«قارىزسىز قوعام» جوباسى: قارجىلىق ەركىندىككە قادام

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا ازاماتتاردىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرۋ­دىڭ ماڭىزى تۋرالى ايتتى. پرەزيدەنت حالىقتىڭ موينىنداعى قارىزىن ازايتۋ عانا ەمەس, ازاماتتاردىڭ تابىسى تۇراقتى بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك ەكەنىن مالىمدەدى.

سونداي-اق ول «Amanat» پارتياسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «قارىزسىز قوعام» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.

پارتيا حاتشىسى ەلدار جۇماعازيەۆ جوبا ماسەلەنى ءبىر رەتتىك شارامەن ەمەس, جۇيەلى تۇردە شەشىپ وتىرعانىنا نازار اۋداردى. ياعني حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋاتىن ارتتىرادى, الاياقتاردان قورعايدى, بيزنەسكە جول اشادى.

ء«بىز «جالاقى – تولەم – جاڭا قارىز» شەڭبەرىن بۇزىپ جاتىرمىز. «قارىزسىز قوعام» جوباسى ادامعا ءۇش ءتۇرلى تىرەك بولىپ وتىر: ءبىلىم بەرۋ, قۇقىقتىق تۇرعىدا قورعاۋ, بەرەشەكتى وتەۋدىڭ ىڭعايلى جاڭا كەستەسىن ازىرلەۋ. پرەزيدەنت جوبانى جالعاستىرۋ جونىندە ناقتى مىندەت قويدى. ءبىز ءۇشىن وقۋ سەرتيفيكاتى ەمەس, ناتيجە ماڭىزدى. وتباسىلار قارىز شەڭبەرىنەن قۇتىلۋى كەرەك جانە نەسيەگە ءومىر سۇرمەۋگە ءتيىس», دەدى ول.

«قارىزسىز قوعام» جوباسىنىڭ جەتەكشىسى, ءماجىلىس دەپۋتاتى داۋلەت مۇقاەۆ باستامانىڭ اۋقىم­­دىلىعىن جانە ازاماتتار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى ءسوز قوزعادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل اقپان-تامىز ايلارى ارالىعىندا 110 مىڭنان اسا ادام زاڭگەرلىك كومەك الدى. ال Call-ورتالىققا كۇن سايىن 3 مىڭعا جۋىق قوڭىراۋ شالىنادى.

«Amanat» پارتياسىنىڭ استانا قالاسىنداعى كەڭسەسىندە 40-قا جۋىق زاڭگەر جۇمىس ىستەيدى, وڭىرلەردە تاعى ونداعان مامان ەڭبەك ەتەدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ جوبامىزعا بىرنەشە رەت قولداۋ كورسەتتى. ونىڭ ءاربىر ايتقان ءسوزى – ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. بىلتىردىڭ وزىندە 845 مىڭ ادام­عا كومەك كورسەتتىك, ال بيىل 1 ملن وتانداسىمىزدى قامتىعىمىز كەلەدى», دەدى د.مۇقاەۆ.

سونداي-اق جوبا جەتەكشىسى «قارىزسىز قوعام» جوباسى تسيفر­لىق قۇرالداردى بەلسەندى ەنگىزۋدە ۇلەس قوساتىنىن ايتتى. ماسەلەن, جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى بار قاناتقاقتى جۇيە ازاماتتار شالعان قوڭىراۋدى وڭدەۋگە جانە ءتيىستى مامانعا قوسۋعا, كەزدەيسوق قوڭىراۋلاردى انىقتاۋعا, قولداۋ كورسەتۋدى قاجەت ەتەتىن ادامداردى ادۆوكاتتارعا جولداۋعا كومەك­تەسەدى.

ءوز كەزەگىندە, «قارىزسىز قوعامنىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى ولجاس ورداباەۆ جوبا قاراپايىم كەڭەس بەرۋ شەڭبە­رىنەن شىعىپ, ازاماتتاردى تول­عاندىرعان ماسەلە بويىنشا ءىستىڭ باس-اياعىنا دەيىن قولداۋ كورسەتەتىن تولىققاندى جۇيەگە اينالعانىن جەتكىزدى. ماماندار تەلەفون ارقىلى تالاپ-ارىزدار ازىرلەيدى, ەتسق الۋعا كومەكتەسەدى, بانكروتتىقتى راسىم­دەۋ كەزىندە ازاماتتارعا قول­داۋ كورسەتەدى, ال الاياقتىق فاك­تىلەرى انىقتالعان كەزدە ماتەريالدى قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتىگىنە جانە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنە جولدايدى.

«بيىلدىڭ وزىندە جالپى قارىز جۇكتەمەسى 28 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 40 مىڭنان اسا ادام جۇگىندى. مامانداردىڭ ارالاسۋى ارقىلى ميلليارد تەڭگەدەن اسا بەرەشەكتى ەسەپتەن شىعارۋعا نەمەسە قايتا قۇرىلىمداۋعا مۇمكىندىك پايدا بولدى. بىردە ايىپپۇلدار مەن ءوسىمپۇلدار الىنىپ تاستالدى, ەندى بىردە تولەم كەستەلەرى تۇزەتىلدى. بۇل جاي عانا ساندار ەمەس, كەلەر كۇنگە دەگەن سەنىمىن قالپىنا كەلتىرگەن ادامداردىڭ تاعدىرى», دەدى و.ورداباەۆ.

جالپى, جوبانىڭ وقۋ بولى­مىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. قارىزدان قۇتىلۋ, ساۋاتتى بيزنەس-جوسپار ازىرلەۋ جانە گرانت باعدارلامالارىن پايدالانۋ تۋرالى 24 ونلاين-ساباق ازىرلەنگەن. وقۋدان سوڭ جەڭىلدىكپەن نەسيە بەرىلەتىن «اۋىل اماناتى» جوباسى ارقىلى كوپ ادامعا قولداۋ دا كورسەتىلەدى. وسىلايشا, ولار جەكە كاسىبىن اشادى.

«نەگىزى قارجىلىق ساۋات مەكتەپتەن باستاپ قالىپتاسۋى قاجەت. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز قارجىلىق ساۋات تۋرالى جەكە ءپان پايدا بولۋى ءۇشىن ارنايى وقۋ قۇرالدارىن ازىرلەۋ جۇمىسىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. بۇل – ءار بالاعا قاجەت داعدى», دەدى «قارىزسىز قوعام­نىڭ» اتقارۋشى ديرەكتورى.

جوبا زاڭگەرلەرى كۇن سايى­ن ءتۇرلى جاعدايعا تاپ بولادى. ءبىز تىلدەسكەن ناريما اساينوۆا قاي­تا قۇرىلىمداۋ جانە بان­كروتتىقتى راسىمدەۋ كەزىندە بورىشكەرلەرگە كومەك كورسەتكەن. ونىڭ تاجىريبەسىندە بانكتەر قايتا قارجىلاندىرۋدان باس تارتقان 11 ملن تەڭگە قارىزى بار كليەنت بولعان. الايدا ونىڭ جو­عارى دايىندىعى ارقىلى سوت تولەم قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ پروتسەدۋراسىن ماقۇلداپ, قارىز جۇكتەمەسى ايتارلىقتاي تومەندەتىلەدى. ناريما ءىستى سوتقا دەيىن جەتكىزۋ ءماجبۇرلى شارا بولعانىن ايتتى. بۇل – ءبىر جاعىنان پرەزيدەنتتىڭ «زاڭ جانە ءتارتىپ» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋ قادامى. ياعني ءار ادام قانداي جاعداي بولماسىن قۇقىقتىق سالادا ارەكەت ەتۋ ارقىلى ءوز مۇددەسىن قورعاي الادى.

ال جوبا زاڭگەرى نۇركەن سەگىز­باي سوت ورىنداۋشىسى ءبىر ايەلدىڭ بارلىق جالاقىسىن ۇس­تاعان جاعدايدى ەسكە ءتۇسىردى. جالپى, زاڭعا سايكەس قاراجات ءوندىرۋ قادامى تابىستىڭ جارتىسىنان اسپاۋى كەرەك. جوبا كومانداسى جەدەل شاعىم ازىرلەپ, زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ كۇشىن جويد­ى, زاڭسىز ەسەپتەن شىعارىلعان قارا­جاتتى قايتاردى. بۇگىندە قا­رىز­داردى قايتا قۇرىلىمداۋ ءراسىمى جالعاسىپ جاتىر.

بۇل وقيعالار «قارىزسىز قو­عام» جوباسى تەك ستاتيستيكا مەن اۋقىمدى تسيفرلارعا يەك ارتقان باستاما ەمەس ەكەنىن دالەلدەي تۇسەدى. ءارى قاراجاتتى زاڭسىز ۇستاپ قالۋ فاكتىسىنىڭ الدىن الۋ, سوت ارقىلى قارىز جۇكتەمەسىن ازايتۋ سىندى جوعارىدا ايتىلعان مىسال ءار ءىستىڭ ارتىندا سەنىم مەن ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرگەن ادامدار تۇرعانىن كورسەتەدى. ال قارىز قامىتىن كيگەن جۇرت ءۇشىن بۇل – ءومىردى جاڭا پاراقتان باستاۋ مۇمكىندىگى.

ايتا كەتەيىك, «قارىزسىز قوعام» جوباسى وسىدان ەكى جىل بۇرىن 12 بانكتىڭ جانە 11 مەم­لەكەتتىك ورگاننىڭ قولداۋى­مەن باستالدى. ساراپشىلاردىڭ دارىسىنەن بولەك, جوباعا قاتىسۋ­شىلار enbek.kz پورتالىنا تىركەلۋ جانە جك اشۋدان باستاپ, سوتتان تىس بانكروتتىق كەزىندە كومەكتەسۋ جانە بەرەشەكتى وتەۋ كەستەسىن ازىرلەۋگە دەيىنگى ءتۇرلى سۇراق بويىنشا كەڭەس الادى. باستىسى – بارلىق كەڭەس تەگىن.