانى ارتىپ, جاڭا روبوتوتەحنيكا كابينەتتەرى اشىلىپ جاتىر. اسىرەسە «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسى اياسىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى بۇل باعىتتى قارقىندى دامىتىپ كەلەدى.
ەلوردالىق وقۋشىلار ءۇش كۇندە ەرەكشە روبوت قۇراستىرىپ شىعاردى
اقتاۋ قالاسىنداعى №32 مەكتەپتىڭ ينفورماتيكا ءپانى مۇعالىمى ۇلجان جۋباندىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, روبوتوتەحنيكا – بۇگىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى:
«بۇل سالا وقۋشىلاردىڭ تەك تەحنيكالىق ءبىلىمىن عانا ەمەس, لوگيكالىق ويلاۋىن, شىعارماشىلىق قابىلەتىن جانە كوماندالىق جۇمىس داعدىلارىن دامىتادى. ءبىزدىڭ وقۋشىلار ءتۇرلى جارىستارعا قاتىسىپ, جوعارى ناتيجەلەر كورسەتۋدە. ءبىزدىڭ وقۋشىلار ءارتۇرلى روبوتوتەحنيكا جارىستارىنا قاتىسىپ, ءوز بىلىمدەرى مەن قابىلەتتەرىن شىڭداپ كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, ماڭعىستاۋ حاب, Artisan Education ۇيىمداستىرۋلارىمەن بولعان ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى بايقاۋلارعا قاتىسىپ, باقتارىن سىناپ كوردى جانە مەكتەبىمىزدەن بىرنەشە كوماندا First جارىستارىنىڭ ماڭعىستاۋ ارالالىق, باتىس ارالىق تۋرنيرلەرىنە قاتىسىپ, ەكى كوماندا Asia چەمپيوناتىنا جولداما الىپ, استاناعادا ۇيىمداستىرىلعان Central Asia چەمپيوناتىنا قاتىسىپ, Smart Tech كومانداسى «Responsibility award» جانە Tech Titans كومانداسى «Positive Energy award» نوميناتسيالارىنا يە بولدى. بۇل – ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى», دەيدى ول.
ەڭ باستىسى – بالالار تەحنولوگيانى تۇتىنۋشى ەمەس, ونى جاساۋشى رەتىندە قالىپتاسىپ كەلەدى. ولار دايىن قۇرىلعىنى پايدالانبايدى, ونى ءوز قولىمەن قۇراستىرىپ, ءوز الگوريتمىن جازادى, ءوز شەشىمىن ۇسىنادى.
بۇگىن روبوت قۇراستىرىپ وتىرعان بالا – ەرتەڭ جاڭا تەحنولوگيا ويلاپ تاباتىن مامان. ال ماڭعىستاۋ دالاسىندا ءوسىپ كەلە جاتقان جاس ينجەنەرلەر – قازاقستاننىڭ تەحنولوگيالىق بولاشاعى.
ن.ا. تەلباەۆا,
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسىنىڭ
«كاسپي دارىنى» دارىندى بالالار مەن تالانتتى جاستاردى
انىقتاۋ جانە قولداۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى