ءبىز «العىس», «راحمەت» سوزدەرىن وتە ءجيى قولدانامىز. بۇل, ءبىر جاعىنان, ورتامىزداعى ادامي قاتىناستىڭ جاقسى دەڭگەيىن بىلدىرسە, ەكىنشىدەن, ءوزارا سىيلاستىقتىڭ ولشەمى سەكىلدى كورىنەدى. وسى ەكى ءسوزدىڭ شىعۋ توركىنى مەن تابيعاتىنا از-كەم ۇڭىلسەك, ارتىقتىق ەتپەس.
العىس – كونە تۇرىكشە ءسوز. بۇل كەزىندە ەسكى تۇركى تىلىندە «القىش» دەپ ايتىلعان كورىنەدى. ونىڭ ماعىناسى باتا, تىلەككە كەلەدى. جۇرە كەلە قازاق تىلىندە ريزاشىلىق ءبىلدىرۋ ماقساتىندا ايتىلاتىن, جەكە مانگە يە «العىس» سوزىنە اينالعان. ماماندار الگى «القىش» بۇگىنگى بىرقاتار تۇركى تەكتەس حالىقتا (التاي, تاتار, تۋۆا) باتا («القىش سوس» – باتا ءسوز), جاقسى تىلەك ماعىناسىندا قولدانىلاتىنىن ايتادى. ماسەلەن, تۋۆا, التاي تىلدەرىندە باتانى «العىش» دەپ اتاسا, ياكۋتتار «العىس» دەيدى ەكەن. بۇدان ءبىز «العىس», «تىلەك», «باتا» سوزدەرى ءوزارا ماندەس, توركىندەس ۇعىمدار ەكەنىن تۇسىنەمىز.
قازىرگى قازاق تىلىندە «التىن الما, العىس ال», «قارعىس الما, العىس ال», «جاڭبىرمەن جەر, العىسپەن ەر كوگەرەر» دەگەن سىندى ماقالدار ءجيى قولدانىلادى. قازاق العىسىن سوزبەن عانا ەمەس, ءىس-ارەكەتپەن, سىيلىق جاساۋ, جاقسى قاتىناس ورناتۋ ارقىلى دا بىلدىرگەنىن ايتا كەتەيىك.
ەندى وسى العىس سوزىمەن سينونيم بولىپ كەتكەن, اراب تىلىنەن ەنگەن «راحمەتتىڭ» دە تۇپكى نەگىزىنە از-كەم توقتالساق.
بىزدىڭشە «راحمەتتى» «راقىم ەت» دەگەن ەكى ءسوزدىڭ قوسىندىسى دەپ قاراستىرۋ قاتە بولمايتىنداي. بۇل ءسوزدىڭ ارعى استارىندا ريزاشىلىق بىلدىرىلگەن ادامعا قاراتا ايتىلعان «قۇدايدىڭ راقىمى نە راقيمى بولسىن» دەگەن دۇعا-تىلەك تۇرعانىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. ودان ءارى ناقتىلاي تۇسسەك, «راحمەت» ءسوزىن ريزالىعىن ءبىلدىرۋشىنىڭ العىس الۋشىعا قۇدايدىڭ راقىم نە راقيم ەتۋىن سۇراۋ تىلەگى دەپ بىلگەنىمىز ءجون. دالىرەگى, ريزاشىلىق ءبىلدىرۋشىنىڭ «ە, قۇداي, بۇعان (العىس الۋشىعا) راقىم ەت, راقىمىڭدى جاسا, راقيمىڭدى ءتۇسىر» دەگەن دۇعاسى. ءبىز باسقوسۋلاردا, ءتۇرلى جيىنداردا ءبىر-بىرىمىزگە جىلى لەبىزىمىزدى ايتىپ, جاقسىلىق تىلەپ جاتامىز. بىراق كوبىنە سول يگىلىكتەردى كىمنەن تىلەيتىنىمىزدى اشىق ايتپايمىز. شىن مانىندە كىسىگە جاقسىلىقتى الدەكىمنەن ەمەس, قۇدايدان تىلەيتىنىمىز ءسوزىمىزدىڭ ارعى كولەڭكەسىندە قالىپ قويادى. سول سياقتى «العىس», «راحمەت» ءسوزىنىڭ استارىندا قۇدايدان جاقسىلىق, يگىلىك سۇراۋ دۇعاسى تۇرعانىن ۇمىتپايىق. دەمەك, العىس, راحمەت ايتۋ, العىس ءبىلدىرۋ – ءبىر تاراپتىڭ ەكىنشى تاراپقا تاڭىردەن مەيىرىم تىلەۋى. ولاي بولسا, ساعان العىس ايتۋشى, راحمەت ءبىلدىرۋشى – تىلەۋلەسىڭ, تىلەكشىڭ. العىس ءبىلدىرۋ, راحمەت ايتۋ – باتا-تىلەكتىڭ, دۇعانىڭ ەڭ قىسقا نۇسقاسى.
ءبىر-بىرىمىزگە شىنايى پەيىلىمىزبەن راحمەت ايتىپ, العىسىمىزدى ءبىلدىرىپ جۇرەيىك, اعايىن!