كەلىسىمشارت – كاسىبي ارميانىڭ تىرەگى مە؟

وسىدان ءۇش-ءتورت جىل بۇرىن قورعانىس مينيسترلىگى حالىقارالىق تاجىريبەلەرگە سۇيەنە وتىرىپ, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە رەزەرۆتەگى قىزمەت ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دايىنداعانى ايتىلعان. زاڭ قابىلداندى. قازىر بۇل قالاي جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن بەزبەندەپ كورگەن ەدىك. رەسمي دەرەكتەرگە سايكەس, بىلتىر مەرزىمدى اسكەري قىزمەتكە شاقىرۋ جاسىنداعى 42 مىڭنان اسا ازامات اسكەرگە الىناتىنى جاريالاندى. ال ول كادردى ۇستاپ تۇرۋدىڭ ەڭ ىقپالدى قۇرالى – ايلىق پەن ۇستەماقى جۇيەسى. قورعانىس مينيسترلىگى مالىمەتىنە سۇيەنسەك, 2025 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ وفيتسەرلىك قۇرامنىڭ جالاقىسى ورتا ەسەپپەن 20,3%, ال قاتارداعى جانە سەرجانتتىق قۇرامدىكى 33,9% وسكەن. بۇعان قوسا دالالىق تولەمدەر قايتا ەنگىزىلدى. 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان ەڭبەكاقى تولەۋدىڭ جاڭا جۇيەسى اياسىندا ءوسىمنىڭ ەكىنشى كەزەڭى جوسپارلاندى. ماسەلەن, وفيتسەرلەرگە +23%, قاتارداعى جانە سەرجانتتىق قۇرامعا +10% قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار, 2025 جىلعى 17 قاراشادان باستاپ «وتباسى بانك» تۇرعىن ءۇي تولەمدەرىن الاتىن اسكەري قىزمەتشىلەرگە ارنايى يپوتەكالىق جەڭىلدىكتەر جۇيەسىن ىسكە قوستى. «اسكەري باسپانا» قايتالاما نارىق; باستاپقى جارنا 20%; جيناق 50% بولعاندا مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ تەتىگى بار, «ناۋرىز اسكەري» – جاڭا قۇرىلىس; وڭىرلەردە ليميتتەرى كورسەتىلگەن, مولشەرلەمە جىلىنا 9%. بۇل – كەلىسىمشارتقا وتىرۋدىڭ «ۇزاق مەرزىمدى كەپىلدىگى» رەتىندە جۇمىس ىستەيتىن بلوكقا قاراستىرىلعان پاكەتتەر ەكەن.

اسكەري قىزمەتشىلەرگە ارنالعان اقپاراتتىق پورتال ازىرلەندى

كەلىسىمشارتتىق قىزمەت تەك سارباز بەن سەرجانت دەڭگەيىمەن شەكتەلمەيدى, وفيتسەرلىك لاۋازىمدارعا دا رەزەرۆتەن تولىقتىرۋ جۇرگىزىلمەك. رەسمي دەرەككە سايكەس, 2025 جىلى 915 زاپاستاعى وفيتسەردى 24 اي مەرزىمگە اسكەري قىزمەتكە شاقىرۋ جوسپارى جاريالانعان. ال بيىل 850-دەن استام زاپاستاعى وفيتسەردى شاقىرۋ جوسپارلانعانى حابارلاندى.

2025 جىلعى جەلتوقساندا رەزەرۆتە اسكەري قىزمەت وتكەرۋ تۋرالى كەلىسىمشارتتىڭ ۇلگىلىك نىسانى بەكىتىلگەنى تۋرالى دا جازعانبىز, وندا كەلىسىمشارت 3 جىلعا جاسالاتىنى كورسەتىلدى. بۇل – اسكەري قىزمەتتىڭ كەلىسىمشارتتىق فورماتتارىن ارتاراپتاندىرۋعا باعىتتالعان بەلگىسى بولسا كەرەك.

مۇنىڭ ءبىر كورىنىسى – اباي گارنيزونىنا قاراستى 11098 اسكەري بولىمىندەگى مەرزىمدى قىزمەتتەن كەلىسىمشارتقا وتكەن ساربازداردىڭ تاڭداۋى بولىپ وتىر. بۇگىندە ەلىمىزدە اسكەري قىزمەتتى ومىرلىك ماماندىق رەتىندە تاڭداعان جاستاردىڭ قاتارى ارتىپ كەلەدى. وسى ۇردىستەن اباي گارنيزونىنا قاراستى 11098 اسكەري ءبولىمىنىڭ جەكە قۇرامى دا تىس قالعان جوق. مۇندا مەرزىمدى اسكەري قىزمەتىن وتەپ جۇرگەن بىرقاتار سارباز كەلىسىمشارت نەگىزىندە اسكەري قىزمەتتە قالۋدى شەشكەن. سولاردىڭ ءبىرى – 11098 اسكەري ءبولىمىنىڭ ساربازى كىشى سەرجانت ەرزات قابدىرماناپوۆ. ول ءوزى شەشىم قابىلداپ, كەلىسىمشارت نەگىزىندە اسكەري قىزمەتتە قالدى. ەندى ول وتان الدىنداعى بورىشىن وسى بولىمدە جالعاستىرىپ, كاسىبي اسكەري قىزمەتشى رەتىندە ەڭبەك ەتپەك.

قاشىقتان بارلاۋ, جاۋىنگەر قاۋىپسىزدىگى: زاماناۋي اسكەري تەحنيكانى مەڭگەرۋدىڭ ماڭىزى قانداي؟

«مەرزىمدى قىزمەت بارىسىندا اسكەري ءومىردىڭ ماعان جاقىن ەكەنىن ءتۇسىندىم. كەلىسىمشارتقا وتىرۋعا شەشىم شىعاردىم. اسكەري قىزمەتشىلەرگە مەملەكەت تاراپىنان كوپتەگەن جەڭىلدىك قاراستىرىلعان. اتاپ ايتقاندا, ساربازدارعا كرەديتتىك كانيكۋلدار مەن اسكەري قىزمەتشىلەرگە تۇرعىن ءۇي تولەمدەرى بار», دەيدى ول.

كىشى سەرجانت ەرزات قابدىرماناپوۆ – سەمەي قالاسىنىڭ تۋماسى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءوز تۋعان جەرىندە قىزمەت ەتۋ ونىڭ تاڭداۋىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى سەبەبى بولعان كورىنەدى.

وتان الدىنداعى بورىشىن وتەپ ءجۇرىپ كەلىسىمشارتپەن اسكەري قىزمەتشى اتانعان تاعى ءبىر سارباز – قاتارداعى جاۋىنگەر اڭسار شەرنياز. ول دا اسكەري ءومىردى ءوزىنىڭ بولاشاعىمەن بايلانىستىرۋدى شەشكەنىن ايتادى.

«اسكەري قىزمەت ماعان ءتارتىپ پەن جاۋاپكەرشىلىكتى ۇيرەتتى. سوندىقتان مەن كەلىسىمشارتپەن اسكەري قىزمەتشى بولۋدى تاڭدادىم. اسكەر ەر ازاماتقا ارنالعان ناعىز مەكتەبى دەپ ويلايمىن», دەيدى سارباز.

«شىعىس» وڭىرلىك اسكەرلەر قولباسشىلىعى باسقارماسىنىڭ زاڭ باسقارماسى باسشىسى, پودپولكوۆنيك بەيبىت تانتساروۆ ايتۋىنشا, جاڭا فور­ماتتى ەنگىزۋ – قارۋلى كۇشتەردى جاساقتاۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە جانە قاجەت بولعان جاعدايدا موبيليزاتسيالىق رەسۋرستى جەدەل قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

قازاق اسكەريلەرى گولان جوتالارىنا اتتانادى

«بىلتىرعى 18 ناۋرىزدا قابىلدانعان «اسكەري قىزمەت جانە اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس رەزەرۆتىك اسكەري قىزمەتكە قابىلداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. رەزەرۆتەگى اسكەري قىزمەتكە 18 بەن 57 جاس ارا­لىعىنداعى, اسكەري كۋالىگى بار, مورالدىق جانە كاسىبي تالاپتارعا ساي, سونداي-اق دەنساۋلىق جاعدايى جارامدى دەپ تانىلعان جۇمىس ىستەيتىن جانە جۇمىسسىز ازاماتتار قابىلدانادى», دەدى باسقارماسى باسشىسى.

مامانداردىڭ سوزىنشە, كەلىسىمشارت نەگىزىندەگى اسكەري قىزمەت – بۇل تەك تۇراقتى جۇمىس ەمەس, بۇل مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلەتىن الەۋمەتتىك قولداۋلار مەن كاسىبي دامۋعا جول اشاتىن ماڭىزدى قادام. سونداي-اق وتانعا قىزمەت ەتەمىن دەگەن جاستار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك.