قالالىق پەريناتالدىق ورتالىقتا بيىلعى جىلدىڭ 21 شىلدەسىندە ءتورتىنشى رەت ۇشەم, 5 تامىزدا تۇڭعىش رەت جارىق دۇنيە ەسىگىن اشقان تورتەم اتا-انالارىنىڭ كوز قۋانىشىنا اينالدى. بۇگىندە سابيلەردىڭ دەنساۋلىعى جاقسى.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, جاقسىلىق حابارعا شولىركەپ جۇرگەن الماتىداعى بارلىق باق وكىلدەرى بۇل جولى تايلى-تاياعىمەن قالماي كەلىپتى. ءبىر-بىرلەرىن قۇتتىقتاپ, پەرزەنتحانا قىزمەتكەرلەرىنە باۋى بەرىك بولسىن ايتىپ جاتىر. وسى قۋانىشتىڭ ۇستىنە الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى, ورتالىقتى بىرنەشە جىل باسقارعان, مىڭداعان بالانىڭ كىندىك شەشەسى, التىن قولدى حيرۋرگ زاۋرەش امانجولوۆا مەن الماتى قالالىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانات قاسىمجانوۆا دا قوسىلىپ, تورتەم جانە ۇشەمدى دۇنيەگە اكەلگەن انالاردى كورۋگە اسىقتىق. جاپ-جاس, ءاپ-ادەمى سۇيكىمدى ەكى قازاقتىڭ قىزىنىڭ كوپ بالالاردىڭ اناسى اتانعانىنا قۋانىپ, ءارى تاڭعالىستىق.
– بۇگىن قالامىزدا ەرەكشە تاريحي كۇن, ۇلكەن وقيعا. ويتكەنى, ىلعي تورتەم تۋىلا بەرمەيدى. بۇدان 5 جىل بۇرىن الماتىداعى رەسپۋبليكالىق انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ ورتالىعىندا وسىنداي وقيعا بولعان. بىراق, ول جاساندى ۇرىقتاندىرۋ (ەكو) جولىمەن ەدى. بۇل جولعى تورتەم فيزيولوگيالىق جاعدايمەن بولىپ وتىر. ءبىز بىردەن حابارلاپ, ءسۇيىنشى سۇراۋعا اسىقپادىق. قازىر نارەستەلەر ينتەنسيۆتى پالاتادان شىقتى. قازاقتىڭ باسىنا باس قوسىپ, سانىن ۇلعايتىپ, دەموگرافيامىزعا ۇلەس قوسىپ جاتقان ەكى قىزىمىزعا ريزامىز. بالالاردىڭ دەنى ساۋ بولسىن. اماندىق بولسا تورتەمنىڭ اناسى «التىن القا» بەلگىسىن الادى, – دەدى الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ اتىنان كىشكەنتايلارعا سىيلىق تاپسىرعان زاۋرەش جۇمانالىقىزى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر الماتى قالاسىندا 7 ۇشەم دۇنيەگە كەلسە, بيىلعى جارتى جىلدىڭ ىشىندە 4 ۇشەم تۋعان. جالپى, الماتى بويىنشا جىلىنا 42-43 مىڭ بالا دۇنيەگە كەلەدى. ال ءاربىر 9-شى قازاقستاندىق الماتىدا تۋىلىپ, ءار 8-ءشى قازاقستاندىق قالامىزدا ەمدەلەدى ەكەن. جاس انالارعا 2 مەدبيكەدەن بولىنەدى.ال پاتەر ماسەلەسى وتباسىلاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايى تەكسەرىلىپ بارىپ قاراستىرىلماق.
ادام ۇرپاعىمەن مىڭ جاسايدى دەگەن. ءۇش ۇل ءوسىرىپ وتىرعان بايان مەن قاناتتىڭ وتباسى بىردەن ءبىر ۇل جانە ءۇش قىز بالامەن تولىعىپ, مارە-سارە قۋانىشتى كۇي كەشۋدە. بىردەن ءتورت بالانىڭ اناسى اتانعان تورتەممەن اناسى 35 جاستاعى بايان ابدۋللينا شاقالاقتاردى جەتى اي بويى كوتەرىپ جەتكىزۋ قيىن بولعانىن, بىراق تابيعات ءوزى سالعان ءتۇيىنىن, ءوزى شەشكەنىن ايتىپ, جۋرناليستەرگە سۇحبات بەردى.
– جۇكتىلىك كەزەڭىم قيىن ءوتتى. ءتورت بالانى وسىنشاما اي بويى كوتەرىپ ءجۇرۋ وڭاي ەمەس ەكەن. قۇدايدىڭ قۇدىرەتىمەن, دارىگەرلەردىڭ كومەگىمەن وسى كۇنگە امان جەتتىك. تورتەم ەكەنىن ون ءبىرىنشى اپتادا بىلدىك. ءبىزدىڭ اۋلەتىمىزدە ەگىز بار. ۇلكەن اعاتايىم مەن اپكەمنىڭ ەگىز بالالارى ەرجەتىپ كەلەدى. ءوزىمىزدىڭ 11-دە, 7-دە جانە 5-تە ءۇش ۇلىمىز بار. مەن ەكى جوعارى وقۋ ورىنىن بىتىرگەنمەن. قازىر كيمەپ-تە ماگيستراتۋرادا وقيمىن ءارى جەكە كومپانيادا جۇمىس ىستەيمىن. بالاقايلاردىڭ ەسىمدەرىن ءالى قويعان جوقپىز. جەر ۇيدە تۇرامىز. ەندى بىردەن 4 بالا ومىرگە كەلگەن سوڭ, ءۇيدى ۇلكەيتۋ كەرەك سياقتى. جولداسىم قانات ەرسەيىتوۆ جوعارى ءبىلىمدى, قازىر جەكە كاسىپكەرلىكپەن اينالىسادى», - دەدى جاس بوسانعان انا.
سونداي-اق ول قالا اكىمى ورىنباسارىنىڭ سابيلەرگە ەكى مەدبيكە ءبولىنىپ, ولاردىڭ دەنساۋلىعى ءجىتى قاداعالاناتىنىن, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى تاراپىنان بارلىق كومەك, جاعداي جاسالاتىنىن ايتقانىن, سونداي مۇمكىندىكتى پايدالانىپ ءوزىن بوساندىرعان ورتالىقتىڭ بارلىق بىلىكتى ماماندارى مەن قىزمەتكەرلەرىنە, ەسەپكە الىپ, جەتى اي بويى باقىلاۋدا ۇستاعان اياعى اۋىر كەلىنشەكتەرگە كەڭەس بەرەتىن №16 ەمحانانىڭ دارىگەرلەرىنە انالىق ريزاشىلىعىم شەكسىز دەي كەلە, مۇنىڭ ءبارى ەلباسىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان دۇرىس ساياساتىنىڭ ارقاسى ەكەنىن دە اتاپ كەتتى.
– ەڭ باستىسى تورتەمنىڭ امان-ەسەن تۋعانى ءۇشىن الاڭدادىق, - دەدى الماتى پەريناتالدىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەلميرا جاقاشەۆا.- بىزگە كەلىپ تۇسكەننەن كەيىن ەكى كۇن وپەراتسياعا دايىندادىق. وتا ءساتتى ءوتتى. ۇلكەنى ۇل 2,3, ودان كەيىن ەگىز قىز 2,2, 1,871, ەڭ كەنجەسى 1,3 كيلو سالماقپەن تۋىلدى. مەديتسينالىق كوماندانىڭ بىلىكتى جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا وتادان كەيىن اسقىنۋلار بولمادى. انا دا, بالالار دا وزدەرىن جاقسى سەزىنۋدە.
ال ۇيىندە 2 جاسار قىزى بار جاركەنتتەن كەلىپ بوسانعان ۇشەمنىڭ اناسى تولعاناي مەن اكەسى باۋىرجاننىڭ وتباسى ەندى تاعى ءۇش سابيمەن تولىعىپ, كوپ بالالىلار قاتارىنا قوسىلدى.
-ۇيدە ۇلكەن قىزىم - ايشا بار. ودان كەيىن مىنە, ءىنجۋ, ىڭكار, اقنۇر دەگەن ءۇش قىزىم قاتار دۇنيەگە كەلدى. ءتورت قۇبىلام تۇگەل دەپ سانايمىن. اللاعا مىڭ شۇكىر», - دەيدى ۇشەمنىڭ اكەسى 28 جاستاعى باۋىرجان ساتىبالديەۆ.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قازىر سابيلەردىڭ دەنساۋلىعى جاقسى, ۇشەمدەر كۇن ساناپ سالماق قوسۋدا. كەشە پەرزەنتحانادان شىعارىلۋى جوسپارلانعان.
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
ايتجان مۇرزان.