2025 جىلى قوعامعا اۋىر اسەر ەتكەن وقيعالار از بولماسا كەرەك. ادام ولىمىمەن اياقتالعان ءىرى جول-كولىك اپاتتارى (جكو) جيىلەدى. كەيبىر ءوندىرىس ورىندارىندا ادام ولىمىنە اكەلگەن اپاتتار تىركەلدى. سونىمەن قوسا, ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق وقيعالارى دا بولدى جانە جاستار اراسىندا سۋيتسيد وقيعالارى تىركەلدى. بۇنىڭ ءبارى الەۋمەتتىك قورعاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, قاۋىپسىزدىك, پسيحولوگيالىق قولداۋ سالالارىن كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن كورسەتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.
الاپات ءورت 12 ادامدى جالماپ كەتكەن
تۇركىستان وبلىسىندا قوس قاباتتى باسپانا وتقا ورانىپ, 12 ادام كوز جۇمدى. قايعىلى وقيعا 18 قاراشادا جەتىساي اۋدانىنداعى العاباس اۋىلىندا بولعانى ءمالىم. قازا تاپقانداردىڭ ءبارى ءبىر اۋلەتتىڭ مۇشەلەرى. كورشى اۋىلداعى تۋىسىنىڭ تويىنان قايتقان قوناقتار باۋىرىنىڭ ۇيىنە تۇنەپ شىقپاقشى بولعان. الايدا تاڭ اتا تۇتانعان ءتىلسىز جاۋ ءاپ-ساتتە بۇكىل باسپانانى شارپىعان. ۇيدە بولعان 15 ادامنىڭ تەك 3-ەۋى عانا ءتىرى قالدى. 18 جاستاعى قىز, ايەل ادام جانە ەر ادام اۋداندىق اۋرۋحانانىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە جاتقىزىلعان.
ءورت تاڭعى ساعات 5-تەن وتە تۇتانعان. قىزىل جالىن ءاپ-ساتتە قوس قاباتتى ءۇيدى تۇگەل جالماپ, شىرت ۇيقىدان شوشىپ ويانعاندار جانۇشىرا كومەك سۇراعان. ولاردىڭ شىڭعىرعان داۋىسىن جاقىن كورشىلەرى ەستىپتى. وقيعا كۋاگەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇي يەسىنىڭ «قۇتقارىڭدار» دەپ, وت اراسىنان ايعايلاعان داۋىسى انىق ەستىلگەن. وتتىڭ ورتاسىندا قالعاندار جالما-جان اينەكتى شاققانىمەن, تەرەزەدەگى تەمىر توردان شىعا الماي قالعان.
ۇكىمەتتىك كوميسسيا ءورتتىڭ سەبەپتەرى بويىنشا تەرگەۋ جۇرگىزدى. كوپ بالانىڭ ءبىر مەزگىلدە قازا تابۋى ەلدى تولعانتىپ, قوعامدا تۇرعىن ءۇي قاۋىپسىزدىگى, ءورت قاۋىپسىزدىگى ەرەجەلەرىنىڭ ساقتالۋى تۋرالى سۇراقتى ايقىن قويدى.
2025 جىلى ەل اۋماعىندا قانداي الاپات ءورت وقيعالارى تىركەلدى؟
12 ادام مەرت بولعان جانتۇرشىگەرلىك جول اپاتى
23 قازاندا اقتوبە وبلىسى اۋماعىنداعى حالىقارالىق سامارا-شىمكەنت تاسجولىندا, بەلقوپا اۋىلىنىڭ ماڭىندا DAF جۇك كولىگى مەن گازەل سوقتىعىسقان. گازەل جولاۋشىلار كولىگى رەسمي تۇردە ت.جۇرگەنەۆ اۋىلىنان وبلىس ورتالىعىنا جولاۋشىلار تاسىمالداۋمەن اينالىسقان. جۇك كولىگى قارسى قوزعالىس جولاعىنا شىعىپ كەتكەن. وقيعا بولعان جەردە 2 جۇرگىزۋشى مەن گازەل كولىگىنىڭ 10 جولاۋشىسى (8-ءى ەرەسەك, 2-ءۋى بالا) قازا تاپقان, تاعى 5 ادام مەديتسينالىق مەكەمەگە جەتكىزىلدى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى تەرگەۋ بارىسىن جەكە باقىلاۋعا الدى. ۇكىمەت كوميسسياسى قۇرىلدى.ء بىر عانا جول اپاتىندا 12-دەن اسا ادامنىڭ ءومىرىن جوعالتۋى بۇكىل ەلدى شوشىندىرعان اۋىر جاڭالىق بولدى جانە جول قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن قايتادان كۇن تارتىبىنە شىعاردى.
باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جانە ارنايى ەسەپكە الۋ جونىندەگى كوميتەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, 2025 جىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدە 15 698 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. اپاتتاردان 22 346 ادام زارداپ شەگىپ, ولاردىڭ 955-ءى قازا تاپتى. ونىڭ ىشىندە 5552 بالا جاراقات الىپ, 135 بالا قايتىس بولعان.
(فوتو: ۆيدەوكادر)
وندىرىستىك جازاتايىم وقيعالاردان 77 كەنشى قازا تاپقان
ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى (2025 جىلعى 1 شىلدەدەگى جاعداي بويىنشا) ءمالىم قىلعانداي, وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعالاردان 584 جۇمىسكەر زارداپ شەگىپ, ونىڭ 77-ءسى قازا تاپقان.
جاراقات الۋ بويىنشا قاراعاندى وبلىسىندا – 61 ادام, شقو-دا – 50 ادام, پاۆلودار وبلىسىندا – 44 ادام, اتىراۋ وبلىسىندا – 40 ادام, اقتوبە وبلىسىندا – 39 ادام, الماتى قالاسىندا 51 ادام زارداپ شەككەن. ەكونوميكا سالالارى بويىنشا ەڭ كوپ زارداپ شەككەندەر تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا كەشەنىنىڭ ونەركاسىپتەرىندە – 18,1 % جانە قۇرىلىس سالاسىندا – 9,2%.
جازاتايىم وقيعالاردىڭ بولۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى: وندىرىستەگى جۇمىستىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلماۋى (34,6%), جابىرلەنۋشىنىڭ ابايسىزدىعى (32,9%), جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن بۇزۋ (8,6%), ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى جانە ەڭبەكتى قورعاۋ ەرەجەلەرىن بۇزۋ (7,1%).
ەڭبەكتى قورعاۋ فاكتىلەرىنىڭ بۇزىلۋشىلىقتارى بويىنشا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جازاتايىم وقيعالاردى تەرگەۋدىڭ 439 ماتەريالى جىبەرىلىپ, سونىڭ نەگىزىندە 139 قىلمىستىق ءىس قوزعالدى.
سونداي-اق 17 اقپاندا ۇلىتاۋ وبلىسىنداعى جومارت كەنىشىندە 7 كەنشىنىڭ قازاسى جۇرتتىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى.
(فوتو: sputnik.kz)
سونىمەن قوسا, ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ كەيبىر جاعدايلارى ادام ولىمىمەن اياقتالدى. بۇل ىستەر قوعامدا ۇلكەن اشۋ تۋعىزدى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, الەۋمەتتىك قىزمەتتەردىڭ ءرولى سىنعا الىندى. مۇنداي وقيعالار – قورعاۋ تەتىكتەرى بولعانىمەن, بىراق ولار كەيدە كەش ىسكە قوسىلاتىنىن, زورلىق-زومبىلىق – تەك قىلمىس ەمەس, جۇيەلىك الەۋمەتتىك پروبلەما ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.
وعان قوسا, جاسوسپىرىمدەر مەن جاستار اراسىندا سۋيتسيد پەن اۋىر پسيحولوگيالىق داعدارىس وقيعالارى تىركەلدى. سۋيتسيد وقيعالارى قوعامعا ەرەكشە اۋىر بولاتىن سەبەبى, بۇل – ءبىر كۇندە بولاتىن اپات ەمەس, ۇزاق جينالعان ىشكى كۇيزەلىستىڭ سالدارى. ءاربىر جاعداي – ءبىر وتباسىنىڭ ءومىر بويعى جاراسى. ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ وقيعالارى – پسيحولوگيالىق كومەككە قولجەتىمدىلىك جەتكىلىكسىزدىگىن جانە مەكتەپ پەن قوعامدا ەموتسيالىق دەنساۋلىق ءالى دە ەكىنشى قاتاردا ەكەنىن كورسەتتى.