مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بيىلعى ۇلتتىق قۇرىلتاي مىنبەرىنەن جاريالاعان باستامالارى ەلىمىزدىڭ ساياسي ارحيتەكتۋراسىن ايقىنداۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولدى. سونىڭ ءبىرى – ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن قايتا جاڭعىرتىپ, ونى كونستيتۋتسيالىق دەڭگەيدە بەكىتۋ ۇسىنىسى. بۇل ينستيتۋت پرەزيدەنتتىڭ ستراتەگيالىق تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالىپ, حالىقارالىق ارەناداعى كەلىسسوزدەر مەن بيىك مىنبەرلەردە ۇلتتىق مۇددەمىزدى قورعاۋدىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيىن قالىپتاستىرماق. وسى ورايدا ۆيتسە-پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك قۇرىلىمىندا تاڭسىق لاۋازىم ەمەس ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا بۇل جاۋاپتى قىزمەتتى كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ەرىك اسانباەۆ ابىرويمەن اتقارعان ەدى. وسىناۋ پاراساتتى تۇلعانىڭ, بىلىكتى ساياساتكەردىڭ تۋعانىنا 90 جىل تولۋى اتالعان ينستيتۋتتىڭ جاڭعىرۋ ۇدەرىسىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىر.
ەلىمىزدىڭ ساياسي تاريحىنداعى تۇڭعىش ءارى ازىرگە جالعىز ۆيتسە-پرەزيدەنت ەرىك ماعزۇم ۇلى اسانباەۆتىڭ ورنى ايرىقشا. 1936 جىلعى 10 ناۋرىزدا قوستاناي وبلىسىنىڭ امانگەلدى اۋدانىنا قاراستى بايعابىل اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن ونىڭ بالالىق شاعى تاۋقىمەتكە تولى بولدى. ول نەبارى ەكى جاسقا تولعاندا اكەسى قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى بولىپ, 1938 جىلى اقپاندا جازىقسىز وققا ۇشقان. وسى جازىلماس جارا مەن اۋىر سىناق بالا ەرىكتىڭ مىنەزىن ەرتە شىڭدادى. ول ءبىلىم-بىلىگىنەن بولەك, ۇستانىمى بەرىك, كەسەك تۇلعا بولىپ قالىپتاستى.
كەيىپكەرىمىزدىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتتەگى بيىك بەلەستەرى ونىڭ تەرەڭ ينتەللەكتۋالدىق ىزدەنىسىمەن تىعىز بايلانىستى بولدى. 1958 جىلى س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتىن ۇزدىك تامامداعان ول ەڭبەك جولىن قازاق كسر قارجى مينيسترلىگىندە باستادى. الايدا ىزدەنىسكە قۇشتار جاس مامان كوپ ۇزاماي قارا شاڭىراق وقۋ ورنىندا وقىتۋشىلىقپەن اينالىسىپ, عىلىمي جۇمىسقا بەت بۇردى. كەيىننەن ماسكەۋ قارجى ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىنا قابىلدانىپ, قازاقستاننىڭ قارا مەتاللۋرگيا سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەرگە ارنالعان كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن عىلىمي كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ ءبىراۋىزدان قولداۋىمەن ءساتتى قورعاپ شىقتى. عىلىمي تەوريانى تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋدا ە.اسانباەۆتىڭ مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ كوميتەتى جانىنداعى عىلىمي زەرتتەۋ ەكونوميكالىق ينستيتۋتىنداعى قىزمەتى ۇلكەن مەكتەپ بولدى. 1973 جىلى قارجى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى, كەيىننەن ۇكىمەت اپپاراتىنداعى ماڭىزدى بولىمدەردىڭ جەتەكشىسى رەتىندە ول ەلدىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى مەن ەڭبەك رەسۋرستارىن باسقارۋدا جاۋاپتى تىزگىن ۇستادى. 1978 جىلى قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ ەكونوميكا ينستيتۋتىندا ەكونوميكانى باسقارۋ رەفورمالارىنا ارنالعان دوكتورلىق ديسسەرتاتسياسىن ءساتتى قورعاۋى ە.اسانباەۆتىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتكەر رەتىندەگى تاجىريبەسىن عىلىمي تۇرعىدان نەگىزدەگەن ماڭىزدى بەلەس بولدى.
1979 جىلدان باستاپ ەرىك ماعزۇم ۇلىنىڭ قىزمەت جولى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتتارىمەن ۇشتاستى. ول ساۋدا جانە جوسپارلاۋ-قارجى ورگاندارىنان باستاپ, عىلىم مەن وقۋ ورىندارى جانە ەكونوميكالىق بولىمدەرگە دەيىنگى ومىرشەڭ سالالارعا جەتەكشىلىك ەتتى. بۇل ونىڭ مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى كەشەندى ماسەلەلەردى شەشۋدەگى كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن ابىروي-بەدەلىن اسقاقتاتقان كەزەڭ ەدى. 80-جىلداردىڭ سوڭىندا ە.اسانباەۆ مينيسترلەر كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, كەيىننەن ورتالىق كوميتەتتىڭ ەكونوميكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى حاتشىسى لاۋازىمدارىن اتقاردى. ال 90-جىلداردىڭ تابالدىرىعىندا ول جوعارعى كەڭەستىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى. وسىلايشا, ەرىك ماعزۇم ۇلى ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىككە بەت العان الماعايىپ شاعىندا مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ەڭ كۇردەلى تەتىكتەرىن رەتتەۋگە بەلسەنە ارالاستى. ءيا, بۇل ەل تاريحىنداعى بەتبۇرىستى كەزەڭ ەدى. 1990 جىلدىڭ 25 قازانىندا ونىڭ توراعالىعىمەن پارلامەنت قازاق كسر-ءنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيانى ازىرلەپ, قابىلدادى. بۇل قۇجات بۇگىنگى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ىرگەتاسى, ازاتتىق جولىنداعى العاشقى ايبىندى قادامىمىز بولاتىن.
ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ, الەمدىك قوعامداستىقتىڭ تەڭ قۇقىلى مۇشەسىنە اينالعان ەلەڭ-الاڭ جىلدارى ەرىك ماعزۇم ۇلىنا جاۋاپكەرشىلىگى اسا زور مىندەت جۇكتەلدى. 1991 جىلدان 1996 جىلعا دەيىن ول قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى لاۋازىمىن ابىرويمەن اتقارىپ, جاڭا مەملەكەتتىڭ ىرگەتاسىن قالاۋعا تىكەلەي اتسالىستى. بۇل ەسكى جۇيە كۇيرەپ, نارىقتىق قاتىناستار مەن دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا نەگىزدەلگەن جاڭا ساياسي ارحيتەكتۋرانىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭى ەدى. ول وتپەلى كەزەڭنىڭ قيىندىعىنا قاراماستان, مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى نىعايتۋ مەن زاماناۋي باسقارۋ جۇيەسىن ورنىقتىرۋعا وراسان ەڭبەك ءسىڭىردى.
ە.اسانباەۆتىڭ قايراتكەرلىك بولمىسى ەكونوميكالىق رەفورمالارمەن عانا شەكتەلگەن جوق. ول ەلدەگى دەموكراتيالىق ۇدەرىستەردىڭ شىنايى جاناشىرى رەتىندە 1994–1996 جىلدارى پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ تىزگىنىن ۇستادى. بۇل قىزمەتىندە ازاماتتىق قوعامنىڭ ىرگەسىن بەكىتۋگە, زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە مەملەكەت پەن ادام قۇقىعى اراسىنداعى تەڭگەرىمدى ساقتاۋعا ولشەۋسىز ۇلەس قوستى.
1996 جىلى مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىندەگى قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرگە بايلانىستى مەملەكەتشىل تۇلعانىڭ جولى ديپلوماتيالىق ارنادا جالعاستى. ول قازاقستاننىڭ گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى قىزمەتىنە تاعايىندالىپ, 2000 جىلعا دەيىن ەۋروپانىڭ ىرگەلى مەملەكەتىمەن ستراتەگيالىق بايلانىستاردى نىعايتۋ جولىندا تەر توكتى. بۇل كەزەڭدە ساياسي-ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستاردى رەتتەپ قانا قويماي, قازاق ەلىنىڭ مادەنيەتى مەن رۋحانياتىن كارى قۇرلىق تورىندە ناسيحاتتاۋعا كۇش سالدى. ە.اسانباەۆتىڭ ەلشىلىك قىزمەتىندەگى ايرىقشا ەڭبەگى رەتىندە ونىڭ بەرلين قالاسىنان ۇلى ابايدىڭ ەسىمىن يەلەنگەن كوشەنىڭ اشىلۋىنا ۇيىتقى بولعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
ەرىك ماعزۇم ۇلىنىڭ ءومىر جولى – تاعدىردىڭ تاۋقىمەتىنە قايىسپاي, ءبىلىمنىڭ شىڭىنا ۇمتىلعان, سول ارقىلى ۇلتتىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتكەن شىنايى زيالىنىڭ ونەگەسى. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى بەلەسىندە ول لاۋازىمدى شەنەۋنىك قانا ەمەس, مەملەكەتتىڭ ەرتەڭىن ستراتەگيالىق تۇرعىدان بولجاي بىلگەن قايراتكەر رەتىندە تانىلدى. ەل ەگەمەندىگى جولىندا ابىرويمەن قىزمەت ەتكەن تۇلعانىڭ ەسىمى ۇمىتىلماق ەمەس.