ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «كۇش لەكتسياسى» ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
يگى شارانى ۇيىمداستىرۋشى كۇش مادەنيەتىن زەرتتەۋشى بەلگىلى عالىم ابىلايحان قالنازاروۆ بۇل جوبا – قازاق حالقىنىڭ كۇش پەن قايسارلىققا نەگىزدەلگەن مادەني مۇراسىن قازىرگى زامانعا جەتكىزۋدى ماقسات ەتكەن بىرەگەي باستاما ەكەنىن ايتادى. «كۇش لەكتسياسىنىڭ» وزەگى – ەل تاريحىنداعى ايگىلى الىپتارىمىز, ءباھادۇر-بالۋاندارىمىز, قابانباي, بوگەنباي, ناۋرىزباي, سىندى داڭقتى تۇلعالاردىڭ ءومىر جولى مەن يگى مۇراسىن دارىپتەۋ. ولاردىڭ جەڭىمپاز رۋحى مەن ەرلىك ونەگەسى بۇگىنگى ۇرپاققا جەتكىزىپ, رۋحاني ساباقتاستىقتى جالعاۋ», دەيدى ا.قالنازاروۆ.
ءىس-شاراعا ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى, عالىم-وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر, زيالى قاۋىم, قازاقستان سپورتىنىڭ ابىرويلى وكىلدەرى مەن قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. كينەس رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن, «تاس بالۋان» اتىمەن تانىلعان الىپ كۇش يەسى ارمان سۇلەيمەن جانە ءيمانجۇسىپ قۇتپان ۇلى, بالۋان شولاق بايمىرزا ۇلى, قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ ۇرپاقتارى الىپتاردىڭ ونەگەلى ومىرىندەگى ساۋلەلى ساتتەرىن بايانداپ, ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى. ءيمانجۇسىپتىڭ نەمەرەسى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور راۋشان ءيمانجۇسىپ اتاسىنىڭ اندەرى تەك ونەر تۋىندىسى عانا ەمەس, ۇلتتىڭ رۋحى ەكەنىن جەتكىزدى. ء«بىز وسى رۋحتى بۇگىنگى جاستاردىڭ بويىنا سىڭىرگەندە ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى جارقىن بولادى», دەدى.
بالۋان شولاقتىڭ نەمەرەسى شايدوللا شولاق تا باباسىنىڭ تولاعاي كۇشىن ايگىلەيتىن ەستەلىكتەردى ايتتى. «بالۋان شولاق اتامىز حالىقتىڭ نامىسىن ارقالاعان ازامات ەدى. ول جاستاردىڭ بويىنان ءاردايىم ادىلەتتىلىكتى, قايسارلىقتى, وتانسۇيگىشتىكتى كورگىسى كەلدى. سول قاسيەتتەر بۇگىنگى بۋىنعا دا اسا قاجەت. مۇنداي ەركىن فورماتتاعى جۇزدەسۋدىڭ ماڭىزى وراسان. جاس ۇرپاق بالۋان بابالارىنىڭ ەلدىك مۇرات-مۇددە جولىندا اتقارعان ەڭبەگىن بىلگەنى دۇرىس. بۇگىنگى «كۇش لەكتسياسى» الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تاپسا, جاستاردىڭ بويىندا وتانشىلدىق سەزىمدى نىعايتۋعا سەپتىگىن تيگىزەرى ءسوزسىز», دەدى.
«قاجىمۇقان-باتيما (نادەجدا) اتىنداعى قايىرىمدىلىق قوردىڭ» پرەزيدەنتى بالۋاننىڭ شوبەرەسى ايكەن مۇقان رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنان ارنايى كەلگەنىن اتاپ ءوتتى. «قاجىمۇقان اتامىز الەمدىك ارەنادا قازاقتىڭ اتىن تانىتتى. اتالارىمىزدىڭ حالقىنا تيگىزگەن شاراپاتىن ناسيحاتتاۋ – ءبىزدىڭ پارىزىمىز. ءۇش ۇلى تۇلعانىڭ ۇرپاقتارى – ءبىز, مۇنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن تەرەڭ ۇعىنۋىمىز كەرەك» دەدى.
جۇزدەسۋ بارىسىندا قازاققا ءتان كۇشتىك ويىنداردىڭ ارنايى بەينە جازباسى كورسەتىلىپ, رەكوردسمەن ارمان سۇلەيمەن ساحنادا بىلەك كۇشىنىڭ قايراتىن پاش ەتتى. بالۋان شەگە يۋ, تاعا مايىستىرۋ, سوم تەمىردى بۇراۋ سىندى بىرقاتار كۇشتىك ويىنداردىڭ ەلەمەنتىن كورسەتتى. «كۇش – تەك بۇلشىق ەتتىڭ قۋاتى ەمەس, ول – ەلدىكتىڭ, بىرلىكتىڭ, تاۋەلسىزدىكتىڭ قۋاتى. بىزگە كۇش مادەنيەتى ارقىلى ۇلت بولاشاعىن تاربيەلەۋ مىندەت. الايدا كۇش دەگەندە ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ دا كۇشىن ۇمىتپاۋ كەرەك», دەدى ا.سۇلەيمەن.
اسەرلى وتكەن ديدارلاسۋدىڭ سوڭىندا ايكەن مۇقان ءوزى باسقاراتىن قور اتىنان ارمان سۇلەيمەنگە ۇلتتىق كۇش مادەنيەتى مەن ونەرىن دامىتۋعا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگىنە قۇرمەت كورسەتتى. داڭقتى بالۋان قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ بۇگىنگى ءىزباسارى دەپ باعالاپ, ارنايى جاساتقان بەلبەۋدى سىيعا تارتتى.
ابىلايحان قالنازاروۆ اكادەميا اتىنان قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ شوبەرەسىن «ۇلتتىق سپورت مايتالمانى», بەلگىلى مادەنيەتتانۋشى عالىم سەرىك ەرعاليدى «ۇلتتىق سپورت جاناشىرى» توسبەلگىسىمەن ماراپاتتادى.
ءىس-شارانى قورىتىندىلاعان ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى دۋمان رامازان ۇلى وقۋ ورداسىنا كەلگەن قوناقتارعا العىس ءبىلدىرىپ, باعالى سىيلىقتار تابىستادى.
«كۇش لەكتسياسى» جوباسى بۇعان دەيىن تۇركىستان قالاسىندا ۇيىمداستىرىلىپ, اقتوبە جانە پاۆلودار وڭىرلەرىندە دە جالعاسىن تاپتى. ۇيىمداستىرۋشىلار جوبا اياسىندا الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ بارلىق ءوڭىرىن ارالاپ, جۇرتشىلىقپەن جۇزدەسپەك. سونىمەن قاتار شەتەلدەگى قازاق دياسپورالارىمەن دە كەزدەسۋ وتكىزىپ, كۇش لەكتسياسىن تانىستىرۋدى جوسپارلاپ وتىر.