«قازتسينك» ۇجىمى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى قولدادى

كەزدەسۋ بارىسىندا ايدا بالاەۆا مەتاللۋرگيا قازاقستان ەكونوميكاسىندا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل نەگىزگى سالا ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن قالىپتاستىرادى, جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتەدى جانە قۇرىلىس, ماشينا جاساۋ مەن ەنەرگەتيكا دامۋىنا ۇلەس قوسادى. سونىمەن قاتار, جاڭا كونستيتۋتسيا نۇسقاسى ەڭ الدىمەن ەڭبەك, قاۋىپسىزدىك جانە قىزمەتكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك قورعالۋى ماسەلەلەرىنە قاتىستى ەكەنىن ەرەكشە ايتتى.

− «قازتسينك» جىلدار بويى قازاقستاننىڭ ءتۇستى مەتالدار الەمدىك نارىعىندا ەڭ قاتال باسەكەگە توتەپ بەرە الاتىنىن دالەلدەدى. بۇل سىزدەردىڭ ەڭبەكتەرىڭىزدىڭ, ءتارتىپ پەن كاسىبيلىكتىڭ ناتيجەسى. الايدا ونەركاسىپتى ءارى قاراي دامىتۋ, بىلىكتى كادرلاردى ساقتاۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ ءۇشىن ىشكى-ساياسي تۇراقتىلىق پەن ويىن ەرەجەلەرىنىڭ بولجامدىلىعى بۇرىنعىدان دا ماڭىزدى. 2026 جىلعى 15 ناۋرىزدا جاڭا كونستيتۋتسياعا رەفەرەندۋم وتەدى. بۇل تەك فورمالدىلىق ەمەس. بۇل ءاربىر ازاماتقا مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەلەر بويىنشا تىكەلەي ءوز ۇستانىمىن بىلدىرۋگە مۇمكىندىك. سوڭعى التى ايدا نەگىزگى زاڭنىڭ تۇبەگەيلى جاڭارتىلعان ءماتىنى دايىندالدى. ەل تاريحىندا العاش رەت ەگەمەندىك, تاۋەلسىزدىك, اۋماقتىق تۇتاستىق پەن باسقارۋ فورماسى وزگەرمەيتىنى تىكەلەي كونستيتۋتسيادا بەكىتىلدى, – دەدى مينيستر.

جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسى كەمەل قوعامنىڭ مودەلىن ۇسىنادى

بۇدان سوڭ, ايدا بالاەۆا ەڭبەك ۇجىمدارىنا تىكەلەي قاتىستى نورمالاردى دا جەكە اتاپ ءوتتى.

«نەگىزگى زاڭ ەڭبەك ەتۋ قۇقىعىن, قاۋىپسىز جۇمىس جاعدايلارى مەن ءادىل تولەم الۋدى ديسكريميناتسياسىز قامتاماسىز ەتەدى. بۇل نورمالار وندىرىستىك جاراقاتتانۋدى ازايتۋعا جانە قىزمەتكەرلەردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا باعىتتالعان. ياعني, جۇمىس بەرۋشى مەن مەملەكەتتىڭ ەڭبەك جاعدايلارى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى كونستيتۋتسيادا بەكىتىلگەن. زاڭ ۇستەمدىگى ءپرينتسيپى جۇمىس ىستەيتىن ەلدە بولجامدىلىق جوعارى, قاۋىپ تومەن, بولاشاققا سەنىم كوپ. دەمەك, كاسىپورىندار مەن قىزمەتكەرلەردىڭ وتباسىلارى ءۇشىن دامۋ مۇمكىندىكتەرى ارتادى. ەڭ باستى وزگەرىس – كونستيتۋتسيانىڭ تورىندە ادام جانە ونىڭ قۇقىقتارى, قاۋىپسىزدىگى, ەڭبەگى تۇر», دەپ اتاپ ءوتتى ا. بالاەۆا.

عالىمدار جاڭا كونستيتۋتسياعا قولداۋ ءبىلدىردى

ءماجىلىس دەپۋتاتى سەرگەي پونومارەۆ كاسىپورىن قىزمەتكەرلەرىنە سويلەگەن سوزىندە جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىنىڭ تسيفرلىق ءداۋىر تالاپتارىن ەسكەرەتىنىن جانە ونلاين ورتاداعى ادامنىڭ قۇقىقتارىن كۇشەيتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«ەندى كونستيتۋتسيادا ينتەرنەتتەگى حات-حابار جانە كوممۋنيكاتسيالاردى قورعاۋ, زياتكەرلىك مەنشىك قۇقىقتارىن قورعاۋ سىندى ماڭىزدى نورمالار بەكىتىلەدى. سونداي-اق, جەكە دەرەكتەردى قورعاۋ مەملەكەت دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل وتە ماڭىزدى. ءسىزدىڭ دەرەكتەرىڭىز جەلىدە جاريالانباۋى, ساتىلماۋى نەمەسە ادامعا قارسى پايدالانىلماۋى ءتيىس. مەملەكەت ادامنىڭ قۇقىقتارىن تەك وفلاين عانا ەمەس, ونلاين دا قورعايدى», دەدى دەپۋتات.

ونەركاسىپ سەكتور وكىلدەرى دە الداعى رەفەرەندۋمنىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى دامۋى جانە ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسكەمەن مەتاللۋرگيالىق كەشەنىنىڭ ديرەكتورى تيمۋر توقجىگىتوۆ ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.

− «قازتسينكتە شامامەن 19 مىڭ ادام جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ ىشىندە 4 مىڭعا جۋىعى وسكەمەن مەتاللۋرگيالىق الاڭىندا قىزمەت ەتەدى. قىزمەتكەرلەردىڭ تورتتەن ءبىرى – ايەلدەر, ولار جالپى ناتيجەگە ءوز ۇلەستەرىن قوسادى. ءبىزدىڭ ۇجىم ءۇشىن الداعى رەفەرەندۋم – تەك الەۋمەتتىك-ساياسي وقيعا عانا ەمەس, ەلدىڭ ستراتەگيالىق دامۋ ماسەلەسى. ءبىز مىندەتتى تۇردە 2026 جىلعى 15 ناۋرىزداعى رەفەرەندۋمعا قاتىسامىز, – دەدى تيمۋر توقجىگىتوۆ.

بيبىگۇل جەكسەنباي: جاڭا كونستيتۋتسيا – ۇلتتىق قۇرىلتايدا باستالعان رەفورمالاردىڭ لوگيكالىق جالعاسى

قىزمەتكەرلەردىڭ كوزقاراسىن مىس شىعارۋ تسەحىنىڭ اعا شەبەرى اسلان تۇرعامباەۆ تا جەتكىزدى.

− «قازتسينك مەتاللۋرگتەرى – ناعىز ەڭبەك ادامدارى. ءبىز تارتىپكە, جاۋاپكەرشىلىككە جانە ناقتى ناتيجە كورسەتۋگە ۇيرەنگەنبىز. بۇگىن ءبىز ەڭبەكتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ بويىنشا جۇيەلى قادامداردى كورىپ وتىرمىز. جاڭارتىلعان كونستيتۋتسيا قۇقىقتار مەن الەۋمەتتىك قورعاۋ كەپىلدىكتەرىن نىعايتادى, تۇراقتى ءارى ءادىل جۇيەنى قالىپتاستىرادى. 15 ناۋرىزدا ءبىزدىڭ ۇجىم سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارادى. ءبىز كۇشتى, تۇراقتى جانە دامىپ كەلە جاتقان قازاقستاندى تاڭدايمىز, – دەدى ا.تۇرعامباەۆ.