تسيفرلاندىرۋ داۋىرىندە بالالاردىڭ كوزىن قالاي قورعاۋعا بولادى؟

ماماننىڭ سوزىنشە, بالالار گادجەتتى قولدانعاندا رەجيمدى قاتاڭ ساقتاۋ قاجەت. اسىرەسە قاراڭعىدا نەمەسە ۇيىقتار الدىندا تەلەفون ۇستاۋعا قاتاڭ تىيىم سالىنۋى ءتيىس.

«بالالار تەلەفونعا ءۇڭىلىپ, باسىن تومەن ءتۇسىرىپ ۇزاق وتىرسا, بۇل دەنساۋلىققا زيان. مويىن ايماعىنداعى ارتەريالار قىسىلىپ قالۋى مۇمكىن. سونىڭ سالدارىنان سويلەۋ ءتىلىنىڭ دامۋىنىڭ كەشەۋىلدەۋى (زرر) تۋىندايدى. قازىرگى تاڭدا بۇل كەڭ تارالعان ماسەلەگە اينالدى. كوپ جاعدايدا اتا-انالار ونى اۋتيزممەن شاتاستىرىپ جاتادى», دەيدى ايبەك ەرعالي.

دارىگەر اتاپ وتكەندەي, گادجەتتى شامادان تىس جانە باقىلاۋسىز قولدانۋ بالانىڭ پسيحوەموتسيالىق جانە تىلدىك دامۋىنا كەرى اسەر ەتىپ, «تسيفرلىق اۋتيزم» دەپ اتالاتىن قۇبىلىسقا دا اكەلۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەكران الدىندا وتكىزىلەتىن ۋاقىتتى شەكتەۋ وتە ماڭىزدى.

(فوتو: Halyq-uni.kz)

مىسالى, مەكتەپكە دەيىنگى بالالار ءۇشىن تەلەفون كورۋ ۋاقىتى 15-20 مينۋتتان اسپاۋ كەرەك. مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن بۇل ۋاقىت 30-40 مينۋتقا دەيىن بولۋى مۇمكىن, ءار كورۋ جۇكتەمەسىنەن كەيىن 5-10 مينۋت ءۇزىلىس جاساۋ قاجەت. ءۇزىلىس كەزىندە ەكرانعا ەمەس, الىسقا قاراعان دۇرىس. كوزدەن كىتاپقا نەمەسە ەكرانعا دەيىنگى قاشىقتىق كەمىندە 30-35 سم بولۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار ۇستەلدە دۇرىس وتىرۋ قالپىن ساقتاۋ ماڭىزدى.

وقۋشىلارعا قاجەت گادجەتتەر ۇلەستىرىلەدى

بالالاردىڭ كورۋ قابىلەتىن ساقتاۋ ءۇشىن دۇرىس تاماقتانۋ دا ماڭىزدى. اسىرەسە ا دارۋمەنى بار تاعامدار پايدالى: ءسابىز, اسقاباق, ورىك, شپينات, بروككولي, جۇمىرتقا, باۋىر, بالىق جانە بالىق مايى. سونداي-اق C, E دارۋمەندەرى جانە ومەگا-3 ماي قىشقىلدارى دا ماڭىزدى.

كۇندىزگى سەرۋەندەۋ دە كوزدىڭ كورۋ قابىلەتىن قورعاۋدا شەشۋشى ءرول اتقارادى. تاۋلىكتىڭ كۇندىزگى ۋاقىتىندا كۇن سايىن كەمىندە 2 ساعات دالادا بولۋ بالالاردىڭ ميوپيانىڭ دامۋى قاۋپىن ەداۋىر تومەندەتەدى. تابيعي كۇن ساۋلەسى كورۋ قابىلەتىن دۇرىس قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەدى.

بەس جاسقا دەيىنگى بالالاردى تسيفرلى گادجەتتەردەن قورعاڭىز

سونىمەن قاتار قۇرعاق كوز سيندرومىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن, اسىرەسە ساباقتى كوبىنە گادجەت ارقىلى وقيتىن وقۋشىلارعا كوزدى ىلعالداندىراتىن تامشىلار قولدانۋ ۇسىنىلادى. مامان بالالارعا «20-20-20» ەرەجەسىن ساقتاۋ ماڭىزدى ەكەنىن ەسكەرتەدى: ءار 20 مينۋت سايىن 20 سەكۋند ءۇزىلىس جاساپ, شامامەن 6 مەتر قاشىقتىقتاعى نىسانعا قاراۋ قاجەت. الايدا بالالار بۇل ەرەجەنى ءجيى ساقتامايدى, سوندىقتان ميوپيا دامۋى مۇمكىن.

(فوتو: emmaclinic.ru)

ميوپيا دەگەنىمىز − ادامنىڭ جاقىن ورنالاسقان زاتتاردى جاقسى كورۋى, مۇندايدا ادام الىستاعى نىسانداردى انىق اجىراتا المايدى.

«بالالاردى ۇيدە وتىرعىزا بەرمەي, دالاعا شىعارىپ سەرۋەندەتۋ كەرەك. تابيعي جارىق پەن اشىق كەڭىستىك كوزدىڭ دۇرىس دامۋىنا ىقپال ەتەدى. نەگىزىنەن ادامنىڭ كوزى تۋعاننان جەتى جاسقا دەيىن قارقىندى وسەدى. وسى كەزەڭدە بالانىڭ نازارىن تەلەفونعا ەمەس, دالاعا, جازىق كەڭىستىككە اۋدارۋ دۇرىس», دەيدى وفتالمولوگ.

قورىتا ايتقاندا, بالالاردىڭ كورۋ جۇيەسىنىڭ ساۋلىعى كوبىنەسە ءومىر سالتىنا بايلانىستى. دۇرىس كورۋ رەجيمى, گادجەتتەردى شەكتەۋ, كوزگە ارنالعان گيمناستيكا, دۇرىس تاماقتانۋ, سەرۋەندەۋ جانە وفتالمولوگقا ۋاقتىلى بارۋ كوپتەگەن جىلدار بويى جاقسى كورۋدى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى.

كوزدى ەمدەيتىن قۇرىلعى