قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى ءۇشىن مەرەيتويلى جىل ەلىمىزدەگى قوعامدىق كەلىسىم مەن بىرلىكتى نىعايتۋدىڭ ەرەكشە كەزەڭى بولدى. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي: «بىرلىك پەن ىنتىماقتاستىق, ديالوگ, ءوزارا سەنىم مەن قۇرمەت, ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىك – وسى مىزعىماس قاعيداتتاردىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ ىلگەرىلەۋىنىڭ نەگىزىن قۇرايدى». بۇل سوزدەر اسسامبلەيانىڭ 30 جىلدىعىنداعى قىزمەتىنىڭ ءمان-ماڭىزىن ءدال ايقىندايدى.
جىل ماڭىزدى وقيعالارعا, كەزدەسۋلەرگە, باستامالارعا تولى بولىپ, «بەيبىتشىلىك» پەن «كەلىسىم» ۇعىمدارىنىڭ شىنايى ماعىناسىن تەرەڭ تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەردى. بۇل قۇندىلىقتار ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ, اقساقالدار جانە انالار كەڭەستەرىنىڭ, عىلىمي قاۋىمداستىق وكىلدەرىنىڭ, شىعارماشىلىق ۇجىمداردىڭ جانە بەلسەندى جاستاردىڭ بىرلەسكەن ەڭبەگى ارقىلى كۇن سايىن نىعايىپ جاتىر. وسى سان قىرلى جۇمىستىڭ جۇرەگى – كوپتەگەن جىل بويى ەلوردالىق دوستىق ءۇيى بولىپ كەلەدى.
استانا تۇرعىندارى ءۇشىن ەلوردانىڭ اتىن ابىرويمەن الىپ ءجۇرۋ – ۇلكەن مارتەبە. ال ەتنوسارالىق كەلىسىم سالاسىندا قىزمەت ەتەتىندەر ءۇشىن بۇل مارتەبە تاۋەلسىزدىكتىڭ باستى قۇندىلىعى – بەيبىت ءومىردى ساقتاۋ جانە نىعايتۋ جولىنداعى زور جاۋاپكەرشىلىكپەن ۇشتاسادى. جىل بويى ەلوردالىق اسسامبلەيا ادامداردى ورتاق جاسامپاز ماقساتتارعا بىرىكتىرەتىن ينستيتۋت رەتىندەگى مارتەبەسىن سەنىمدى تۇردە دالەلدەدى. اسسامبلەيا باستامالارى الەۋمەتتىك, مادەني, ءبىلىم بەرۋ جانە اعارتۋشىلىق باعىتتاردا جۇزەگە اسىرىلىپ, حالىقتىڭ ءارتۇرلى توپتارىن قامتىدى.
مەرەيتويلى جىل ايتۋلى ءىس-شارالاردان جانە اسسامبلەيا ارداگەرلەرىن ۇلىقتاۋدان باستالدى. دوستىق ۇيلەرىندە ەستەلىك تاقتالار اشىلدى. ءار ەتنومادەني بىرلەستىك جىل بويى وتەتىن مەرەكەلىك شارالار جوسپارىن ازىرلەدى. ەلوردا اسسامبلەياسىنىڭ بىرقاتار مۇشەسى ەتنوسارالىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن قوعامدىق ماراپاتتار مەن مەرەيتويلىق مەدالدارمەن ناگرادتالدى. بۇل – ءبىزدىڭ قوعامعا دەگەن كوپجىلدىق ادال قىزمەت پەن تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ جوعارى باعالانۋى.
جۇمىستىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى قايىرىمدىلىق قىزمەتى بولدى. استانا قالاسى قحا جانىنداعى «جومارت جان» ورتالىعى قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ەلوردا تۇرعىندارىنا كومەكتى جالعاستىردى. بيىل 16 مىڭ ادام قولداۋ الدى, كورسەتىلگەن كومەك كولەمى 63 ملن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل جۇمىس جوسپارلى جانە جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلىپ, ەتنومادەني بىرلەستىكتەرگە ءتان ادامگەرشىلىك پەن ءوزارا قولداۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى.
ادەتتەگىدەي, قالالىق اسسامبلەيا كوپەتنوستى وتباسىلارعا, كوپبالالى انالارعا, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرىنە, ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا جانە ەلوردا ەڭبەك ۇجىمدارىنا ەرەكشە كوڭىل بولەدى. وسى ساناتتاردىڭ ارقايسىسىنا باعىتتالعان قوعامدىق ماڭىزى بار جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ, سەنىم, الەۋمەتتىك قولداۋ جانە ءوزارا تۇسىنىستىك نىعايتىلدى.
ءداستۇر بويىنشا دوستىق ۇيىندە اسسامبلەيا ارداگەرلەرىن ءاردايىم قۇرمەتتەپ, ولاردىڭ كەڭەسىنە قۇلاق اسىپ, جوسپارلار سول تاجىريبەلى تۇلعالاردىڭ ۇسىنىستارىنا سايكەس ۇيلەستىرىلىپ وتىرادى. جىل سايىن قارتتار كۇنىندە ارداگەرلەردى قۇرمەتتەپ, ارىپتەستەرىمەن قاۋىشۋعا مۇمكىندىك بەرىلەدى. ولار ءوز تاجىريبەسىن, ومىردەن تۇيگەن دانا ويلارىن كوپشىلىكپەن بولىسەتىن «اسسامبلەيا. تۇلعا. تاعدىر» اتتى بەينەروليكتەر سەرياسىنىڭ جانە «Birlik Talks» پودكاستتارىنىڭ كەيىپكەرلەرىنە اينالدى.
2025 جىل دوستىق ءۇيىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى قىزىعۋشىلىق ورتالىعىنا اينالعان كەزەڭ بولدى. وعان شەتەلدەن مارتەبەلى قوناقتار كەلدى: يزرايل كنەسسەتىنىڭ سپيكەرى امير وحانا, فرانتسيا ۇلتتىق جينالىسىنىڭ دەپۋتاتى برۋنو فۋكس, رۋمىنيا مەملەكەتتىك حاتشىسى دجانينا سيتارۋ جانە رۋمىنيا مادەنيەت مينيسترلىگى مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى يرينا ساندا مارين كادجال. بۇل ساپارلار ەلىمىزدىڭ ەتنوسارالىق كەلىسىم مودەلىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە زور قىزىعۋشىلىق پەن قۇرمەتكە يە ەكەنىن ايقىن دالەلدەدى.
اسسامبلەيا جۇمىسىنىڭ ماڭىزدى بولىگى – جاستار باعىتىن دامىتۋ. بيىل وتانسۇيگىش, الەۋمەتتىك بەلسەندى جاس بۋىندى تاربيەلەۋگە ەرەكشە جاعداي جاسالدى. ءتۇرلى جوبالار ارقىلى جاستار كوشباسشىلىق قابىلەتتەرىن دامىتىپ, كوپ ءتىلدى مەڭگەرىپ, مادەني باستامالار مەن حالىقارالىق باعدارلامالارعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن الدى. بۇل ەلدىڭ دامۋىنا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىن بولاشاق ازاماتتاردى قالىپتاستىرۋعا ۇلەس قوسادى.
ەلوردا شىعارماشىلىق ۇجىمدارى جىل بويى استانانى جانە جالپى مەملەكەتىمىزدى حالىقارالىق الاڭداردا لايىقتى تانىتىپ, ەتنومادەني ءومىردىڭ باي پاليتراسىن جانە جوعارى دەڭگەيدەگى مادەني قارىم-قاتىناستى پاش ەتتى. ولاردىڭ فەستيۆالدار مەن كونتسەرتتەرگە قاتىسۋى مادەني ديالوگتى نىعايتىپ, الەمگە كوپەتنوستى قوعامىمىزدىڭ اسەمدىگىن جانە الۋان تۇرلىلىگىن كورسەتتى.
ءوز اياسىن كەڭەيتە وتىرىپ, ەلوردالىق اسسامبلەيا كاسىپورىنداردا ەڭبەك اسسامبلەيا جەلىسىن, سونداي-اق ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ازاماتتاردى قوعامدىق ومىرگە تارتۋ ءۇشىن ينكليۋزيۆتى اسسامبلەيانى جانە سپورتتىق اسسامبلەيانى دامىتۋعا كىرىستى. جاڭا يدەيالار مەن جاڭا ادامداردىڭ كەلۋى كەلىسىم مەن تاتۋلىقتى نىعايتۋ ىسىندە جاڭا جوبالار مەن اۋقىمدى ناتيجەلەرگە جول اشاتىنى ءسوزسىز.
جىل قورىتىندىسىندا مەرەيتوي تەك ەسەپ بەرۋ كەزەڭى عانا ەمەس, اسسامبلەيانىڭ بىرەگەي قوعامدىق كەلىسىم ينستيتۋتى رەتىندە دامۋىنىڭ ماڭىزدى بەلەسى بولعانىن اتاپ ايتۋعا بولادى. اسسامبلەيا جىل بويى مەملەكەت باسشىسى ايقىنداعان تۇراقتىلىقتى, الەۋمەتتىك تۇتاستىقتى جانە ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى نىعايتۋ باعىتىن بەرىك ۇستاندى. استانانىڭ ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى الداعى ۋاقىتتا دا وسى مىندەتتەردىڭ جۇزەگە اسۋىنا ماڭىزدى ۇلەس قوسا وتىرىپ, ەتنوسارالىق ديالوگ پەن ءوزارا ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى ورتالىعى بولىپ قالا بەرەدى.
كەلەر جىل قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى بەكىتىپ, جاڭا مۇمكىندىكتەر اكەلىپ, ەلوردامىزدىڭ ءار شاڭىراعىندا بەيبىتشىلىك, كەلىسىم جانە جاسامپازدىق اتموسفەراسىن ساقتاسىن. «تاتۋلىق – تابىلماس باقىت» دەپ حالىق دانالىعىندا ايتىلعانداي, شىنايى باقىتتىڭ ولشەۋسىز قۇندىلىعى تاتۋلىق ەكەنى ءسوزسىز!
ەسەت بايكەن,
استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى,
ەلوردالىق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى