كەيىنگى جىلدارى الەمدە «DeepTech» دەپ اتالاتىن باعىت ەرەكشە قارقىن الىپ كەلەدى. بۇل عىلىمي جاڭالىقتار مەن كۇردەلى تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن يننوۆاتسيالىق باعىت. مۇنداي ستارتاپتار جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرى, بيوتەحنولوگيا, روبوتتەحنيكا نەمەسە كۆانتتىق ەسەپتەۋلەر سياقتى سالالارعا سۇيەنەدى.
كەيىنگى كەزدە «DeepTech» جوبالارى قۇرىلىس يندۋسترياسىنا دا ەنە باستادى. الەمدەگى ەڭ ۇلكەن نارىقتاردىڭ ءبىرى سانالاتىن بۇل سالادا كوپتەگەن جۇمىس ءالى كۇنگە دەيىن قولمەن اتقارىلادى. قۇجاتتاردى تەكسەرۋ, جوبالاردى سالىستىرۋ, تەحنيكالىق تالاپتاردى تەكسەرۋ سياقتى مىندەتتەرگە كوپ ۋاقىت كەتەدى. ينجەنەرلەر كەيدە كۇردەلى شىعارماشىلىق جۇمىستان گورى ءبىرسارىندى تەكسەرىسكە كوبىرەك ۋاقىت جۇمسايدى.
وسىنداي ماسەلەنى شەشۋدى ماقسات ەتكەن جاڭا وتاندىق ستارتاپ – «Armeta AI». كومپانيا قۇرىلىس جوبالارىن تالداپ, ينجەنەرلەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتەتىن جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسىن جاساپ جاتىر. «Digital Business» پەن «Astana Hub»-تىڭ بىرلەسكەن «ورتالىق ازيانىڭ 100 ستارتاپ تاريحى» جوباسى اياسىندا «Armeta AI»-دىڭ قالاي پايدا بولعانىن, ونىڭ قۇرىلىس سالاسىنا قانداي وزگەرىس اكەلۋى مۇمكىن ەكەنىن جانە وتباسىلىق ستارتاپتىڭ قالاي دامىپ جاتقانىنان حاباردار بولدىق.
يدەيا قالاي تۋدى؟
«Armeta AI» تاريحى – تاجىريبە مەن جاڭا بۋىننىڭ يدەياسى توعىسقان ەرەكشە مىسال. ستارتاپتىڭ نەگىزىن قالاعانداردىڭ ءبىرى سانجار راحمەتجانوۆ وندىرىستىك تەحنولوگيالار مەن ينجەنەريا سالاسىندا 25 جىلدان استام ۋاقىت جۇمىس ىستەگەن.
ول ۇزاق جىل بويى ونەركاسىپتىك جوبالاردى دامىتۋ, ءوندىرىستى تسيفرلاندىرۋ جانە ءىرى كاسىپورىنداردىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلامالارىن باسقارۋمەن اينالىسقان. 2012 جىلعا دەيىن جالدامالى مەنەدجەر رەتىندە ءتۇرلى كومپانيادا قىزمەت اتقارسا, كەيىن جەكە كاسىپكەرلىككە بەت بۇرعان.
رەسەي مەن تاياۋ شىعىس ەلدەرىندەگى كومپانيالارمەن جۇمىس ىستەۋ ارقىلى ول قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ ماسەلەسىن جاقسى تۇسىنە باستايدى. بىراق ستارتاپتىڭ باستالۋىنا سەبەپ بولعان ونىڭ ۇلى تەمىرلان راحمەتجانوۆ.
«گەرمانياداعى «Constructor University»-دە ينجەنەر ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الدىم. العاشقى ەڭبەك جولىمدى دا سول ەلدە باستادىم. ءبىرىنشى كۋرستا اكەم: «وقۋ اقىسىن مەن تولەيمىن, ال كۇندەلىكتى شىعىنىندى ءوزىڭ تاپ», دەدى. سودان كەيىن ءبىر نەمىس كاسىپكەرىنىڭ قول استىندا كومەكشى بولىپ جۇمىس ىستەدىم. ونىڭ جىلجىمايتىن م ۇلىكتى باسقارۋعا قاتىستى بىرنەشە بيزنەسى بار ەدى. ءتورت جىل بويى تىنىمسىز ەڭبەك ەتىپ, بىرتىندەپ ءوستىم, اقىرىندا توپ-مەنەدجەر دەڭگەيىنە دەيىن جەتتىم. گەرمانيادا ءومىر سۇرۋگە دە, جۇمىس ىستەۋگە دە بارلىق جاعداي بار. سوعان قاراماستان, اكەممەن بىرگە جۇمىس ىستەگىم كەلدى. سوندىقتان ەلگە ورالىپ, ورتاق ءىس باستاۋدى ءجون كوردىم», دەيدى تەمىرلان.
ءسويتىپ, ەلگە ورالعاننان كەيىن ول بىرنەشە جىل بويى اكەسىنىڭ جوبالارىن زەرتتەپ, كومپانيانىڭ ىشكى ۇدەرىسىن مۇقيات تالدايدى. سول كەزدە ينجەنەرلەردىڭ كوپ ۋاقىتى ءبىرسارىندى جۇمىسقا كەتەتىنىن بايقايدى. سىزبالاردى سالىستىرۋ, قۇجاتتار مەن تەحنيكالىق تالاپتاردى تەكسەرۋ سياقتى جۇمىس كۇن سايىن قايتالانا بەرەدى. ال شىن مانىندە ينجەنەرلەردىڭ باستى مىندەتى – جوبالاۋ, تالداۋ جانە جاڭا شەشىمدەر تابۋ.
تەمىرلان وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت قولدانۋدى ۇسىنادى. اكەسى بۇل يدەيانى قولدايدى. وسىلايشا, 2025 جىلى اكەلى-بالالى راحمەتجانوۆتار مەن ولاردىڭ سەرىكتەسى نۇرالى باقتىعاليەۆ بىرىگىپ «Armeta AI» كومپانياسىن قۇرادى.
قازىر قاي كەزەڭدە؟
«Armeta AI» – قۇرىلىس جانە جوبالاۋ سالاسىنا ارنالعان جاساندى ينتەللەكت پلاتفورماسى. ونىڭ باستى ماقساتى – ينجەنەرلەردىڭ ۋاقىتىن الاتىن قايتالاناتىن جۇمىستى اۆتوماتتاندىرۋ.
ءالى كۇنگە دەيىن قۇرىلىس جوباسىن ساراپتاۋ ءۇشىن جۇزدەگەن قۇجات تەكسەرىلەدى. سىزبالار, سمەتالار, تەحنيكالىق سيپاتتامالار, نورماتيۆتىك تالاپتار – ءبارى ءبىر-بىرىمەن سالىستىرىلادى. كوپ جاعدايدا بۇلاردى ادامدار قولمەن تەكسەرەدى. «Armeta AI» پلاتفورماسى وسى ۇدەرىستى ەداۋىر جەڭىلدەتەدى.
ناقتىراق ايتساق, پلاتفورما اۋەلى جوبالىق قۇجاتتاردىڭ تولىقتىعىن تەكسەرەدى, سىزبالاردى تالدايدى, تەحنيكالىق تالاپتاردى سالىستىرادى, نورمالارعا سايكەس كەلمەيتىن تۇستاردى انىقتايدى, ءسويتىپ ساراپشىعا دايىن ەسەپ ۇسىنادى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, جۇيە ۇلكەن كولەمدەگى قۇجاتتاردى بىرنەشە مينۋت ىشىندە قاراپ شىعىپ, مامانعا تەك ماڭىزدى اقپاراتتى عانا كورسەتەدى. ساراپشى بارلىق قۇجاتتى قايتادان قولمەن تەكسەرۋدىڭ ورنىنا, جاساندى ينتەللەكت انىقتاعان ماسەلەلەرگە نازار اۋدارادى.
ء«بىز ادەيى كوپشىلىككە كەڭىنەن تانىلعان «LLM» مودەلدەرىن قولدانۋدان باس تارتتىق. سەبەبى ءدال وسىنداي امبەباپ مودەلدەر كوپ جاعدايدا سالالىق قاتەلەرگە جول بەرەدى. «ChatGPT» سەكىلدى جۇيەلەر تۇرمىستىق سۇراقتان باستاپ وتە كۇردەلى تاقىرىپتارعا دەيىن سان الۋان اقپاراتپەن وقىتىلادى. بىراق ولار قۇرىلىس ينجەنەرياسىنىڭ ىشكى لوگيكاسىن, جوبالاۋ ۇدەرىسىنىڭ ەرەكشەلىگىن, تەحنيكالىق ستاندارتتار مەن نورمالاردىڭ ايىرماسىن ءاردايىم ءدال اجىراتا المايدى. سوندىقتان جوبالاۋ-قۇرىلىس سالاسىنا تىكەلەي قاتىستى دەرەكتەرمەن وقىتىلاتىن بازالىق مودەلدەرىمىزدى ازىرلەدىك. بۇعان قوسا, مۋلتياگەنتتىك ءتاسىلدى قولدانامىز. ياعني ءبىر تاپسىرمانى ءبىر عانا مودەل ەمەس, بىرنەشە مودەل قاتار تالدايدى. ولار ءبىر-ءبىرىنىڭ جاۋابىن تەكسەرىپ, دەرەكتەردى ناقتىلاپ, ىقتيمال قاتەلەردى تۇزەتەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە سوڭعى قورىتىندى اناعۇرلىم ءدال, سەنىمدى ءارى سالانىڭ ناقتى تالابىنا جاقىن شىعادى», دەيدى سانجار راحمەتجانوۆ.
دەمەك, سوڭعى شەشىمدى ءبارىبىر ادام قابىلدايدى. جي تەك كومەكشى ءرول اتقارادى. بۇگىندە كومپانيا ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قۇرىلىممەن بىرگە قاناتقاقتى جوبانى ىسكە قوسىپ جاتىر. ەگەر بۇل تاجىريبە ءساتتى بولسا, قۇرىلىس جوبالارىن تەكسەرۋ ۋاقىتى بىرنەشە ەسە قىسقارۋى مۇمكىن. قازىر كەيبىر جوبالاردىڭ ساراپتاماسى ءبىر جىلعا دەيىن سوزىلادى. «Armeta AI» بۇل ۇدەرىستى بىرنەشە كۇنگە دەيىن قىسقارتۋدى ماقسات ەتەدى.
ەندىگى مەجە قانداي؟
ستارتاپتىڭ دامۋى ەندى عانا باستالىپ جاتىر. كومپانيا العاشقى كەزەڭدە جوبانى ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن دامىتقان. كەيىن امەريكالىق-قاتارلىق ۆەنچۋرلىق قوردان 1 ملن دوللار ينۆەستيتسيا تارتىپ, جاڭا مۇمكىندىككە جول اشتى.
«Armeta AI» كومانداسى قازىر 26 ادامنان تۇرادى. ولاردىڭ اراسىندا جي-ينجەنەرلەر, ماشينالىق وقىتۋ ماماندارى جانە backend-ازىرلەۋشىلەر بار.
كومپانيانىڭ باستى ورتالىعى استانادا ورنالاسقان. سونىمەن بىرگە اقش-تا شاعىن ءوفيسى بار. ول جەردە بىرنەشە ينجەنەر جاڭا تەحنولوگيالاردى باقىلاپ, تاجىريبە جۇرگىزەدى.
كومپانيادا ءار سەرىكتەستىڭ ءوز مىندەتى بار. تەمىرلان راحمەتجانوۆ كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى رەتىندە ءونىم باعىتىنا جاۋاپ بەرەدى. سانجار راحمەتجانوۆ بيزنەستى دامىتۋ مەن حالىقارالىق سەرىكتەستىكتەرگە جەتەكشىلىك ەتەدى. ال جوبانى بىرگە قۇرعان ءۇشىنشى سەرىكتەس نۇرالى باقتىعاليەۆ كومپانيانىڭ تەحنولوگيالىق باعىتىن باسقارادى.
«كوپشىلىك وتباسىلىق بيزنەستى تاۋەكەلى كوپ مودەل دەپ قابىلدايدى. ال مەن, كەرىسىنشە, اكەسى مەن بالاسىنىڭ اراسىنداعى سەنىم مەن ورتاق قۇندىلىقتار كومپانيانى الدەقايدا بەرىك ەتەدى دەپ ويلايمىن. مۇنداي تاجىريبە اقش-تا دا, ەۋروپادا دا بار. ءوزىم دە سونداي كاسىپتەرمەن ارىپتەستىك ورناتىپ, ولاردىڭ جىلدار بويى قالاي ورنىقتى دامىعانىن كوردىم. شىنىن ايتسام, بۇعان دەيىن ءبىر ستارتاپقا قاتىستىم. بىراق ول جوبا بىرگە باستاعان سەرىكتەستەردىڭ ءوزارا كەلىسپەۋشىلىگى سالدارىنان توقتاپ قالدى. سول تاجىريبەدەن كەيىن بالالارىمنىڭ ەسەيگەنىن كۇتىپ, بيزنەستى سولارمەن بىرگە قۇرۋدى ءجون سانادىم. ورتانشى ۇلىم ارلان دا ءوز باعىتىن تاڭدادى. ونىڭ «Nozomio» اتتى ستارتاپى بار. مەن وعان سىرتتاي اقىل-كەڭەسىمدى بەرىپ وتىرامىن», دەيدى سانجار راحمەتجانوۆ.
الداعى ۋاقىتتا كومپانيا بىرنەشە باعىتتا دامۋدى جوسپارلاپ وتىر. ءبىرىنشىسى – ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك جانە جەكە سەكتوردا پلاتفورمانى كەڭىنەن ەنگىزۋ. ەكىنشىسى – حالىقارالىق نارىققا شىعۋ. كومپانيا قازىردىڭ وزىندە اقش, تاياۋ شىعىس جانە ورتالىق ازيا نارىقتارىن زەرتتەپ جاتىر. قاتاردا كەڭسە اشىلىپ, العاشقى كەلىسسوزدەر باستالعان. سونىمەن بىرگە كوماندا سان-فرانتسيسكوداعى «Alchemist» اكسەلەراتورىنىڭ باعدارلاماسىنا قاتىسىپ, امەريكالىق نارىققا شىعۋعا دايىندالىپ جاتىر.
ستارتاپتىڭ باستى ماقساتى – قۇرىلىس سالاسىندا ينجەنەرلەردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەپ, جوبالاردى تەز ءارى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا كومەكتەسۋ. ەگەر بۇل تەحنولوگيا كەڭىنەن تاراسا, قۇرىلىس يندۋسترياسىنىڭ جۇمىس ءتاسىلى تۇبەگەيلى وزگەرۋى مۇمكىن. ال ەلىمىزدە باستالعان «DeepTech» جوبانىڭ الەمدىك نارىققا شىعۋى وتاندىق تەحنولوگيالىق ەكوجۇيە ءۇشىن ماڭىزدى جەتىستىك بولماق.