كەيىنگى جىلدارى اۋىلداردا اتتىڭ ورنىنا موتوتسيكل تىزگىندەيتىن بولدى. قويعا دا, ويعا دا قولايلى. باعاسى قولجەتىمدى. بۇيىرىنەن ءبىر تەۋىپ, مىنە سالاتىن كولىكتى حالىق اۋەلدە اۋىزەكى تىلدە «موتتسيك» دەپ اتاسا, كەيىننەن «موتاقان» دەپ ەركەلەتىپ الدى. بەرتىن قالا كوشەلەرىندە موتوتسيكلدىڭ جەڭىل ءتۇرى – ەلەكترسكۋتەر تىزگىندەگەن جاسوسپىرىمدەر كوبەيدى. جوعارى جىلدامدىقتى «موتاقان» مىنگەن «بوتاقانداردىڭ» قاۋىپسىزدىگىنە كىم جاۋاپ بەرەر ەكەن دەگەن الاڭداۋشىلىق باسىم. پرەزيدەنت تە جولداۋىندا وسى ماسەلەگە باسا نازار اۋدارۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
«سونداي-اق ەلەكترساموكاتتارعا نازار اۋدارعان ءجون. بۇل تاقىرىپ قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ەكى جىل بۇرىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولىمەن جۇرۋگە شەكتەۋ قوياتىن زاڭنامالىق وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بىراق قوعامدىق ورىندارداعى احۋال وزگەرە قويعان جوق, ءالى دە ازاماتتارعا قاۋىپ-قاتەر ءتونىپ تۇر. قازىر بۇل سالانى رەتتەيتىن زاڭعا تۇزەتۋلەر ازىرلەندى. ونى كوپ سوزباي قابىلداۋ كەرەك. ءاربىر ازاماتتىڭ, ءاربىر بالانىڭ ءومىرى – قىمبات. بۇل ماسەلەدە ۇساق-تۇيەك دەگەن بولمايدى. تۇپتەپ كەلگەندە, مۇنىڭ ارقايسىسى – قاۋىپسىز قازاقستاندى قۇرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادامدار» دەگەن جولداۋدا مەملەكەت باسشىسى.
البەتتە, بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ اماندىعى – ەرتەڭگى ەلدىڭ اماندىعى. سوندىقتان ەڭ اۋەلى بالانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە اتا-انا جاۋاپتى. سونىڭ وزىندە دۇكەندەردە قاز-قاتار ءتىزىلىپ تۇرعان ەلەكترسكۋتەر ساۋداسى قىزىپ تۇر. جازعا سالىم تىپتەن قىزادى. باۋىر ەتى بالاسىن قۋانتقىسى كەلگەن اكە-شەشە ساتىپ الىپ بەرەدى دە, سوڭىنان سان سوعىپ جاتادى. جىل باسىنان بەرى ەلىمىزدە ساموكات سالدارىنان بولعان جول-كولىك وقيعاسىنىڭ سانى 153-كە جەتكەن. بۇل بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا, ەكى ەسە كوپ. ونىڭ كوبى الماتى مەن استانا قالالارىندا تىركەلگەن. ودان 173 ادام جاراقات السا, ولاردىڭ تەڭ جارتىسى – كامەلەتتىك جاسقا تولماعاندار. سوڭى قايعىلى جاعدايعا ۇلاسقان وقيعا بار. ال شىعىس قازاقستان وبلىسىندا ەلەكترساموكات پايدالانۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن 6 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلىپتى. ونىڭ بەسەۋىندە زارداپ شەككەندەر – ساموكات تىزگىندەگەندەردىڭ وزدەرى.
– اتالعان كولىك قۇرالىن قولدانۋ كەزىندە جەكە قاۋىپسىزدىك شارالارىن قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرامىز. ەلەكترساموكات – ويىنشىق ەمەس, تولىققاندى كولىك قۇرالى. ول ەرەكشە مۇقياتتىلىق پەن ءتارتىپتى تالاپ ەتەدى. پايدالانۋشىلار جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ساقتاپ, بەلگىلەنبەگەن جەردەن جولعا شىقپاۋعا, قورعانىس قۇرالدارىن قولدانۋعا, سونداي-اق جاياۋ جۇرگىنشىلەر وتكەلى مەن قيىلىستارعا جاقىنداعاندا اسا ساق بولۋعا ءتيىس, – دەيدى شقو پد اسب باس مامانى ايسۇلۋ مۇحامەدقاليەۆا.
جاسوسپىرىمدەر عانا ەمەس, كۋرەرلەر دە قوس دوڭگەلەكتى ەلەكترسكۋتەر تىزگىندەگەن. ارينە, قالانىڭ ۇزىن-سونار كەپتەلىسىندە ىڭعايلى. بىراق قاۋىپ وتە جوعارى. جوعارى جىلدامدىقپەن سوقتىعىسقان جاعدايدا ادامنىڭ امان قالۋى ەكىتالاي. ونىڭ ۇستىنە, كەيبىرەۋى جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولاعىنا شىعىپ تاعى قاۋىپ توندىرەدى. جالپى, ولار ءۇشىن ارنايى جول جاساقتالمايىنشا, قالاىشىلىك قوزعالىستارعا قولايسىز. ونى جۇرگىزۋشىلەر دە ايتادى.
– كولىك تىزگىنىندە جۇرگەلى وتىز جىل بولدى. بۇرىن ۆەلوسيپەدتى قاعىپ كەتپەيىك, جاياۋ جۇرگىنشىنى جازاتايىم ەتىپ المايىق دەپ جالتاقتاۋشى ەدىك. قازىر جان-جاعىڭنان زۋ-زۋ ەتە تۇسەتىن ەلەكترسكۋتەرلەردەن قورقامىز. بىلتىر اعىنداتىپ كەلىپ, كولىككە سوعىلىپ, ءوزى وماقاسا قۇلاپ جاتقان جاعدايدىڭ دا كۋاسى بولدىق, – دەيدى كاسىبي جۇرگىزۋشى قايرات قاماليەۆ.
شىعىس قازاقستان پوليتسيا دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ەلەكترساموكاتتاردى پايدالانۋ كەزىندەگى قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلەدى. قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرى جاسوسپىرىمدەرمەن دە, ەرەسەك پايدالانۋشىلارمەن دە تۇراقتى تۇردە پروفيلاكتيكالىق اڭگىمەلەر وتكىزىپ, قاۋىپسىز قوزعالىس ەرەجەلەرىن جانە ولاردى ساقتاماعان جاعدايدا تۋىندايتىن جاۋاپكەرشىلىكتى ءتۇسىندىرىپ ءجۇر. قازىرگى ۋاقىتتا اكىمدىك وكىلدەرى مەن «كيكشەرينگKZ» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ, ساموكاتتاردى جالعا بەرۋ قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن رەتتەۋ جانە جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ شارالارى تالقىلانىپ جاتىر.
ايتا كەتەيىك, جىل باسىنان بەرى وڭىردە 14 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلىپ, 54 ساموكات ايىپپۇل تۇراقتارىنا قويىلعان. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, بۇل تۇرعىدا زاڭ كۇشەيسە, جۇگەنسىز جۇرگەن جۇرگىزۋشىلەر تىيىلادى. سوندا عانا ساموكات سان سوقتىرمايدى. ونىڭ ءبارى – «موتاقان» مىنگەن بوتاقانداردىڭ ەرتەڭى ءۇشىن اتقارىلىپ جاتقان شارۋا.
شىعىس قازاقستان وبلىسى