وسى كۇنى قارجى قىزمەتىن جاساندى ينتەللەكت ارقىلى ۇسىناتىن قوسىمشالار كوبەيىپ كەلەدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, قارجى نارىعىنىڭ بولاشاعى – تسيفرلىق ترانسفورماتسياعا تىكەلەي تاۋەلدى. مۇنداي وزگەرىستەردىڭ نەگىزىندە تۇرعان ۇعىمنىڭ ءبىرى – فينتەح, ياعني قارجىلىق قىزمەت پەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ توعىسۋى. ول ءموبيلدى بانكينگ, ونلاين-تولەم جۇيەسى, كريپتوۆاليۋتا پلاتفورماسى, جاساندى زەردەگە سۇيەنەتىن كەڭەسشى سياقتى حالىققا قولجەتىمدى ءارى ىڭعايلى قارجىلىق ەكوجۇيە قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءدال وسى ۇدەرىستەردى تالقىلاۋعا ارنالعان – «Astana Finance Days 2025» فورۋمىندا باستى نازار فينتەح پەن تسيفرلىق يننوۆاتسيالارعا اۋدى.
ايتۋلى جيىنعا الەمنىڭ 70-تەن استام ەلىنەن 5 000-نان اسا قاتىسۋشى كەلدى. اتاپ ايتقاندا, بروكەرلەر, بانكيرلەر, ينۆەستورلار مەن يننوۆاتورلار «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىندا تسيفرلىق يننوۆاتسيالار جونىندە پىكىر الماستى. بيىلعى ءىس-شارانىڭ تاقىرىبى – «بولاشاقتىڭ نەگىزىن قالايتىن كاپيتال».
فورۋمنىڭ اشىلۋىندا احقو باسقارۋشىسى رەنات بەكتۇروۆ قارجى يندۋسترياسىنداعى جاڭا ترەندتەردى سارالاپ, اسىرەسە تسيفرلىق اكتيۆتەر مەن جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ىقپالىنا ەرەكشە توقتالدى.
«جىل سايىنعى «Astana Finance Days» فورۋمى زاماناۋي ترەندتەر مەن سىن-قاتەرلەردى تالقىلاۋعا, سونداي-اق ولاردى ەڭسەرۋ جولدارىن ىزدەۋگە ارنالعان ەۋرازيا اۋماعىنداعى بىرەگەي الاڭ رەتىندە ءوز مارتەبەسىن دالەلدەدى. بيىلعى فورۋمعا شامامەن 1,5 ترلن دوللار كولەمىندەگى اكتيۆتەردى باسقاراتىن كومپانيا وكىلدەرى قاتىسىپ وتىر. سونىمەن قاتار AFD جاڭا سەرىكتەستىكتەردى قۇرۋعا جانە نارىق ءۇشىن ماڭىزدى جاڭالىقتاردى جاريالاۋعا ارنالعان پلاتفورما رەتىندە جۇمىسىن جالعاستىرىپ جاتىر. ماسەلەن, فورۋم اياسىندا ستەيبلكوينداردى پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرى, تسيفرلىق اكتيۆتەر مەن الەۋمەتتىك وبليگاتسيالار سالاسىنداعى جاڭا ليستينگتەر, يسلامدىق قارجى سەكتورى بويىنشا باستامالار جاريالانادى. بۇل ەلىمىزدىڭ قارجى نارىعى جاڭا داۋىرگە اياق باسقانىن بىلدىرەدى. فورۋم باعدارلاماسى كاسىبي نارىق قاتىسۋشىلارى ءۇشىن دە, تسيفرلىق قارجىعا قىزىعۋشىلىق تانىتاتىن كەڭ اۋديتوريا ءۇشىن دە مازمۇندى ءارى قىزىقتى بولماق», دەدى رەنات بەكتۇروۆ.
فورۋمنىڭ باستى سپيكەرلەرىنىڭ ءبىرى – ايگىلى فۋتۋرولوگ, كاسىپكەر ءارى «بانك 4.0: جاڭا قارجىلىق قۇبىلىس», «تەحنوسوتسياليزم. تەڭسىزدىك, جاساندى ينتەللەكت پەن كليماتتىڭ وزگەرۋى قالاي جاڭا الەمدىك كۇن ءتارتىبىن قالىپتاستىرادى؟», «كەڭەيتىلگەن كەڭىستىك ءداۋىرى» جانە باسقا دا الەمدىك بەستسەللەرلەردىڭ اۆتورى برەتت كينگ بولدى.
ء«بىز جاساندى ينتەللەكتىنىڭ پايدا بولۋىنان باستاپ كليماتتىق فاكتورلاردىڭ ىقپالىنا دەيىنگى وراسان زور وزگەرىستەر داۋىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. الايدا قازىردىڭ وزىندە الەمدىك بانك سالاسى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا تەرەڭ ترانسفورماتسيادان ءوتىپ جاتىر. ماسەلەن, فينتەحتىڭ كليەنتتەرى ءداستۇرلى بانكتەرگە قاراعاندا 50%-عا كوپ. اۆتونومدى جابدىقتاۋ تىزبەكتەرى مەن «اقىلدى» ەكونوميكالار مۇلدە جاڭا بانكتىك ينفراقۇرىلىمدى قاجەت ەتەدى, سوندىقتان ستەيبلكويندار مەن جەدەل تولەم جۇيەلەرى قارقىندى دامىپ كەلەدى. 2050 جىلى بانك سەكتورى مۇلدە باسقاشا بولادى», دەدى برەتت كينگ.
فورۋم بارىسىندا «Commodity Tokenization» اتتى قاناتقاقتى جوبا تانىستىرىلدى. بۇل باستاما ەۋرازيا ەلدەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تسيفرلاندىرۋدى كوزدەيدى. جوبا اياسىندا بلوكچەين نەگىزىندە استىقتى ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ, ساۋدالاۋ جانە قارجىلاندىرۋدىڭ بىرىڭعاي تسيفرلىق ەكوجۇيەسى قۇرىلادى. بۇل قادام ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپتىك سەكتورىنا قوسىمشا ينۆەستيتسيا تارتۋعا جانە ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا جول اشادى.
فورۋمنىڭ تاعى ءبىر سەسسياسىندا «احقو سوتى مەن حالىقارالىق تورەلىك ورتالىعى: سوت تورەلىگىنىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياسى» تاقىرىبى قوزعالدى. ساراپشىلار داۋ-دامايدى ونلاين شەشۋ جۇيەسىنىڭ دامۋى ماسەلەسىن, سونداي-اق تسيفرلىق تەحنولوگيالار ارقىلى ينۆەستيتسيالىق كاپيتالدى قورعاۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى. بۇل دا ەلىمىزدىڭ قۇقىقتىق ەكوجۇيەسىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىن ماڭىزدى قادام سانالادى.
جيىن اياسىندا احقو اكادەمياسى SDU جانە AlmaU ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن بىرلەسىپ ازىرلەگەن قارجىلىق ماينور باعدارلامالارىن تانىستىردى. ماينور – ستۋدەنتتىڭ نەگىزگى ماماندىعىنا قوسىمشا وقيتىن باعىت, ياعني تولىققاندى ەكىنشى ديپلوم ەمەس, بىراق قوسىمشا ءبىلىم مەن داعدى بەرەدى. بۇل – بولاشاق مامانداردى تسيفرلىق ەكونوميكاعا بەيىمدەۋگە باعىتتالعان ايرىقشا وقىتۋ ءادىسى.
«Astana Finance Days 2025» وسىلايشا قارجى تەحنولوگيالارىنىڭ ورتالىعىنا اينالىپ قانا قويماي, جاڭا يدەيالار مەن ستارتاپتارعا جول اشىپ وتىر. ال ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, وسى باعىتتاعى باتىل قادامدار ەلدىڭ عانا ەمەس, تۇتاس ءوڭىردىڭ دامۋىنا ىقپال ەتپەك.