اۆتورلىق ەڭبەك – قۋانىشتى دا ازاپتى ۇدەرىس. تاڭعاجايىپ قۇبىلىس دەسەك تە قاتەلەسپەيمىز. ويلاپ قاراڭىزشى, تابيعاتتىڭ ءمارمار تاسىنان ءمۇسىنشى قالاي يۋپيتەردىڭ بەينەسىن كورەدى؟ ال كادۋىلگى قايىڭ جاپىراعىنىڭ ادامنىڭ جۇرەگىنە ۇقسايتىنىن مۇقاعالي قايتىپ اڭعاردى؟ پۋشكينشە تولعانساق, اسەردىڭ مۇنداي شاپشاڭدىعىن, وزىندىك شابىت پەن سىرتقى بوگدە ەرىك اراسىنداعى تىعىز بايلانىستى يمپروۆيزاتوردىڭ وزىنەن باسقا ەشكىم دە تۇسىنە المايدى. مىنە, وسى سەبەپتى شىعارمانىڭ قالايشا دۇنيەگە كەلگەندىگىن اۆتوردىڭ وزىنەن سۇراپ ءبىلۋ – ادەبيەتتانۋدىڭ ۇلكەن ولجاسى.
وسى ماقساتتا جازۋشىلار وداعى استانا فيليالىنىڭ ىجداعاتىمەن ءھام قالالىق اكىمدىكتىڭ قولداۋىمەن كلاسسيك جازۋشى, مەمەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى تولەن ابدىكتىڭ «جازۋشى لابوراتورياسى» تاقىرىبىنداعى ءدارىسى ءوتتى. كوپشىلىك وقىرمانعا بەلگىلى, ابدىك ۇلىنىڭ ادەبيەت الەمى پاراسات مايدانىنداعى ىزگىلىك پەن ز ۇلىمدىقتىڭ قاقتىعىسى, ادامدىق تولعانىستار مەن قوعامدىق قوپارىلىستاردان تۇرادى. جازۋشىنى قالىپتاسقان ورتاسى تاربيەلەپ شىعاتىنىن ەسكەرسەك, قالامگەردىڭ زامانى وسى تاقىرىپتارعا ءوزى اكەلگەنىن اقىلمەن اڭعارۋعا بولادى. «سول جىلدارى مەنىڭ جانە قاتارلاستارىمنىڭ كوبىندە پروتەستىك كوڭىل-كۇي بولدى» دەگەن قالامگەردىڭ سوزىنەن كەڭەستىك قالىپقا سىيماي, القىنىپ-بۇلقىنىپ جاتقان قازاق ادەبيەتىنىڭ ەموتسيانالدى احۋالى كورىنەدى.
جازۋشىنىڭ قاتارلاستارىم دەپ وتىرعانى, ءوزىنىڭ جاقىن دوستارى – انەس ساراي, قاجىعالي مۇحانبەتقالي ۇلى, دۋلات يسابەكوۆ, بەكسۇلتان نۇرجەكە. ءبارى – ءبىر كۋرستان تۇلەپ ۇشقان مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتتارى, قازاقتىڭ قابىرعالى قالامگەرلەرى بولىپ شىقتى. «ادامنىڭ ومىرىنە جارىق شاشاتىن نارسە – دوستىق. مەن بۇل جىگىتتەرمەن تۋىسقانىمنان جاقىن ارالاستىم», دەپ اعىنان جارىلدى تولەن ابدىك. «ۇنەمى شىعارماشىلىق ىزدەنىستىڭ ناتيجەسىندە ءبىزدىڭ بۋىن كەرەمەت شىعارمالاردى قاتارىنان دۇنيەگە اكەلدى. ماسەلەن, مۇقاعالي ماقاتاەۆ «دۋلاتتىڭ «سۇيەكشىسىن» وقىپ جىلادىم» دەگەنى بار. ءبىر قىزىعى, بۇل – يسابەكوۆكە زامانىندا بەرىلگەن بىرەن-ساران باعانىڭ بىرەۋى. ال ونىڭ جازعان شىعارمالارى بۇگىنگىدەي قوشەمەتپەن قۇرمەتتەلگەن جوق. اعالار تاراپىنان قاتارداعى تۋىندالار سەكىلدى قابىلداندى. بارىمىزدە دە سولاي بولدى. اسىرا ماقتالماعانى كەيىن وزىمىزگە جاقسى بولدى. ارقامىزدان قاعا بەرسە, كەيىنگى جازىلعان كەسەك تۋىندىلار دۇنيەگە كەلمەس تە ەدى», دەدى تولەن اقساقال. وسى رەتتە ول جاس جازۋشىلاردىڭ اسىرە ماقتانعا سالىنباۋ كەرەكتىگىن باسا ايتتى.
كورەرمەن اراسىنان جاس جازۋشى سۇراق قويدى. ساۋالىنىڭ ءراۋىشى ء«بىز الەمدىك تاقىرىپتارعا بارعىمىز كەلەدى, بىراق ونى كلاسسيكالىق وقىرمان ساناسى قابىلداي قويار ما ەكەن؟» دەگەنگە سايادى. سوندا لەكتور: «شەبەرلىك جەتسە كەز كەلگەن تاقىرىپتا جازۋعا بولادى», دەپ جاۋاپ بەردى. ناقتى ءارى باتىل ءسوز. «ونەردەگى شىن شەبەرىلىككە اپارار جول – ەڭبەك, ديلەتانتتىققا – حالتۋرا. شىن شەبەر شەبەرلەنگەن سايىن قينالا, تەرلەي تۇسۋگە ءتيىس», دەگەن ادەبيەتتانۋشى اكادەميك زەينوللا قابدولوۆتىڭ ءسوزى وسى ورايدا ويعا ورالادى.
تولەن ابدىك ءارى قاراي ويىن ساباقتادى: «كوركەم شىعارمادا دەتالعا ءمان بەرىلۋ كەرەك. كۇللى سيۋجەت وسى دەتالمەن ورىلەدى, سۇلۋلىعى ايقىندالادى. سالدىر-كۇلدىر بايانداۋشىلىق ادەبيەت كەڭىستىگىنە كىرمەيدى», دەدى جازۋشى.
«ادەبيەتتىڭ التىن ءداۋىرى ءوتىپ كەتتى» دەپ كۇرسىنۋ – قيسىنسىز. التىن ءداۋىر – سالىستىرمالى ۇعىم. قازىر دە جاقسى پروزا مەن پوەزيا جازىلىپ جاتىر. تەك قالامگەرلەرگە ىزدەنىستى مولايتۋ كەرەك. حالىققا قاراپايىم ادەبيەت قانا قاجەت دەگەن ويدان الىس بولعان ءجون. ينتەللەكتۋالدى شىعارمانى تۇسىنەتىن وقىرمان – جەتەرلىك». وسىلايشا تولەن ابدىك ادەبيەتتىڭ ارعى-بەرگى داۋىرىندەگى ماسەلەلەرىنە توقتالىپ, بۇگىنگى جاي-كۇيىنە باعا بەردى.
ءدارىس سوڭىندا استانا قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەسەت بايكەن جازۋشىعا ىزگى ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ, شىعارماشىلىق تابىس تىلەدى. ال جازۋشىلار وداعى استانا قالاسى فيليالىنىڭ باسشىسى باۋىرجان باباجان ۇلى اتالعان جوبانىڭ تۇراقتى جالعاساتىنىن جەتكىزدى.