جىل اۋىسقان شاقتا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەملەكەت دامۋىنىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق باعىتتارىن ايشىقتايتىن كولەمدى ماقالالار جاريالاپ, سۇحبات بەرۋى يگى داستۇرگە اينالدى. مەملەكەت باسشىسى وتكەن جىلدارى «Egemen Qazaqstan», «Ana tili» باسىلىمدارى ارقىلى حالىقپەن وي بولىسسە, وسى جىلدىڭ باسىندا «Turkistan» گازەتىنە سۇحبات بەردى. بۇل – حالىقتىڭ كوكەيىندەگى كوپتەگەن ساۋالعا بۇكپەسىز جاۋاپ قاتىپ, قوعاممەن اشىق ديالوگ ورناتۋدىڭ ءتيىمدى جولى.
«Turkistan» گازەتىندە جاريالانعان بۇل سۇحبات ەل دامۋىنىڭ الدىمىزداعى جوسپاردا عانا ەمەس, ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالىق مەجەلەردىڭ مازمۇنىن اشىپ كورسەتكەن ماڭىزدى قۇجات دەسەك تە بولادى. سۇحباتتا ەكونوميكا, ەنەرگەتيكا, كولىك-لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزم, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى كوكەيكەستى ماسەلەلەر جان-جاقتى قامتىلدى. سۇحبات العان باسىلىم باس رەداكتورىنىڭ ساۋالدارى دا وتكىر. پرەزيدەنتتىڭ جاۋاپتارى دا ناقتى, قالىڭ وقىرمان قاۋىمعا ۇعىنىقتى, بۇكپەسىز ءارى شىنايى دەرەكتەر مەن تۇجىرىمدارعا نەگىزدەلىپتى. سۇحباتتىڭ ءون بويىنان قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ءوزى تۋرالى انىقتاماداعىداي ناعىز مەملەكەتشىل ادامنىڭ قوعام ءومىرىنىڭ بارلىق سالاسىنا قاتىستى تۇتاس وي-يدەيالارى مەن ناقتى جوسپارعا نەگىزدەلگەن ستراتەگيالىق كوزقاراسى كورىنەدى.
الداعى جىلدارى ەلىمىزدى كۇردەلى ساياسي رەفورمالار كۇتىپ تۇر. مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى 8 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا جاريالاعالى سول جوسپارلانعان رەفورمالاردىڭ سيپاتى سان ساققا جۇگىرتىلدى. ءتىپتى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردىڭ پرەزيدەنت بيلىگىنىڭ قۇزىرەتىنە دە قاتىستى بولۋى مۇمكىن دەگەن بولماشى بولجامدار ايتىلا باستادى. راس, ءبىز اشىق دەموكراتيالىق قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. قاراپايىم قوعام مۇشەسى دە, اتى مەن زاتى تانىمال كاسىبي ساراپشى دا ءوز ويىن اشىق ايتۋعا قۇقىلى. ايتىپ تا جاتىر. الايدا الەۋمەتتىك جەلى مەن اقپاراتتىق تەحنولوگيالار ارقىلى مۇنداي وڭدى-سولدى ايتىلعان دولبارلار قوعامدىق پىكىردى اقيقات جولىنان اداستىرارى حاق. بىرنەشە ايدان بەرى جەلىدە جەلدەي ەسكەن جوسىقسىز جورامالدارعا پرەزيدەنت: «مۇنداي پىكىر مەنىڭ ساياسي قاعيداتتارىما قايشى كەلەدى. مەن قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتتىك باسقارۋ ۇلگىسىندەگى مەملەكەت ەكەنىن بىرنەشە رەت ايتتىم. وسىدان 8 جىل بۇرىن, ياعني اقورداعا كەلگەنگە دەيىن «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» تۇجىرىمداماسىن جاريالادىم. جەكە باستىڭ قامىن كۇيتتەپ, مەملەكەتتىك جۇيەنى تۇتاستاي وزگەرتە سالۋ بارىپ تۇرعان جاۋاپسىزدىق, ءتىپتى ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن ارەكەت بولار ەدى», دەپ ناقتى جاۋاپ بەرىپ, سوڭعى نۇكتەسىن قويدى.
دەمەك ەلىمىزدە جوسپارلانعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمالار تەك زاڭ شىعارۋشى بيلىك تارماعىنا, ياعني پارلامەنتكە عانا قاتىستى بولادى. سوندىقتان كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ ازاماتتارىمىزدى ەندىگى جەردە دولبارلارعا ۋاقىت جوعالتپاي, تەك پارلامەنتتىك رەفورمالار توڭىرەگىندە وي تولعاپ, ەل بولاشاعىنا پايدالى اقىل-كەڭەس قوسۋعا شاقىرار ەدىم.
ساياسي پارتيا رەتىندە باسىم باعىتىمىز بولعان سوڭ ءارى ماجىلىستەگى اگرارلىق ماسەلەلەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى رەتىندە پرەزيدەنتتىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاتىستى ساياسي قادامدارى مەن وي-پىكىرلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارامىز. مەملەكەت باسشىسى اۋىل مەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ءجىتى قاداعالايدى. ەشقاشان نازاردان تىس قالدىرعان ەمەس. كەيىنگى جىلدارى جاريالانعان ماڭىزدى باستامالار مەن مەملەكەتتىك قۇجاتتاردا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلىپ كەلەدى. «Turkistan» گازەتىندە جاريالانعان سۇحباتتا دا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋىنا قاتىستى سونى پىكىرلەرى مەن ۇكىمەتكە بەرىلگەن ناقتى تاپسىرمالاردىڭ مازمۇنىن اشىپ بەردى. اسىرەسە پرەزيدەنتتىڭ مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, كىشى شارۋاشىلىقتاردى قولداۋ مەن كووپەراتسيا جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا كوتەرگەن باستامالارى شارۋالار قاۋىمى تاراپىنان تولىق قولداۋ تاباتىنى انىق.
اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيالارىن قۇرۋ ەلىمىزدە جىلدار بويى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەكەنى انىق. الايدا بۇرىنعى كەزەڭدەردە اتقارۋشى ورگانداردىڭ بۇل ماسەلەدە ساپا ەمەس, سان قۋالاپ, جالعان كورسەتكىشتەرگە ارقا سۇيەپ كەتكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. مەملەكەت باسشىسى سول قاتەلىكتەردىڭ قايتالانباۋى ءۇشىن «كووپەراتسيا وزىنەن-ءوزى پايدا بولا سالمايدى. ەل ىشىندە ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىرۋ جانە ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن قولعا الۋ قاجەت. الايدا بىرلەستىك قۇرۋ ءىسىن ناۋقانعا اينالدىرىپ, جۇرتقا قىسىم كورسەتۋگە, ولاردى ماجبۇرلەۋگە جول بەرىلمەيدى», دەپ ناقتى نۇسقاۋ بەردى. ياعني تاعى دا پرەزيدەنتتىڭ تۇجىرىمىنا ارقا سۇيەي وتىرىپ, «كووپەراتسيانى كۇنكورىستەن ءوسىپ-وركەندەۋگە باستايتىن جول, بىرلىك پەن جاسامپازدىق يدەولوگياسى» دەپ قاراستىرعاندا عانا جەتىستىككە جەتىپ, اۋىل حالقى تولايىم تابىسقا كەنەلىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى وركەندەمەك.
مەملەكەت باسشىسى «زاڭ مەن ءتارتىپ», «ادال ازامات», «ادال ەڭبەك», «تازا قازاقستان» سىندى باستامالاردىڭ ماڭىزدىلىعىنا تاعى ءبىر مارتە توقتالىپ, يدەيالىق ءمانىن تەرەڭىرەك اشىپ بەردى. ءبىر عانا ەمەس, بىرنەشە ۇرپاققا ازىق بولار اتالعان يدەولوگەمالار مەملەكەتتىلىكتىڭ مىقتى ۇستىنىنا, ناعىز وتانشىلدىقتى قالىپتاستىرار ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا اينالۋعا ءتيىس. پرەزيدەنتتىڭ ءوز سوزىمەن تۇيىندەر بولساق, «وتانشىل بولۋ – تۋعان ەلىڭنىڭ, وتباسىڭنىڭ يگىلىگى ءۇشىن ايانباي ەڭبەك ەتۋ دەگەن ءسوز. قوقىستى جيناۋ, تال ەگۋ, تابيعاتتى ايالاۋ, ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت كورسەتۋ دە – وتانشىلدىقتىڭ بەلگىسى».
سەرىك ەگىزباەۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى, «اۋىل» پارتياسىنىڭ توراعاسى