«كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى ءبىلىم سالاسىنداعى ساپانى ارتتىرۋعا ارنالعان بىرەگەي باعدارلاما. دەموگرافيالىق ءوسىم مەن قاجەتتىلىك ارتقان كەزەڭدە مۇنداي باستاما ءوز جەمىسىن بەرىپ جاتىر. بيىلعى 2025–2026 جىلعى وقۋ جىلىندا 4,1 ملن-عا جۋىق وقۋشى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتادى. ونىڭ ىشىندە ءبىرىنشى سىنىپ 360 مىڭنان اسىپ جىعىلادى. ال اشىلعان مەكتەپتەر سانىنا توقتالساق, كەيىنگى التى جىلدا ەلىمىزدە 1 ملن-نان استام ورىنعا مىڭنان اسا ءبىلىم وشاعى سالىندى. بۇل – ەل تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان «كەلەشەك مەكتەپتەرى» وسى اۋقىمدى ستراتەگيالىق باستامانىڭ ماڭىزدى بولىگى.
«كەلەشەك مەكتەپتەرى» – تۇرعىلىقتى جەرىندە, قولجەتىمدى ءار وقۋشىعا ساپالى ءبىلىم بەرۋدى كوزدەيتىن ءبىلىم وردالارى. ولار گيمنازيا نەمەسە ليتسەي ەمەس, وزىندىك وقۋ-تاربيە ۇدەرىسى بار بالانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جاعداي جاسايتىن مەكتەپتەر. ۇلتتىق جوبا اياسىندا 460 مىڭ ورىنعا شاقتالعان 217 مەكتەپ اشىلادى دەپ جوسپارلانعان. قازىر جوسپاردىڭ 69 پايىزى ورىندالدى. بۇل دەگەنىمىز – 146 مىڭعا جۋىق وقۋشى وقيتىن 150 ءبىلىم مەكەمەسى.
قارقىندى جۇمىس ناتيجەسىندە, ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر سانى 4 ەسە, اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەر 2 ەسە, وقۋشى ورىندارىنىڭ تاپشىلىعى 4 ەسەگە قىسقارعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ماسەلەن, بيىل شىمكەنت قالاسىندا, اقمولا جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر ماسەلەسى جويىلدى. بۇگىندە ەلىمىزدە شامامەن 3 مىڭ مەكتەپ ءبىر اۋىسىمدا, 5 مىڭ مەكتەپ ەكى اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيدى.
«كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» جارتىسى اۋىلداردا اشىلادى. دەمەك, اتالعان باستاما الدىمەن ورىن تاپشىلىعىن بولدىرماسا, ودان سوڭ اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم ساپاسىنداعى الشاقتىقتى جويۋعا باعىتتالعان. سەبەبى بۇل جاي عانا مەكتەپتەر ەمەس, زاماناۋي وقىتۋ تاسىلدەرى مەن سوعان ساي ينفراقۇرىلىم قالىپتاستىراتىن وقۋ وردالارى. مۇندا زامان قاجەتتىلىكتەرىنە ساي ەڭ وزىق ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازا قامتاماسىز ەتىلگەن. وقۋشىلار, اتا-انالار, ءتىپتى پەداگوگتەردىڭ ءوزى «كەلەشەك مەكتەپتەرىن» ۇلكەن قۋانىشپەن قارسى الىپ, رەاكتسيالارىمەن ءبولىسىپ وتىر.
«كەلەشەك مەكتەپتەرى» مودەلىنىڭ ارتىقشىلىعى دا سول, تەوريامەن شەكتەلمەي, تاجىريبە الاڭىندا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك جاسالعان. وسىنىڭ ءبارى دە وقۋشىلاردىڭ عىلىمعا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرادى, سىني ويلاۋىن, تسيفرلىق ساۋاتتىلىعىن, شىعارماشىلىق جانە كرەاتيۆتى قابىلەتتەرىن دامىتادى. STEM كابينەتتەر, روبوتتەحنيكا مەن دروندار, ەڭبەككە باۋلۋ كابينەتتەرى مەن مۋزىكالىق اسپاپتار, سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار, ينتەراكتيۆتى تاقتالار مەن زەرتحانالار ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز. ياعني اتالعان ۇلتتىق جوبا بارىنە تەڭ مۇمكىندىك قالىپتاستىرىپ قانا قويماي, ادامي كاپيتالدى دامىتادى.
وندا تسيفرلىق ءبىلىم بەرۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى. سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنى وقۋ ۇدەرىسىنە كىرىكتىرۋ وسى وقۋ جىلىنان باستالادى. ءارى ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ دە نازاردا. ارنايى ەدەن جولاقتارى, ليفتىلەر جانە پسيحولوگ, دەفەكتولوگتەر, سۋردولوگتەردىڭ بولۋى ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن بالالارعا ۇلكەن قولداۋ جانە كومەك بولاتىنى انىق.
«كەلەشەك مەكتەپتەرىندەگى» نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى – تاربيە جۇمىسى. مۇندا ەڭبەكقور, ار-ۇجدانعا ساي ارەكەت ەتەتىن, ادىلدىككە ۇمتىلاتىن وقۋشى تۇلعاسىن قالىپتاستىرۋ ماقسات ەتىلەدى. تەك ۇلتتىق جوبا اياسىندا عانا ەمەس, ەلىمىزدەگى بارلىق ءبىلىم ۇيىمدارىندا «ادال ازامات» ءبىرتۇتاس تاربيە باعدارلاماسى نەگىزگە الىنباق. ونىڭ اياسىندا بارلىق مەكتەپ ءۇشىن بىرىڭعاي ۆيزۋالدى ستاندارت ازىرلەنەدى, مەكتەپتەردىڭ ىشكى جانە سىرتقى كەلبەتى ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن مادەنيەتتى دارىپتەۋ ماقساتىندا بەزەندىرىلەدى. ال ساباق پەن سىنىپتان تىس ءىس-شارالاردىڭ مازمۇندىق سيپاتى ادىلەتتىلىك, ەڭبەكقورلىق, پاتريوتيزم سىندى تاقىرىپتارعا باسىمدىق بەرەدى. ايتا كەتەرلىك تاعى ءبىر جايت, باعدارلامانىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە اتا-انالارعا پەداگوگيكالىق قولداۋ كورسەتۋ ورتالىقتارى قۇرىلدى. بۇل ورتالىقتار مەكتەپ پەن اتا-انا اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتىپ, اتا-انالاردى تاربيە ۇدەرىسىنە بەلسەندى قاتىسۋعا باعىتتالعان.
ءدال سول سەكىلدى, ەندى ەلىمىزدەگى بارلىق ءبىلىم ورداسىندا ەرتە كاسىپتىك باعدارلاۋعا نازار اۋدارىلماق. كاسىبي باعدارلاۋ – بىلىكتى ماماندار ازىرلەۋدىڭ العىشارتى. وتكەن وقۋ جىلىندا وسى باعىتتا شارالار قولعا الىنىپ, 6-11 سىنىپتارمەن جۇمىس ىستەيتىن 1 781 مامان بولسا, جاڭا وقۋ جىلىندا 8 مىڭ بىرلىككە دەيىن كوتەرۋ كوزدەلىپ وتىر.
ءبىلىم سالاسىنىڭ ساپاسى پەداگوگ كادرلاردىڭ ساپاسىنا تىكەلەي تاۋەلدى. ويتكەنى ۇستاز – مەكتەپتىڭ جانى. بىلىكتى مامان عانا ءبىلىمدى وقۋشى تاربيەلەي الادى. سوندىقتان پەداگوگتەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ەرەكشە نازاردا. بۇگىندە «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» 3000-نان اسا مۇعالىمى ارنايى كۋرستاردان ءوتتى. الداعى ۋاقىتتا بۇل جۇمىس جالعاسىن تابادى. ودان بولەك, مەكتەپ باسشىلارىن تاعايىنداۋ بارىسىندا ء«بىلىم بەرۋ سالاسىنداعى 1000 وزگەرىس كوشباسشىسى» جوباسىنا قاتىسقان ۇمىتكەرلەرگە باسىمدىق بەرىلدى. قازىر جۇمىس ىستەپ جاتقان 150 كەلەشەك مەكتەبىندە 150 ديرەكتور بولسا, سونىڭ 40-ى اتالعان رەزەرۆتەن, 41-ءى ماگيستر دارەجەسى بار مامان.
تامىز كونفەرەنتسياسى كەزىندە وسى ديرەكتورلاردىڭ فورۋمى ءوتىپ, ەلىمىز بويىنشا بارلىق «كەلەشەك مەكتەپتەرىنىڭ» باسشىلارى ماڭىزدى باعىتتار بويىنشا بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك جالپىعا مىندەتتى ءبىلىم ستاندارتى, جي-ءدى پايدالانۋ, «ادال ازامات» باعدارلاماسى مەن مەنەدجمەنتكە قاتىستى تاقىرىپتار قوزعالعان بولاتىن.
كەلەشەكتە بۇل مەكتەپتەر مودەلى ەلىمىزدەگى بارلىق جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرىنىڭ دامۋىنا نەگىز بولماق. پىسىقتالعان ستاندارتتار, ادىستەمەلەر, جانە باسقارۋ شەشىمدەرى بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا تاراتىلادى. بۇل شارۋانى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق جوبا اياسىندا سالىنعان مەكتەپتەردى بولەك باسقارۋ جۇيەسى قۇرىلىپ وتىر.
قانىبەك جۇماشەۆ,
وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى ورتا ءبىلىم بەرۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى