جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلاندىرۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ نەگىزى – ەلدىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋ. بۇعان دەيىن بۇل باستامالار ەسەپتەۋ قۋاتىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى كەنجەلەپ كەلگەن. الايدا مەملەكەت وسى باعىتقا باسىمدىق بەرىپ وتىرعاندىقتان, قۋاتتى جي سۋپەركومپيۋتەرلەرىن ىسكە قوسىپ, ماسەلەنى شەشتى. كۇردەلى ينفراقۇرىلىمدى باسقارۋعا قابىلەتتى كادرلىق جانە تەحنيكالىق بازا قالىپتاستىردى. جاڭادان جاسالعان فۋندامەنتالدى مودەلدەر مەن جي داتا-ورتالىقتار ينفراقۇرىلىمىن قولدانۋعا باسا نازار اۋدارىپ جاتىر. قازىرگى كەزدە ناتيجەلى جۇمىس ىستەپ جاتقان ورتالىقتاردىڭ ءبىرى – «Nazarbayev university» جانىنداعى اقىلدى جۇيەلەر مەن جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتى.
ينستيتۋت جي مودەلدەرىن جاساعان جانە جەتىلدىرگەن كەزدە جۇيە ادامزات يگىلىگىنە ءارى ەل مۇددەسىنە قىزمەت ەتۋى قاجەت دەگەن قاعيدانى ۇستانادى. وسى قاعيدالارعا سۇيەنە وتىرىپ, ينستيتۋت جاساندى ينتەللەكتىنى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق باستامالاردى قولداپ وتىر. ماماندار تەحنولوگيالىق تۇرعىدان وزىق قانا ەمەس, سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى ەرەكشەلىكتەرگە ساي قاۋىپسىز شەشىمدەر ازىرلەۋگە باسا نازار اۋدارادى.
دوكتور, «Nazarbayev university» جانىنداعى اقىلدى جۇيەلەر مەن جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ (ISSAI) باس ديرەكتورى حۋسەين اتاكان ۆارولدىڭ ايتۋىنشا, بۇل سالادا ەلىمىزدىڭ الەۋەتى جوعارى. «مەملەكەت تاراپىنان جي دامۋىنا باسىمدىق بەرۋ – پرەزيدەنتتىڭ جي تەحنولوگيالارىن ەكونوميكانىڭ بارلىق سالاسىندا پايدالانۋ جونىندەگى تاپسىرماسىمەن ۇندەسەدى. دەموگرافياسى جاس ءارى جاساندى ينتەللەكتىگە كوشۋ ۇدەرىسى قارقىندى ءجۇرىپ جاتقان قازاقستان «جي سالاسىنداعى ورتا دەڭگەيلى ەل» («AI middle powers») مارتەبەسىنە يە بولۋعا ابدەن لايىق. قازاقستان جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن جۇيەلى تۇردە دامىتسا, الەمدىك ارەنادا بىرقاتار سالادا ايقىن باسەكەلىك ارتىقشىلىققا يە بولا الادى. مىسالى, جەتىلدىرىلگەن روبوتتەحنيكانىڭ ارقاسىندا ەلدىڭ كەن ءوندىرۋ مەن زەرتتەۋ سالالارىندا جاساندى ينتەللەكت پەن روبوتتەحنيكانى ىقپالداستىرۋدا ايماقتىق كوشباسشىعا اينالۋعا مۇمكىندىگى بار. ناقتى باعىتتارعا كەلسەك, كوپتىلدى جي جۇيەلەردى, قورشاعان ورتانى باسقارۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, شەكارانى باقىلاۋ, ت.ب. سياقتى گەوكەڭىستىكتى باقىلاۋعا ارنالعان جي-ءدى دامىتۋ قاجەت», دەيدى ول.
قازىر الەمدىك باعىت ءمۋلتيمودالدى جي جۇيەلەرىنە ويىستى. وسى سالادا «ISSAI» ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتىپ, ءوزىن از رەسۋرستى تىلدەردى قولداناتىن ەلدەر مەن مادەنيەتتەرگە گەنەراتيۆتى جي-ءدى بەيىمدەيتىن الەمدەگى جەتەكشى زەرتتەۋ ينستيتۋتى رەتىندە كورسەتىپ وتىر.
«ISSAI»-دىڭ نەگىزگى جوبالارى قاتارىندا:
«Oylan» – قازاق تىلىندە, ونىڭ ىشىندە لاتىن قارپىندە, ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە ءماتىن, سۋرەت جانە اۋديونى قاتار وڭدەي الاتىن ءمۋلتيمودالدى جي كومەكشى. «MangiSoz» – قازاق, ورىس, اعىلشىن, تۇرىك, قىتاي تىلدەرىندە ءسوزدى ماتىنگە اينالدىرۋ, دىبىستاۋ, اۋدارۋ جۇيەسى. «TilSync» – كوپتىلدى ءىس-شارالاردا قولدانۋعا بولاتىن ىلەسپە اۋدارما جاسايتىن قۇرال. «Beynele» – مادەني ەرەكشەلىكتەرگە بەيىمدەلگەن, قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندەگى ماتىندىك پرومپتتاردان جەرگىلىكتى بولمىسقا نەگىزدەلگەن بەينەلەر جاسايتىن سۋرەت گەنەراتورى.وتاندىق جاساندى ينتەللەكت شەشىمدەرىن دامىتۋداعى نەگىزگى ماسەلەنىڭ ءبىرى – دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگى. قاۋىپسىزدىكسىز تەحنولوگيانىڭ تولىققاندى ءارى ۇزاقمەرزىمدى تيىمدىلىگى بولمايدى. قازىر شەتەلدىك جاساندى ينتەللەكت سەرۆيستەرىن قولدانۋ بارىسىندا پايدالانۋشىنىڭ ويى, جۇمىس ستراتەگياسى جانە ىشكى دەرەكتەرى ەل اۋماعىنان تىس سەرۆەرلەرگە جىبەرىلەدى. مۇنداي جاعدايدا اقپاراتتىڭ قايدا ساقتالاتىنى, قالاي وڭدەلەتىنى, كىمنىڭ قولىندا بولاتىنى ءاردايىم اشىق ايتىلا بەرمەيدى. وسىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا «Mangitas» جۇيەسى ازىرلەنگەن. «Mangitas» – بارلىق وتاندىق جاساندى ينتەللەكت ءونىمىن ينتەرنەتكە قوسپاي-اق, تولىق جابىق جەلىدە ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن اۆتونومدى جي سەرۆەر. جۇيە بۇلتتى سەرۆيستەرگە تاۋەلدى ەمەس ءارى بارلىق دەرەك پايدالانۋشىنىڭ ءوز باقىلاۋىندا ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى.