زاڭناما جانە قۇقىقتىق اقپارات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ينديرا اۋباكىروۆا كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ ونىنشى وتىرىسىندا جاڭا اتا زاڭ جوباسىنىڭ 14-بابىنىڭ 2,3 جانە 5-تارماقتارىنا ەنگىزىلىپ وتىرعان وزگەرىستەردىڭ ءمانىن ءتۇسىندىردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل تۇزەتۋلەر جاي عانا ابستراكتىلى قۇقىقتىق ۇعىمداردى ەمەس, ءاربىر ادامنىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن ماڭىزدى دۇنيەلەردى قامتيدى.
«ماسەلە كۇردەلى زاڭ تەرميندەرىندە ەمەس, ءاربىر ادامعا قانداي قۇقىقتار تۋعاننان بەرى تيەسىلى, قاي قۇقىقتار تەك ازامات مارتەبەسىمەن بايلانىستى جانە مۇنىڭ نە ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنىندە جاتىر», دەپ اتاپ ءوتتى سپيكەر.
ينديرا اۋباكىروۆا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىنەن ناقتى اجىراتىلعانىن ايتتى.
«قۇقىقتار مەن بوستاندىقتار ءاربىر ادامعا دۇنيەگە كەلگەن ساتتەن باستاپ تيەسىلى. ياعني, مەملەكەت ولاردى بەرمەيدى جانە ءوز قالاۋى بويىنشا الىپ قويا المايدى», دەدى ول.
مۇنداي قۇقىقتار ءابسوليۋتتى ءارى اجىراماس سيپاتقا يە جانە ازاماتتىققا, ۇلتقا نەمەسە الەۋمەتتىك مارتەبەگە تاۋەلدى ەمەس. سوندىقتان شەتەل ازاماتتارى مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار دا بۇل قۇقىقتاردى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىمەن تەڭ دارەجەدە پايدالانا الادى.
كونستيتۋتسيالىق كوميسسيادا جاڭا اتا زاڭدى بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمعا شىعارۋ ۇسىنىلدى
ينديرا اۋباكىروۆا 14-باپتىڭ 3-تارماعىنا ەرەكشە توقتالىپ, ازاماتتىڭ قۇقىقتارى ازاماتتىقپەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن العا تارتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قۇقىقتار ادامنىڭ مەملەكەتپەن تۇراقتى قۇقىقتىق بايلانىسىنا نەگىزدەلەدى جانە ول ءوزارا قۇقىقتار مەن مىندەتتەردىڭ بولۋىن بىلدىرەدى. وسى سەبەپتى شەتەل ازاماتتارى مەن ازاماتتىعى جوق ادامدار ازاماتتارعا عانا ءتان جەكەلەگەن قۇقىقتاردى تەك زاڭدا ناقتى كورسەتىلگەن جاعدايلاردا عانا پايدالانا الادى.
سونداي-اق ول 14-باپتىڭ 5-تارماعىنا تۇسىنىكتەمە بەرىپ, قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ شەگىن بەلگىلەۋ ولاردى شەكتەۋ دەگەن ءسوز ەمەس ەكەنىن ايتتى. بۇل شەك, كەرىسىنشە, ءبىر ادامنىڭ ەركىندىگى ەكىنشى ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىنا نۇقسان كەلتىرمەۋى ءۇشىن قاجەتتى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا باعىتتالعان. كونستيتۋتسيا جوباسىندا قۇقىقتار مەن بوستاندىقتاردى ىسكە اسىرۋ وزگە ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قۇرمەتتەۋ, كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستىڭ نەگىزدەرىن ساقتاۋ, قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋ, حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن قوعامدىق مورالدى قورعاۋ تالاپتارىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنى ايقىن كورسەتىلگەن.
كونستيتۋتسيالىق رەفورما جاستارعا قانداي مۇمكىندىكتەر ۇسىنادى؟
اۋباكىروۆانىڭ ايتۋىنشا, ۇسىنىلىپ وتىرعان وزگەرىستەر قۇقىقتىق ايقىندىقتى كۇشەيتىپ, نورمالاردى ەركىن ءارى سۋبەكتيۆتى تۇردە ءتۇسىندىرۋ قاۋپىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.