توزىعى جەتكەن مەكتەپتەر جوندەلەدى

راس, كەيىنگى جىلدارى پرەزي­دەنت ­باستاماسىمەن قول­عا الىن­عان «كەلە­شەك مەكتەپ­تەرى» ۇلتتىق جوباسىنىڭ ­اياسىندا وڭىردە بوي كوتەرگەن زاماناۋي ءبىلىم وشاقتارى­نىڭ سانى ارتتى. اتا-انالاردىڭ ­ايتۋىنشا, اتالعان مەكتەپتەردەگى ءبىلىم ساپاسى كوڭىل كونشىتەتىن كورى­نەدى. وقۋشىلاردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاع­داي قاراستىرىلعان. «بالانىڭ ءبارى بىردەي. اۋىل بالاسى مەن قالا بالاسىنىڭ ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگى بىردەي بولۋى كەرەك. «كەلەشەك مەكتەپتەرى» جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى دا –  وسى» دەگەن پرەزيدەنت ءسوزى وبلىس ورتالىعىنان بولەك اۋدانداردا ءىس جۇزىندە ناقتى كورىنىس تاپقانى راسىندا دا قۇپتارلىق قادام.

ايتسە دە وڭىردە بوي كوتەر­گەنىنە 73 جىل بولعان مانشۇك مامەتوۆا اتىنداعى ءبىلىم ورداسى سەكىلدى مەكتەپتەر ءالى دە بارشىلىق. 1951 جىلى سالىنعان ءبىلىم ورداسىنىڭ ما­سەلەسى وسى جىلى شەشىمىن تابۋعا ءتيىس. وزگە دە تالاپقاي ساي كەلمەيتىن وقۋ وردالارىنىڭ جاي-كۇيى جەرگىلىكتى جۇرتتى الاڭداتاتىنى راس. 

وڭىرلەردەگى اعارتۋ سالا­سىن­داعى وزەكتى ماسەلە ءماجىلىس قابىرعاسىندا دا ايتىلعانى ءمالىم. ءماجىلىس دەپۋتاتى مۇ­قاش ەسكەندىروۆ توزىعى جەتكەن مەكتەپ سانىن ازايتۋ ماسەلەسىن شۇعىل تۇردە شەشۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ ەسەپتەيدى.

«جامبىل وبلىسىندا تو­زى­عى جەتكەن مەكتەپتەر ءالى دە بارشىلىق. وسى جىلى وڭىرلەر ءۇشىن بيۋدجەتكە سۋبۆەنتسيا رەتىندە 6 ترلن تەڭگە قاراجات بولىنەدى. ەكى جىلدىڭ بەدەرىندە ابدەن ەسكىرگەن ءبىلىم ور­دالارىنىڭ ماسەلەسىن تولى­عىمەن شەشكەن ءجون. ءبىز بۇل باعىتتا قولدان كەلگەنشە تەر توگۋگە ءازىرمىز», دەيدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.

وبلىس اكىمدىگى ءبىلىم باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى نۇر­بەك ورشىبەكوۆتىڭ ايتۋىن­شا, وتكەن جىلى 11 ءبىلىم بەرۋ نىسانىنا 11 ملرد تەڭگە كولەمىندە قارجى قاراستىرىلىپ, كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇرگىزىلگەن. سونىمەن قاتار 26 مەكتەپ پەن 14 بالاباقشا جانە 1 ارنايى مەكتەپ اعىمداعى جوندەۋ جۇمىسىمەن قامتىلعان.

«وڭىردە ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسى تولىعىمەن شەشىلدى. ال قازىرگى ۋاقىتتا وبلىس اۋماعىندا 1 اپاتتى, 11 توزىعى جەتكەن جانە وقۋ­شى ورنى تاپشىلىعى بار 17 مەكتەپ تىركەلگەن. وسى جىلى 12 ءبىلىم بەرۋ نىسانىن پايدا­لانۋعا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر­مىز. سونىڭ ارقاسىندا وقۋشى ورنى تاپشىلىعى بار 2 ءبىلىم ورداسىنىڭ, توزىعى جەتكەن 4 مەكتەپتىڭ, سونداي-اق سپورت زالى مەن اسحاناسى جوق 6 مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلەدى.

بۇدان بولەك مويىنقۇم اۋدانىنا قاراستى كۇشامان اۋىلىنداعى امانگەلدى اتىن­داعى اپاتتى مەكتەپتىڭ ورنىنا 80 ورىندىق جاڭا ءبىلىم بەرۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىس جۇمىسىن باستاۋعا نيەتتىمىز. وسىلايشا, شالعاي اۋىلداعى وزەكتى ماسەلەنى شەشۋگە دەن قويىپ وتىرمىز», دەيدى باسقار­ما باسشىسى.

راسىندا دا كۇشامان اۋى­لىن­داعى ءبىلىم ورداسىنىڭ جاع­دايى كىمدى دە بولسا الاڭ­دا­­تاتىنى انىق. ءدال وسى ءبىلىم ورداسى مەن مانشۇك مامە­توۆا اتىنداعى مەكتەپتىڭ ماسە­لەسى باق بەتىندە تالاي رەت كوتەرىلگەنى ءمالىم.  سوندىقتان وسى ەكى مەكتەپتىڭ پروبلەماسى وسى جىلى شەشىلسە, جەرگىلىكتى جۇرت ءدان ريزا بولاتىنى ءسوزسىز. قالاي بولعان كۇندە دە اتا-انا بالاسىن توزىعى جەتكەن ءبىلىم ورداسىنا بەرگىسى كەلمەيتىنى بەلگىلى عوي.

ادەتتە جاز مەزگىلىندە اۋىل­­­دارداعى كوپتەگەن مەكتەپ­كە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى جۇر­گىزىلەتىنى بارشاعا بەلگىلى. الايدا ميلليونداعان تەن­دەر­دى العان كومپانيالار جۇمىس­تى باياۋلاتىپ, ءبىلىم ورداسى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىن بول­ماي جاتادى. سالدارىنان اۋىل وقۋشىلارى مادەنيەت ۇيلە­رىندە وقۋعا ءماجبۇر بولادى. وڭىردە جاڭادان بوي كوتەرە­تىن ءبىلىم وردالارى دا ۋاقتى­لى اياقتالماي, جۇرتتىڭ جۇي­كە­سىن جۇقارتپاسا ەكەن دەيمىز.

البەتتە, وڭىردەگى ەسكىر­گەن مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسىن ءبىر جىلدا تولىعىمەن شەشۋ – قيىننىڭ قيىنى. وعان قار­جى­­لىق مۇمكىندىك تە جوق شى­عار. ايتكەنمەن, جامبىل­دىق شەنەۋنىكتەر اعارتۋ سالاسىن­داعى باستى پروبلەمانى تولىق­تاي بيىل ەڭسەرمەسە دە, الداعى جىلى شەشسە دەگەن تىلەك بار.

جامبىل وبلىسى