كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدە ورفان اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەر كوبەيگەن. مۇنى ءبىز زەرتحانالىق جانە مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق دياگنوستيكانىڭ دامۋىمەن, سكرينينگتىك باعدارلامالاردىڭ كەڭەيۋىمەن بايلانىستىرساق بولادى. زاماناۋي تەراپيانىڭ ارقاسىندا پاتسيەنتتەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ارتىپ, ءومىر بويى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى قاجەت ەتەتىن تۇلعالادىڭ تابيعي وسۋىنە الىپ كەلدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
جۋىردا ەۋرازيا پاتسيەنتتەر ۇيىمدارىنىڭ وداعى سيرەك اۋرۋعا شالدىققان ناۋقاستاردىڭ ماسەلەسىن كوتەرىپ, دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزدى. بۇعان سوڭعى ۋاقىتتا ورفان اۋرۋى بار پاتسيەنتتەردىڭ ءتيىستى ەمشارادان قاعىلۋى, ومىرلىك ماڭىزى بار دارىلىك پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋعا قاتىستى اكىمشىلىك شەكتەۋلەردىڭ تۋىنداۋى سەبەپ بولعان. باسقوسۋعا ەۋرازيا پاتسيەنتتەر ۇيىمدارى وداعىنىڭ توراعاسى سايدا تاۋكەلەۆا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى ەرلان ستامبەكوۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى جاننا اسانوۆا, «Omirge sen» قورىنىڭ ديرەكتورى ءسابيليا شۇگەلوۆا جانە باسقا دا مەديتسينادا وزىندىك ورنى بار ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
الماتىدا تۋبەركۋلەزگە شالدىققاندار قاتارى ازايىپ كەلەدى
دوڭگەلەك ۇستەلدە سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلارعا شالدىققان بالالار مەن ەرەسەكتەردىڭ ومىرلىك ماڭىزدى تەراپياعا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, وڭىرلىك دەڭگەيدە دارىلىك پرەپاراتتاردى جەدەل قارجىلاندىرۋعا كەدەرگى كەلتىرەتىن توسقاۋىلداردى جويۋ, سونداي-اق ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ شەشىم قابىلداۋىنا ارنالعان كەلىسىلگەن ۇسىنىستار ازىرلەۋ ماسەلەلەرى باستى نازارعا الىنادى. مىسالى, «Omirge sen» قورىنىڭ ديرەكتورى ءسابيليا شۇگەلوۆا ورفان اۋرۋلارىنا قاتىستى قالىپتاسقان جاعدايدى بىلاي ءتۇسىندىردى:
«بىلتىر ورفان اۋرۋى بار پاتسيەنتتەردى ءدارى-دارمەكپەن قامتۋدا قيىندىقتار بايقالدى. كەيبىر پاتسيەنتتەر وسىعان دەيىن الىپ كەلگەن پرەپاراتتاردان قاعىلدى. «قازاقستان حالقىنا» قورى ورفان اۋرۋلارعا كەيبىر ءدارى-دارمەكتەردى ساتىپ الۋدان باس تارتقان سوڭ, ول شارۋا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ مىندەتى بولىپ قالدى. الايدا, وبلىستىڭ اكىمدىكتەرى ورفان اۋرۋى بار پاتسيەنتتەردى تۇگەل ءتيىستى ەمشارامەن قامتي المادى. سول سەكىلدى كەيبىر ءدارى-دارمەكتى ساتىپ الۋ ماسەلەسى ەكىنشى ورىنعا قالىپ كەتكەن سوڭ, جاعداي تىپتەن قيىندادى. بارىنەن دە سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋعا شالدىققان بالالارعا قيىن. ورفان اۋرۋى بار پاتسيەنتتەردىڭ بارىنە ەم بار دەپ ايتا المايمىز. بىراق, اۋرۋلاردى ەرتە انىقتاپ, پاتسيەنتتەردىڭ ءومىرىن ۇزارتۋ ءۇشىن ءتيىستى شەشىم قابىلداۋ قازىر وزەكتى», دەيدى س. شۋگەلوۆا.
دوڭگەلەك ۇستەل قورىتىندىسىنان كەيىن ۇيىمداستىرۋشىلار بارلىق تاراپتاردىڭ ۇسىنىستارىن بىرىكتىرەتىن حاتتاما دايىندالىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارعا ۇسىنىم جولداۋعا نيەتتى ەكەنىن ايتتى. جالپى ورفاندىق اۋرۋلار وتە سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋلار توبىنا جاتادى. مۇنداي اۋرۋلار نەگىزىنەن گەنەتيكالىق سيپاتقا يە. كەيبىر سوزىلمالى اۋرۋلار مۇگەدەكتىككە دە اكەپ سوعۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەلىمىزدە قازىر وسىنداي اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەرگە مەملەكەت ەمدەۋ قۇنىنا قاراماستان تولىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى.
اتىراۋدا جۇزدەگەن ادامنىڭ قىزىلشا جۇقتىرعانى حابارلاندى
مىسالى, 2019 جىلى بۇل ماقساتقا 7,5 ملرد تەڭگە بولىنسە, 2025 جىلى قارجىلاندىرۋ 175,4 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. قاراجات رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن, جەرگىلىكتى ورگاندار مەن «قازاقستان حالقىنا» قورى ەسەبىنەن بولىنگەن. كەيىنگى 5 جىلدا ورفان اۋرۋى بار پاتسيەنتتەردىڭ سانى 42 مىڭنان 91 مىڭ ادامعا دەيىن وسسە, ونىڭ 14 مىڭنان استامى – بالالار. دەمەك, مەديتسينانىڭ وسى باعىتىنىن قارجى ۇنەمدەيمىز دەپ سيرەك كەزدەسەتىن اۋرۋعا شالدىققانداردىڭ جاعدايىن ۇمىتۋعا بولمايدى.