بۇيىرماعان قازى

ۇزاق جىلدار بويى قوستاناي وبلىسى امانگەلدى اۋدانىندا ەسەپ سالاسىندا قىزمەت اتقارعان. كوكەمنىڭ تاعى ءبىر قاسيەتى – اقىندىعى. ولەڭدەرى اۋداندىق, وبلىستىق گازەتتەردە جاريالانعان. اراگىدىك رەسپۋبليكالىق باسىلىمدا دا جارىق كورگەن. 1987 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان «باتىردىڭ ۇرپاقتارى» اتتى جىر جيناعى شىققان.

كوكەم ەل تاريحىنا دا جەتىك اڭگىمەشىل قاريا ەدى. تورعاي جەرىندە وتكەن ايتۋلى تۇلعالار مەن ولارعا قاتىستى وقيعالاردى مايىن تامىزىپ ايتاتىن. بەلگىلى جۋرناليست ماقسۇتبەك سۇلەيمەنوۆ «ابدىعاپار حان» اتتى كىتابىندا ايگىلى ءامىر تۋرالى كوپتەگەن تىڭ دەرەك بەرگەن كوكەمە ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن.

سونداي-اق ول كىسى ءبىز­دىڭ ەلدەن شىققان اقىن-جا­زۋشى­لارمەن وتە جاقسى ارالاس­تى. اتاقتى اقىندار – سىرباي ماۋ­لەنوۆ, عافۋ قايىر­بە­كوۆپەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي جاقىن بولدى. سونىمەن بىرگە قوعاباي سارسەكە, سەيىت كەنجەاحمەت, سەرىك تۇرعىنبەك, سەرىكباي وسپانوۆ, باقىتكەرەي ىسقاق, قونىسباي ءابىل سەكىلدى قالامگەر ىنىلەرى كوكەمنىڭ شاڭىراعىندا تالاي مارتە قوناق بولعان. ءبىر جىلى اۋدان ورتالىعىنا سەيىت اعا ەسكى كولىگىمەن كەلسە كەرەك. كوكەم سونى كورىپ: «سەيىتجان, سەنىڭ ەل ىشىندە اتىڭ بار عوي, مىناداي سالدىرلاعان كولىك ءمىنىپ جۇرگەن ساعان جاراسپايدى», دەپ ماشيناسىن جوندەۋگە كىرگىزىپ, سالوننان شىققانداي جاڭارتىپ بەرىپتى.

توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا ورتانشى تاتەم ال­ما­تى­داعى قازاق قىزدار پەداگو­گيكالىق ينستيتۋتىندا وقىدى. وقىپ ءجۇرىپ تۇرمىسقا شىقتى. جەزدەم – كورشى جانگەلدين اۋدا­نىنان. ەكەۋى دە ستۋدەنت. كەيدە جەزدەم مەن تاتەم دەمالىسقا كەلگەندە كوكەم سىراعاڭا «ەلدىڭ ءدامى» دەپ سالەمدەمە بەرىپ جىبەرەدى. 1993 جىلى اقپان ايىندا ەكەۋى دە قىسقى سەمەسترىن تاپسىرىپ, كانيكۋلعا كەلگەن ەدى. اۋىلدان كەتەرىندە كوكەم ولارعا: «سىربايعا اپارىپ بەرىڭدەر» دەپ ۇنعا سالىپ ساقتاعان قازى بەرەدى. ارقالىقتان الماتىعا پويىز ەكى كۇن ءجۇرىپ بارادى. ولار پويىزدان تۇسكەندە سىرباي ماۋلەنوۆتىڭ قايتىس بولعانى تۋرالى سۋىق حاباردى ەستيدى. كەلەسى كۇنى كوكەمنىڭ ءوزى وبلىستىق دەلە­گاتسيا قۇرامىمەن ۇشىپ كەلىپ, ارداقتى اقىندى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالادى. ال «سۇرلەنگەن قازىنى ءوزىمىز اسىپ جەدىك», دەيدى جەزدەم ك ۇلىپ.