تاتۋلىق دارىپتەلگەن فەستيۆال

دۋماندى كەشتىڭ قوناقتارى ەتنومادەني بىرلەستىك وكىلدەرى, ستۋدەنتتەر, شىعارماشىلىق ۇجىم­دار مەن قالا تۇرعىندارى بولدى. فەستيۆالدا شىمكەنت قالاسى ىشكى ساياسات جانە جاستار ىستەرى جونىندەگى باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى, اسسامبلەيا حاتشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايگۇل امزەەۆا ءسوز سويلەپ ۇلتارالىق تاتۋلىقتىڭ ماڭىزى جونىندە كەلەلى وي قوزعادى.

«قازاقستاننىڭ باعا جەتپەس قازىناسى – ونىڭ كوپەتنوستى حال­قى. قوعامنىڭ دامۋىنا بەيبىت ءومىر قانداي كەرەك ەكەنىن الەمدەگى بۇگىنگى احۋال انىق كورسەتىپ وتىر. سوندىقتان وسى ءومىرىمىزدى باعالاي بىلەيىك. ەلىمىزدە تۇرىپ جاتقان ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ءتىلى, ءتۇرى باسقا بولعانىمەن جۇرەگى ءبىر, تىلەگى ءبىر. ءبارى دە قازاقستاننىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىن قالايدى. سول جولدا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. تاريحتان بەلگىلى بولعانداي بارشا ەتنوس وكىلدەرىنىڭ اتا-باباسى قازاق جەرىنە كۇشتەپ قونىس اۋدارىلدى. ستاليندىك ساياساتتىڭ كەسىرىنەن تۋعان جەرىنەن كوشىرىلگەن ەتنوس­تار قازاقتىڭ ەسكى ءۇيىن پانالادى. حالقىمىزدىڭ مەيىرىمدىلىگىنىڭ ارقاسىندا كوپشىلىگى ءبىر اجالدان امان قالىپ, تاعدىر ولارعا ۇرپاق جالعاستىرۋعا مۇمكىندىك سىيلادى. مىنە, سول كەزەڭنەن بەرى بارلىق ۇلت وكىلى قازاق حالقىمەن بىرگە ءبىر وتباسىنىڭ بالالارىنداي تاتۋ ءومىر ءسۇرىپ كەلەدى. ەندىگى ماقسات – سول ۇلتارالىق دوستىقتى ساقتاۋ. باۋىرمالدىق سىيلاستىقتىڭ ورتاسىنا ەشقانداي سىزات تۇسپەۋ كەرەك. ءبىز ءبىر جۇدىرىق بولىپ جۇمىلساق قانا بار قيىندىقتى جەڭىپ, الار اسۋدى باعىندىرامىز. كەز كەلگەن ۇلت وسى بىرلىكتىڭ ارقاسىندا جەتىستىككە جەتكەن. ارازدىق, الاۋىزدىق قوعامدى كەرىسىنشە ءبۇلدىرىپ, جامان جولعا باستايدى. ونداي جاعدايدا ەلدەن ىنتىماق پەن بەرەكە كەتەدى. بەرەكەسى جوق قوعام وزدەرىڭىز بىلەتىندەي ەشقانداي جەتىستىككە جەتە المايدى. سوندىقتان وسى كۇنىمىزگە دە شۇكىرشىلىك دەۋىمىز كەرەك», دەدى ا.امزەەۆا.

كونتسەرتتىك قويىلىم كەزىندە م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «قارا­كوز» بي ءانسامبلى, مۋزىكالىق كول­لەدجدىڭ ستۋدەنتتىك حورى, «سۆەتوچ», «ارداگەر» حور ۇجىمدارى, «يۋجنىي گورود» توبى مەن «ەركەتاي» بالالار بي ءانسامبلى ونەر كورسەتتى. جينالعان جۇرت قازاق حالقىنىڭ, سلاۆيان, ارميان, بەلورۋس جانە ۋكراين ەتنوس وكىلدەرىنىڭ ۇلتتىق مۋزىكاسىن تىڭداپ, كەرەمەت بيلەرىن تاماشالادى. وسىلايشا, ءتۇرلى مادەنيەتتەر توعىسقان كوركەم ءبىر ءىس-شارانىڭ كۋاسى بولدى. اسىرەسە ارميان حالقىنىڭ ۇلتتىق اسپابى دۋدۋكتىڭ مۇڭلى ءۇنى ادامداردى ءبىر ءسات تەرەڭ ويعا شومدىردى. ءوز كەزەگىندە سلاۆيان حالىقتارىنىڭ «رازدولە» توبى شىرقاعان حالىق اندەر ءپوپۋرريى كورەرمەندەر كوڭىلىن ءبىر سەرگىتىپ الدى. ارمياندىق ونەرپازدار ورىنداعان «كوچاري» ءبيى دە ءوزىنىڭ سۇلۋلىعىمەن ادەمى ىرعاعىمەن كوپشىلىكتى بەيجاي قالدىرمادى. مادەني كەش سوڭىندا ءىس-شاراعا اتسالىسقان ءبىر توپ ەتنومادەني بىرلەستىك وكىلدەرى ارنايى العىس­حاتتارمەن ماراپاتتالدى.

جالپى, قازاقستان حالقى اس­سام­بلەياسىنىڭ XXXIII سەسسياسىنىڭ شەشىمدەرىن ىسكە اسىرۋ مەن قحا حاتشىلىعى تاراپىنان ازىرلەگەن جوبالار اياسىندا شاھاردا كوپتەگەن يگى ءىس اتقارىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, دوستىق ءۇيى بازاسىندا «مامىلە» پىكىرتالاس كلۋبى جۇمىس ىستەيدى. كلۋب بەلسەندىلەرى تۇراقتى جينالىپ, ءتۇرلى تاقىرىپتار بو­يىنشا قازاق تىلىندە سويلەسىپ, تاجىريبەلەرىن ­با­يىتادى. مەملەكەتتىك تىلدە ءان سالىپ, قازاق تىلىندەگى ادەبي شىعارمالاردى تالقىلايدى, ولەڭدەردەن ۇزىندىلەر وقيدى. كۇن تارتىبىندەگى قاي ماسەلە بولماسىن تەك قازاق تىلىندە پىكىر الماسادى. جوبا اياسىندا وتكەن باسقوسۋلارعا قالالىق «تىلدەردى وقىتۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ» وقىتۋشىلارى قاتىسىپ, ەتنوس جاستارىنىڭ قازاق تىلىندە مۇدىرمەي سويلەۋىنە پراكتيكالىق تۇرعىدا كومەك بەرەدى. ايتا كەتەيىك, بۇل جوباداعى ءىس-شارالارعا جۇزدەن اسا ەتنوس جاستارى تۇراقتى اتسالىسىپ ءجۇر. قازاق ءتىلىن بازالىق دەڭگەيدە جاقسارتۋعا ارنالعان «تىلدەردى وقىتۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ» كۋرسىنا 11 كلۋب مۇشەسى قاتىسادى. ولار اپتاسىنا 3 ساعاتتان قازاق ءتىلىن وقىپ-ۇيرەنەدى. وسىلايشا, وزگە ەتنوس وكىلدەرىنىڭ جاستارى ءتىل ۇستارتۋداعى تەوريالىق ءبىلىمىن كلۋب وتىرىستارىندا تاجىريبە جاعىنان شىڭداي تۇسۋگە مۇمكىندىك الىپ وتىر. بيىل مامىر ايىندا «مەملەكەتتىك ءتىل – حالىقتار دوستىعىنىڭ دانەكەرى» بايقاۋى ۇيىمداستىرىلعان ەدى. وعان وزبەك تىلىندە ءبىلىم الاتىن جالپى ورتا مەكتەپتەردىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى قاتىسىپ, ۇزدىك دەپ تانىلعاندار ماراپاتتالدى.

اسسامبلەيا مۇشەلەرى «جومارت جان» باستاماسىمەن مۇقتاج جان­دارعا جالپى سوماسى 16 ملن تەڭگەدەن اسا قاراجاتتىڭ كومەگىن كورسەتتى. بۇل كومەكتەر 3 مىڭنان اسا ادامعا ۇسىنىلدى.

ۇيىم جانىندا قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى ابدەز راحمان­ ۇلى باسقاراتىن جۋرناليستەر مەن بلوگەرلەر كلۋبى بار. كلۋب جۇمىسى ارقىلى باق-قا سۇحبات بەرەتىن سپيكەرلەر قۇرامى جاساقتالدى. قالالىق قحا-نىڭ «Facebook» «Instagram», «Youtube» جانە «Tik-Tok» سىندى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنىڭ جۇمىسى جانداندى. كەيىنگى ايلاردا قارالىم سانى 200 مىڭعا جۋىقتادى. ەتنوسارا­لىق سالاداعى تەرميندەردى دۇرىس قولدا­نۋعا ارنالعان انىقتامالىق ازىرلەنىپ, جەرگىلىكتى باق وكىلدەرىنە تاراتىلدى.

ال ء«بىرتۇتاس قوعام: كەلىسىم جا­نە سەنىم» جوباسىندا ەتنوس وكىل­دە­­رى جيناقى قونىستانعان شا­عىن ا­ۋ­داندار مەن تۇرعىن الاپتار­­دا جانە وقۋ ورىندارىندا كوپتە­گەن ماڭىزدى كەزدەسۋ وتكىزدى. بازار­قاقپا, ابدۋلاباد, زابادام ەلدى مەكەن­دەرىندە قالا اكىمدىگى جانىنان قۇرىلعان ۆەدومستۆوارالىق جۇمىس توبىنىڭ مۇشەلەرى تۇر­عىنداردى جەكە ماسەلەلەرى بويىن­شا قابىلدادى. وسىنداي كەزدەسۋلەردە ­­7 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ ءتۇرلى ماسە­لەسى تىڭدالدى.

سونىمەن قاتار «ەتنومادەني بىرلەستىكتەر: رەفورمالاردىڭ الەۋمەتتىك بازاسى» جوباسى شەڭ­بەرىندە ەتنومادەني بىرلەستىك تور­اعالارى قاڭتار, ءساۋىر ايلارىندا قالا باسشىلىعىمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىردى. ودان بولەك, جاس­تاردى پاتريوتتىققا تاربيەلەۋ ماقساتىندا كوكتەمگى اسكەرگە شى­عارىپ سالۋ راسىمىنە قاتىستى. پات­ريوتتىق تاربيە باعىتىندا قالالىق قحا مەن ب.مومىش ۇلى اتىنداعى وقۋ ورتالىعى ارنايى مەموراندۋمعا قول قويدى.