كاسىپكەرلىكتى قولداۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى

«اينالىم قاراجاتىنا 3,5 ملرد, ينۆەستيتسياعا 7 ملرد تەڭگەگە دەيىن بەرىلە­تىن قارجىلىق قولداۋدى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك نىساندارى پايدالانا باستادى. اقتوبە وبلىسىندا وسى باعدارلاما ارقىلى 70 جوبا قارجىلاندىرىلدى», دەيدى «دامۋ» قورى اقتوبە فيليالىنىڭ ديرەكتورى ايناگۇل نيازوۆا.

«دامۋ» قورىنىڭ جەرگىلىكتى فيليا­لى وڭىردە «ورلەۋ» باعدارلاماسىنا قاتىسىپ وتىرعان بىرنەشە كاسىپورىننىڭ جۇمىسىن كورسەتتى. سولاردىڭ قاتارىندا اقتوبە پوليەتيلەن قۇبىرلارى زاۋىتى, «نانىم» سەرىكتەستىگى, «Easy» اتاۋىمەن تۇرمىستىق حيميا شىعاراتىن «Epsilon Group» سەرىكتەستىگى بار. بۇل كاسىپورىندار جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, مەملەكەت قولداۋىن وندىرىستىك تسەحتاردى جاڭارتۋعا جانە جاڭا قوندىرعىلار ساتىپ الۋعا جۇمساعان.

اقتوبە پوليەتيلەن قۇبىرلارى زاۋىتى 2011 جىلى ىسكە قوسىلعان. جىلىنا 20 000 توننادان اسا ءونىم شىعارادى ءارى ونى ەلدىڭ ءار ايماعىنا تاراتادى. كاسىپورىندا زاماناۋي وندىرىستىك جەلىلەر, تەمىرجول تۇيىعى, ارناۋلى تەحنيكاسى بار اۆتوپاركى, قويمالارى مەن زەرتحاناسى جۇمىس ىستەيدى. ءوندىرىس تسەحىندا «Krauss Maffei Technologies GmbH» كومپانياسىنىڭ ءار كولەمدە قۇبىر دايىن­دايتىن 3 جەلىسى ورناتىلعان.

ء«بىزدىڭ كاسىپورىندا ءارتۇرلى ول­شەمدە, ورتاشا, جوعارى قىسىمعا شىداس بەرەتىن سۋ, گاز, كارىز قۇبىرلارى شىعا­رىلادى. جارامدىلىق مەرزىمى 50 جىلعا دەيىن سوزىلىپ, جەر استىندا شىرىمەيدى, ب ۇلىنبەيدى. وندىرىستەن شىققان قۇبىرلاردىڭ ارقايسىسىنا ءوز زەرتحانامىزدا سىناق جۇرگىزىلىپ, ساپا جانە سايكەستىلىك سەرتيفيكاتى بەرىلەدى. جۇمىس ەرتە كوكتەمنەن باستاپ جەلتوقساننىڭ سوڭىنا دەيىن توقتامايدى. ويتكەنى قۇبىر توسەۋ جۇمىستارى جىلى مەزگىلدەردە جۇرگىزىلەتىندىكتەن, مەر­­دىگەرلەردىڭ جۇمىس كەستەسىنە ساي شىعارامىز. قىستا ءبىر اي دەمالىپ, جاب­دىقتاردى جوندەيمىز, تسەحتاردى تازالايمىز. بۇل كۇندەرى جەر قازۋ, قۇبىر توسەۋ جۇمىستارى سايابىرلاعاندىقتان, بىزدە دە جۇمىس كولەمى ازايدى. كاسىپورىندا 40 ادام ەڭبەك ەتەدى. جۇمىس قىزعان ۋاقىتتا ءۇش اۋىسىممەن جۇمىس ىستەيمىز», دەيدى ءوندىرىس باسشىسى جومارت جايماعامبەتوۆ.

ەلدىڭ ءار وڭىرىندە پوليەتيلەن قۇبىر­لارىن شىعاراتىن زاۋىتتار كوبەيسە دە, ولار­دىڭ بارىندە ورتاق ماسەلە بار. كاسىپ­ورىندار ارزان ءارى ساپالى شيكىزاتقا ءالى كۇنگە دەيىن ءزارۋ. قۇبىر جاساۋعا قاجەت پوليپروپيلەن ەتيل جانە پروپان قو­سىندىلارىنان تۇرادى. ال بۇل شيكىزاتتى ەلىمىزدە شىعاراتىن جالعىز ءوندىرىس ورىن – اتىراۋ وبلىسى قاراباتان كەنتىندەگى «Kazakhstan Petrochemical Industries» زاۋىتى. الايدا مۇنداعى پوليپروپيلەن جوعارى قىسىمعا توزەتىن قۇبىر جاساۋعا جارامايدى.

كاسىپكەرلەر قازىر قاجەتتى شيكىزاتتى سىرتتان تاسيدى. بۇرىن ازەربايجاننان, شۆەتسيادان جەتكىزگەن. كەيىن قازان قالا­سىنان الدىرعان. بۇگىندە رەسەيدىڭ ءنوۆوسىبىر قالاسىنان اكەلىنەدى. وندىرۋ­شىلەر ەل ىشىندە ءوزىمىزدىڭ ساپالى پوليپروپيلەن وندىرىلسە دەگەن نيەتتەرىن ايتتى. سەبەبى سىرتتان كەلەتىن شيكىزات قىمباتتاسا, دايىن ءونىمنىڭ قۇنى دا سوعان قاراي وسەدى. تاۋار باعاسى ءاردايىم شيكىزاتقا تاۋەلدى. وندىرىستەگى مامان تاپشىلىعى دا سەزىلەدى. جالاقىسى تۇراقتى, الەۋمەتتىك پاكەتى بار جۇمىس ورنى بولعانىنا قاراماستان جاس مامانداردىڭ كەلۋى سيرەك. كاسىپورىن باسشىلىعى كوللەدجدەردە وقيتىن مۇناي-حيميا ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرىن تاجىريبەدەن وتۋگە شاقىرىپ وتىر. ۇيرەتۋگە دە دايىن. بىراق قۇبىر وندىرىسىنە قىزىعاتىن جاستار ءالى از.

ءبىز بارعان كەلەسى كاسىپورىن – «نانىم» سەرىكتەستىگى بولدى. بۇل سەرىكتەستىك 2014 جىلدان بەرى وتىزعا جۋىق نان-توقاش ءونىمىن شىعارىپ كەلە جاتقان ناۋبايحانا. ولار بيىل «دامۋ» قورى ارقىلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەن الىنعان 12,6% مولشەرلەمەلى نەسيەنى اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋعا ءارى ناۋبايحانانى جاڭعىرتۋعا جۇمساعان. جاڭا پەشتەر ساتىپ الىپ, ءوندىرىستىڭ تىنىسىن كەڭەيتكەن.

«كاسىپورىندا 80 ادام ەڭبەك ەتەدى. ءۇش اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيمىز. كاسىپورىن كۇنىنە ءۇش تونناعا دەيىن نان-توقاش ونىمدەرىن شىعاراتىن بولسا, سونىڭ ىشىندە ەكىنشى سورتتاعى ۇن قوسىلعان الەۋ­مەتتىك نانىمىز سۇرانىسقا يە. ودان باسقا ءتۇرلى توقاش, باتون, ءتاتتى بولكەلەر شىعارامىز. تاڭەرتەڭگىلىك 4300 دانا الەۋمەتتىك ناندى پەشتەن شىققان بويى ءوز كولىگىمىزبەن دۇكەندەرگە تاراتامىز. بىزدەگى ءبىر الەۋمەتتىك ناننىڭ سالماعى –  950 گرامم, باعاسى 110 تەڭگە. ايىنا 80 توننا ۇن ساتىپ الۋعا مەملەكەتتەن دوتاتسيا الىپ وتىرمىز. بۇل جەردە سۋبسيديالانعان ۇن باعاسى كيلوگرامىنا 120 تەڭگەدەن بەرىلدى. ءبىز وسى قارجىنى الەۋمەتتىك نان پىسىرۋگە جۇمسايمىز. ۇندى اقتوبەدەگى «جاڭا ءالجان» جانە «رامازان» كومبيناتتارىنان ساتىپ الامىز», دەيدى «نانىم» جشس ديرەكتورى سەرگەي جيلتسوۆ.

اقتوبە قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى سازدى ەلدى مەكەنىندە ورنالاسقان «Epsilon Group» جشس وندىرىستىك بازاسىندا جىلىنا 3 مىڭ توننادان استام وندىرىستىك حيميا جانە تۇرمىستىق حيميا بۇيىمدارى وندىرىلەدى. كاسىپورىننىڭ «EASY» تاۋا­ر بەلگىسىمەن شىعارىلاتىن ىدىس جۋعا ارنالعان, مايدى كەتىرۋگە ارنالعان, قول جۋعا ارنالعان سۇيىقتىقتارى, كيىم جۋعا ارنالعان كونديتسيونەرى, اعارتقىشتارى مەن تۇرمىستىق تەحنيكانىڭ قاعىن تازارتاتىن قۇرالدارى اقتوبە وبلىسىندا عانا ەمەس, قىزىلوردا, كوكشەتاۋ, تالدىقورعان, اقتاۋ, اتىراۋ قالالارىندا دا تانىلا باستاعان.

«جۇمىستى 2015 جىلى ءارتۇرلى دەڭگەيدە لاستانعان مۇناي, گاز, كارىز قوندىر­عىلارىن تازارتۋعا ارنالعان رەاگەنتتەر شىعارۋدان باستادىق. ال تۇرمىستىق حيميا بۇيىمدارىن وسىدان ەكى جارىم جىل بۇرىن قولعا الدىق. قازىر جىلىنا 2500 توننا وندىرىستىك, 500 توننا تۇرمىستىق حيميا بۇيىمدارىن شىعارىپ وتىرمىز. كىر جۋعا ارنالعان كونديتسيونەر, ىدىس جۋعا ارنالعان سۇيىقتىقتار, سۇيىق سابىندار, مايلى, وتە قاتتى لاستانعان زاتتاردى كەتىرەتىن قوسپالار جاقسى سۇرانىسقا يە بولعاندىقتان, بولاشاقتا ونىڭ اياسىن كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وسى ونىمدەردى وندىرۋگە قاجەتتى شيكىزات ەلىمىزدە از بولعاندىقتان, مەكسيكادان, گەرمانيادان, رەسەيدەن الدىرامىز. وزىمىزدەن تەك «ارالتۇز» كومبيناتىنىڭ تۇزدارىن تۇرمىستىق حيميا مەن رەاگەنتتەر وندىرۋگە قوسامىز», دەيدى «Epsilon Group» جشس حيميك-تەحنولوگى ايدوس جاميدوللا.

سەرىكتەستىك يەسى اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋعا «دامۋ» قورىنىڭ كەپىلدىگىمەن نەسيە العان. ونىڭ كەپىلدىك مولشەرى قارىز سوماسىنىڭ 55%-ىن قۇرايدى. وسى قاراجاتقا وبلىس ورتالىعىنداعى وندى­رىستىك ايماقتان جەر الىپ, تۇرمىستىق حيميا بۇيىمدارىن شىعاراتىن تسەح سالىپ جاتىر. مۇندا تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان ءوندىرىس ىسكە قوسىلماقشى.

ءونىم شىعاراتىن جەرگىلىكتى شاعىن جانە ورتا كاسىپورىندار ءۇشىن جەڭىل­دەتىلگەن نەسيە قاراجاتى دامۋ كىلتى جانە ءوندىرىستى جاڭارتۋعا قاجەتتى قۇرال بولىپ قالا بەرەدى. كاسىپكەرلەر قارجىلىق قولداۋدىڭ ارقاسىندا ءوندىرىستى كەڭەيتىپ, جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزىپ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر.

اقتوبە وبلىسى