ءماجىلىستىڭ ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتى ەدىل ءجاڭبىرشيننىڭ توراعالىعىمەن قىزىلوردا وبلىسىندا ەكولوگيا ماسەلەلەرى بويىنشا كوشپەلى وتىرىس وتكىزدى.
وڭىردە ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ حالىقپەن كەزدەسۋلەرى قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار وتكىر ەكولوگيالىق ماسەلە انىقتالدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى ونداعان جىلدار بويى قوردالانىپ كەلگەن. وسىلاردىڭ شەشىمىن تابۋ ماقساتىمەن قىزىلوردا وبلىسىندا ءوڭىر باسشىلىعىنىڭ, ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار جەتەكشىلەرىنىڭ, حالىقارالىق ساراپشىلار مەن شەتەلدىك ينۆەستور كومپانيالاردىڭ وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن كوشپەلى كەڭەس ءوتتى.
وتىرىستا ءسوز سويلەگەن ەدىل جاڭبىرشين ايماقتا جەدەل ارەكەتتى تالاپ ەتەتىن كوپتەگەن ەكولوگيالىق ماسەلە قوردالانعانىن اتاپ ءوتتى. نەگىزگىلەرىنىڭ ءبىرى – ارال وڭىرىنە قاتىستى. كوميتەت توراعاسىنىڭ ايتۋىنشا, ارال تەڭىزىنىڭ قۇرعاعان تابانىن كوگالداندىرۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى بولىپ وتىر. جىل سوڭىنا دەيىن 1,1 ملن گەكتار اۋماققا سەكسەۋىل ەگۋ جۇمىستارى اياقتالۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە, سۋ رەسۋرستارى مەن قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى جەرگىلىكتى بيلىك دەڭگەيىندە دە, رەسپۋبليكالىق زاڭناما اياسىندا دا جۇيەلى شەشىمدەردى قاجەت ەتەدى.
مەملەكەت باسشىسى بۇكىل ەل الدىنا ەكولوگيا سالاسىندا اۋقىمدى مىندەتتەر قويدى. بۇل – قازاقستاننىڭ 2060 جىلعا دەيىنگى كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋى, سونداي-اق قوعامنىڭ بارلىعىن تابيعاتتى قورعاۋ يدەياسىن اينالاسىنا توپتاستىراتىن «تازا قازاقستان» باستاماسى. وسى باعىتتاردى ىسكە اسىرۋ دەپۋتاتتاردان, ۇكىمەتتەن, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتەن, بيزنەستەن جانە ءاربىر قازاقستاندىقتان ناقتى ءىس-قيمىلدى تالاپ ەتەدى. ال بۇگىندە وڭىردە نەنى بايقاپ وتىرمىز؟ قىزىلورداداعى كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارىنىڭ سالىنۋى سوزىلىپ كەتتى. 2019 جىلى بەكىتىلگەن جوبا ەكى ەسە قىمباتتاپ, ەسەپ بويىنشا ونىڭ قۇنى 5,1 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. سونداي-اق وڭدەۋ قۋاتتارىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى دە الاڭداۋشىلىق تۋعىزۋدا. وبلىستا وندىرىستىك سارقىندى سۋلاردى, قوقىستى قايتا وڭدەۋ جانە پايدالانۋ كاسىپورىندارىنىڭ تاپشىلىعى سەزىلۋدە, – دەدى ەدىل جاڭبىرشين.رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس ۇيىندىلەرى ماسەلەسى دە شەشىمدى تالاپ ەتەدى. وڭىردە قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتارعا ارنالعان 145 پوليگون جۇمىس ىستەيدى, ولاردىڭ تەك جەتەۋى عانا رۇقسات قۇجاتتارىنا يە جانە ەكولوگيالىق تالاپتارعا سايكەس كەلەدى. تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە – توپىراقتىڭ كۇل ۇيىندىلەرىمەن لاستانۋى. بۇرىنعى جەو-6 كۇل ۇيىندىلەرىمەن لاستانعان جەرلەردى رەكۋلتيۆاتسيالاۋ ماسەلەسى ءالى كۇنگە دەيىن شەشىلگەن جوق. وسى ماسەلەلەر بويىنشا ءوڭىر تۇرعىندارى تۇراقتى تۇردە دەپۋتاتتارعا جۇگىنەدى. وسىعان بايلانىستى قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ, سۋدى تازارتۋ جانە باسقا دا ەكولوگيالىق تاجىريبەلەرى بار شەتەلدىك ساراپشىلار مەن كومپانيالاردىڭ قاتىسۋىمەن كوشپەلى كەڭەس وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. قورشاعان ورتانى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن جانە ءوڭىر ەكونوميكاسىنا جۇمىس ىستەيتىن جاڭا زاماناۋي قالدىقسىز وندىرىستەردى ىسكە قوسۋ قاجەت.
ءوز كەزەگىندە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ءوڭىردىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە قحر-دىڭ جەتەكشى كومپانيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن 61 ينۆەستيتسيالىق جوبانى, سونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق ونىمدەر شىعاراتىن ءوندىرىس ورنىن ىسكە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلۋدا. سونداي-اق, ونىڭ ايتۋىنشا, قىزىلوردانىڭ قۇرىلىس سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق الەۋەتىن ەسكەرە وتىرىپ, لامينات وندىرۋگە دە قىزىعۋشىلىق بار. بارلىق جوبالار قورشاعان ورتاعا اسەردى بارىنشا ازايتاتىن ەڭ زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەسكەرە وتىرىپ جوسپارلانۋدا.
اتاپ ايتقاندا, تابيعاتتى قورعاۋ جانە سۋ دايىنداۋ سالاسىنداعى قىتايلىق كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى قورشاعان ورتانى قالپىنا كەلتىرۋ, سۋدى تازارتۋ, ونەركاسىپتىك قالدىقتاردى قايتا وڭدەۋ جانە قايتالاما رەسۋرستاردان قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋ بويىنشا زاماناۋي تەحنولوگيالارىن تانىستىردى. ولار قازاقستان كاسىپورىندارىندا يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋگە, سونىڭ ىشىندە قولدانىستاعى وندىرىستەردى جاڭعىرتۋ جانە ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن جاڭا قۋاتتاردى قۇرۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن ايتتى. كەڭەس بارىسىندا ەكولوگيالىق زاڭنامانىڭ جەكەلەگەن نورمالارىن ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلانىپ, ونى ودان ءارى جەتىلدىرۋگە قاتىستى ۇسىنىستار ازىرلەندى.
قورىتىندىسىندا ەدىل جاڭبىرشين وبلىس اكىمى, جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن جانە جەكە بيزنەس پەن ينۆەستورلاردى بەلسەندى تارتۋ ارقىلى ءتيىمدى شارالاردى شۇعىل ازىرلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. تالقىلاۋ بارىسىندا ءماجىلىستىڭ ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتى كوتەرىلگەن بارلىق ماسەلەنىڭ شەشىلۋىن باقىلاۋعا الاتىن بولادى. سونىمەن قاتار كوشپەلى كەڭەس اياسىندا دەپۋتاتتار ونەركاسىپ نىساندارىن, ء«وندىرىس» يندۋستريالىق ايماعىن, تازارتۋ قۇرىلىستارىن ارالاپ, بۋ-گاز قوندىرعىسى نەگىزىندە سالىنىپ جاتقان ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قۇرىلىسىمەن تانىستى.
ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى