كەيىنگى ەكى جىل بەدەرىندە جامبىل وڭىرىندە «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى اياسىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. ەلىمىزدەگى جاسىل قالالاردىڭ ساناتىنا جاتاتىن تاراز شاھارىندا دا توڭىرەكتى تەگىس تازا ۇستاۋ ماقساتىندا ءبىرشاما ءىس تىندىرىلدى. ەڭ باستىسى, شاھار حالقى ەكولوگيالىق مادەنيەتكە باسا نازار اۋدارا باستاعانى كوڭىل قۋانتادى.
وبلىس اكىمى ەربول قاراشوكەەۆ باستاپ, تاراز قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ورىنبەكوۆ قوشتاپ, وبلىس ورتالىعىن كوركەيتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ باعىتىندا وبلىس ورتالىعىندا تۇراقتى تۇردە سەنبىلىكتەر, ءتۇرلى اكتسيا ۇيىمداستىرىلىپ وتىرادى. بۇدان بولەك, تاراز قالاسىندا جاسىل جەلەكتى تۇگەندەۋ, تسيفرلاندىرۋ جۇمىسى قارقىندى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر. رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, الداعى كۇندەرى ارنايى سايت ىسكە قوسىلادى. مۇندا وبلىس ورتالىعىنداعى دەرەكقوردىڭ بىرىڭعاي جۇيەسى قالىپتاستىرىلادى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى تاراز قالاسىندا جاڭادان قۇرىلعان ەكى اۋداندى كوركەيتۋ جۇمىسىنا ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىر. وسى ورايدا «جىبەك جولى» اۋدانىنا قاراستى «قىزىلاباد» تۇرعىن الابىندا ارنايى سەنبىلىك ۇيىمداستىرىلىپ, العاشقى كەزەڭدە 10 مىڭ ءتۇپ قاراعاش كوشەتى ەگىلدى.
جاڭا اۋداننىڭ كەلبەتىن قالىپتاستىرۋعا دەن قويعان جۇرت ەلدىك ىسكە جۇمىلعان جۇدىرىقتاي ۇيىمشىلدىقپەن كىرىستى. ءىس-شاراعا اتسالىسقانداردىڭ قاتارىندا مەملەكەتتىك مەكەمەنىڭ قىزمەتكەرلەرى, جاستار, ەرىكتىلەر بار. جالپى سانى ءۇش مىڭعا جۋىق ادام قاتىسىپ, بەلسەندىلىك كورسەتتى. ەكولوگيالىق اكتسياعا ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ پەن تاراز قالاسىنىڭ اكىمى باقىتجان ورىنبەكوۆ تە قاتىستى.
ەكولوگيالىق اكتسيا تاراز قالاسىنىڭ وزگە دە شاعىن اۋداندارىندا ۇيىمداستىرىلدى. اتاپ ايتساق, قالا اۋماعىندا جاريالانعان سانيتارلىق-تازالىقتىڭ ەكى ايلىعى اياسىندا «جانسايا» شاعىن اۋدانىندا جالپىقالالىق سەنبىلىك ءوتتى. سەنبىلىككە 250-گە جۋىق ادام, 7 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, ناتيجەسىندە 70 تەكشە مەترگە جۋىق قوقىس سىرتقا شىعارىلدى. قالاداعى وزگە دە ۋچاسكەلەردە تازالىق جۇمىستارى جۇيەلى تۇردە اتقارىلدى.
جالپى, اكتسيا اياسىندا جىل باسىنان بەرى شاھار اۋماعىندا سەنبىلىكتەر تۇراقتى تۇردە ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. ءىس-شارا بارىسىندا كاسىپورىندار مەن مەكەمەلەرگە, بارلىق بيزنەس وكىلدەرىنە تازالىق جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن اۋماقتار بەكىتىلىپ, 30 مىڭعا جۋىق ادام اتسالىستى. ناتيجەسىندە, بۇگىنگە دەيىن جوسپارلانعان 15 شاقىرىم ارىق جۇيەسى, 230 شاقىرىمداي كوشە, 400 مىڭ شارشى مەترگە جۋىق ساياباق الاڭدارى تازالاندى.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرى تاراز قالاسىنىڭ اباتتاندىرۋ جۇمىسىنا ايرىقشا كوڭىل ءبولىپ وتىر. وسى ماقساتتا كوگالداندىرۋ, جاسىل ايماق قۇرۋ جوسپارىنا سايكەس «جاسىل بەلدەۋ» باعدارلاماسى قابىلدانعان. بۇل باعدارلاما اياسىندا 2023–2024 جىلدارى جىل سايىن 20 گا جەرگە 20 مىڭ كوشەتى وتىرعىزىلدى. 2025 جىلدىڭ كوكتەم ايلارىندا 10 مىڭ ءتۇپ اعاش ەگىلدى, كۇز ايلارىندا تاعى دا 10 مىڭ ءتۇپ ەگۋ جوسپارلانعان. بۇعان قوسا, قالانىڭ ورتالىق كوشەلەرىنە, ساياباقتارعا, باسقا دا اللەيالار مەن سكۆەرلەرگە 2023 جىلى 4,5 مىڭ, 2024 جىلى 5 مىڭ ءتۇپ ءارتۇرلى اعاش ەگىلسە, بيىلعى جىلى جوسپارداعى 10 مىڭ اعاشتىڭ 5 مىڭى ەگىلدى.
ءوڭىر باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ وبلىس ورتالىعىندا جاڭادان قۇرىلعان ەكى اۋداننىڭ تازالىعىنا, اباتتاندىرۋ جۇمىسىنا ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىر. قالادا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. اۋەلدەن جاسىل قالا رەتىندە تانىلعان تارازدى ودان ءارى كوركەيتۋ ءىسى الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى.
«اۋدان اۋماعىن اباتتاندىرۋ, سانيتارلىق تازالىق جۇمىسىن جۇرگىزۋ ماقساتىندا ءبىرشاما تىرلىك تىندىرىلدى. كوشەلەر مەن اۋلالاردا تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى شىعارۋ, جيناقتاۋ, ءتيىستى ورىندارعا جەتكىزۋ جۇمىستارى, كوپشىلىك ورىنداردا سانيتارلىق تازالىق ءىس-شارالارى ۇيىمداستىرىلىپ, زاڭسىز توگىلگەن قۇرىلىس قالدىقتارى شىعارىلدى. ەسەپتى كەزەڭدە بارلىعى 24 سەنبىلىك ۇيىمداستىرىلىپ, ولارعا 10 مىڭنان اسا ادام قاتىستى, 150-دەن اسا تەحنيكا تارتىلدى. اۋدان اۋماعىنا قاراستى كوشەلەر مەن ارىق جۇيەلەرى, ساياباقتار مەن قوعامدىق ورىندار تازالاندى. ناتيجەسىندە, 690 توننا كۇل-قوقىس قالا اۋماعىنان تىس ارنايى ورىندارعا شىعارىلدى. سونىمەن قاتار تامىز ايىندا «اقبۇلاق», «قاراتاۋ», «جايلاۋ», «سالتانات», «قاراسۋ», «سامال» شاعىن اۋداندارىندا جالپى قالالىق سەنبىلىك ۇيىمداستىرىلدى. وعان بارلىق قالا اكىمدىگىنە قاراستى مەكەمەلەر قاتىسىپ, ارىق-كانالدار تازالانىپ, تالداردىڭ تۇپتەرى اكتەلدى», دەدى «اۋليەاتا» اۋدانىنىڭ اكىمى بارلىق تورەحانوۆ.
وبلىس ورتالىعىندا جاڭادان قۇرىلعان «جىبەك جولى» اۋدانىندا دا سانيتارلىق-تازالىق جۇمىسى تالاپقا ساي اتقارىلىپ جاتىر. اۋدان باسشىلارى اكتسيا اياسىندا تۇراقتى تۇردە سەنبىلىك ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان.
«اۋدان اۋماعىنداعى ايالدامالار, كوشەلەر بويى, اۋلالاردا تۇراقتى تۇردە تازالىق جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قىركۇيەك ايىنىڭ باسىنان بەرى شىعارىلعان جالپى قوقىس كولەمى – 710 توننا. سونداي-اق اۋدان اۋماعىنداعى كاسىپكەرلىك نىساندار, مەملەكەتتىك مەكەمەلەر ءوز اۋماقتارىندا تازالىق جۇمىستارىن كۇندەلىكتى اتقارىپ وتىرادى. كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ تۇرعىندارىنا اپتا سايىنعى سەنبىلىك جونىندەگى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن دەر كەزىندە قولعا الدىق», دەيدى «جىبەك جولى» اۋدانى اكىمىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇرلان ولجاباەۆ.
ەكولوگيالىق اكتسياعا تارازدىق وقۋشىلار دا ءبىر كىسىدەي ۇلەس قوسىپ جاتىر. جاقىندا تاراز قالاسىنداعى №66 «كەلەشەك مەكتەبىنىڭ» 7-سىنىپ وقۋشىسى ءىنجۋ داۋلەت تىڭ باستاما كوتەرىپ, قالا كۇنى مەرەكەسىنە وراي ءوز قولىمەن وسىرگەن 2 900 ءتۇپ اعاشتى تارتۋ ەتتى. وقۋشىنىڭ بۇل ءىسى كوپكە ۇلگى بولاتىنى انىق.
تاراز