ۇلى ويشىل, اقىن اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ باستالۋىنا ساناۋلى كۇندەر قالدى. بۇل توي – ۇلت رۋحانياتىنىڭ مەرەيى, ەل بىرلىگىن بەكەمدەيتىن تاريحي ءسات. وسىعان وراي الداعى ءىس-شاراعا دايىندىق بارىسى پىسىقتالدى, دەپ جازادى Egemen.kz.
وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا اباي وبلىسى مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس سوعىمباي, وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا جوعارى سپورت شەبەرلىگى مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى, مۇحيت تۇرسىنوۆ, سەمەي قالاسىنىڭ دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قۋات يساجانوۆ قاتىستىپ, بايانداما جاسادى.
«اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ ماقساتىندا 1-10 تامىز ارالىعىندا وبلىس كولەمىندە ونكۇندىك باعدارلاما جوسپارى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. سونىڭ ىشىندەگى اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ ءبىرى – «جەتى قازىنا» رەسپۋبليكالىق ۇلتتىق بايقاۋى ەكەنىن قايىرا ءبىر ەسكە سالا كەتەمىز.
بايقاۋ جەتى بولىمنەن تۇرادى. ء«ىلىم, ءبىلىم: اباي وقۋلارى», «سۇلۋ ايەل», «ەر جىگىت» سايىستارى مادەني باعىتتا وتپەك. ءۇش بايقاۋعا دا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن قاتىسۋشىلار كەلەدى. بايقاۋ اباي اۋدانىنداعى, قاراۋىلتوبەدە وتەدى. ء«ىلىم, ءبىلىم: اباي وقۋلارى» سايىسى – 8 تامىز كۇنى قاراۋىلداعى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە, «سۇلۋ ايەل» سايىسىنىڭ ەكى كەزەڭى 8-9 تامىز كۇندەرى «اباي ساياباعىنىڭ» ساحناسىندا بولادى. ال «ەر جىگىت» سايىسى 8-9 تامىز كۇندەرى: ءبىرىنشى كەزەڭ قاراۋىلتوبەدە, ەكىنشى كەزەڭ اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە وتەدى», دەدى ولجاس امانگەلدى ۇلى.
باسقارمانىڭ مالىمەتىنشە, قازىرگە دەيىن باسقا وڭىرلەردەن جانە اباي وبلىسىنىڭ اۋداندارىنان ءۇش بايقاۋعا 100-دەن اسا قاتىسۋشى تىزىمدەلگەن. ماسەلەن, ء«ىلىم, ءبىلىم: اباي وقۋلارى» بايقاۋىنا – 37 ادام, «سۇلۋ ايەل» بايقاۋىنا – 38 ادام, «ەر جىگىت» بايقاۋىنا – 31 ادام.
بۇل ءتىزىم الدا وزگەرەتىنى ءسوزسىز. ويتكەنى ءار بايقاۋعا 30 ۇمىتكەردەن, بارلىعى 90 قاتىسۋشى سايىسقا تۇسۋگە ءتيىس. باسەكە جوعارى بولادى. سەبەبى بايقاۋلاردىڭ جۇلدە قورى قوماقتى. ماسەلەن, «ەر جىگىت» سايىسى: ءى ورىن – 7 باس جىلقى, ءىى ورىن – 5 باس جىلقى, ءىىى ورىن – 3 باس جىلقى. «سۇلۋ ايەل» بايقاۋى: ءى ورىن – 5 باس جىلقى, ءىى ورىن – 3 باس جىلقى, ءىىى ورىن – 1 باس جىلقى. ء«ىلىم, ءبىلىم: «اباي وقۋلارى»: ءى ورىن – 7 باس جىلقى, ءىى ورىن – 5 باس جىلقى, ءىىى ورىن – 3 باس جىلقى.
«قاتىسۋشىلاردى كەلىپ-كەتۋ كەستەسىنە سايكەس 6-7 تامىز ارالىعىندا سەمەي قالاسىنداعى تەمىرجول ۆوكزالى مەن اۋەجايدان كۇتىپ الاتىن بولامىز. بۇل ماقساتتا ارنايى كولىكتەر مەن شتاب مۇشەلەرىنەن جاۋاپتى ازاماتتار بەكىتىلگەن. بايقاۋعا اباي وبلىسىنىڭ اۋداندارىنان قاتىساتىن جەرلەستەرىمىز سەمەي قالاسىنا ءوز كولىكتەرىمەن كەلەدى. ءار وڭىردەن كەلەتىن قوناقتاردى جاتىن ورىنمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءاليحان بوكەيحان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسشىلىعىمەن كەلىسە وتىرىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا جاتاقحاناسىنا (سەمەي قالاسى, شوجە قاۋجاۋباي ۇلى كوشەسىندەگى 249 ك) ورنالاستىرۋ جاعى قاراستىرىلعان», دەيدى و.سوعىمباي.
باسقارما وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردى تاسىمالداۋ ءۇشىن 7 تامىز كۇنى ساعات 15.00 شاماسىندا ارنايى بەلگىلەنگەن كولىكتەرمەن اباي اۋدانى, قاراۋىل اۋىلىنا جولعا شىعادى. بۇل جول قاۋىپسىزدىك شارالارى جوسپارلانعان. قاتىسۋشىلار قاراۋىلعا بارعان كەزدە بەلگىلەنگەن جاتىن ورىنعا جايعاسىپ, ءۇش مەزگىل تەگىن تاماقتانادى. مۇنىڭ ءبارى تەك بايقاۋعا قاتىسۋشىلارعا ارنالعان جاعداي ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون.
ال «جەتى قازىنا» ۇلتتىق بايقاۋىنىڭ سپورتتىق جاعىن «وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرى بويىنشا جوعارى سپورت شەبەرلىگى مەكتەبىنىڭ» ديرەكتورى, قازاقتىڭ بەلگىلى ءاپايتوس بالۋانى مۇحيت تۇرسىنوۆ تانىستىرىپ ءوتتى.
«اباي اتامىزدىڭ 180 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي وتەتىن ءبىراز سپورتتىق ءىس-شارا بار. ماسەلەن, سەمەي قالاسىندا 4 تامىز كۇنى كۇشتىك ەكستريمنەن «سەمەي باتىرى» اشىق ءتۋرنيرى, 3-6 تامىز ارالىعىندا قازاق كۇرەسىنەن قازاقستان كۋبوگى وتكىزىلەدى. ال اباي اۋدانى, قاراۋىل اۋىلىندا 7-10 تامىز ارالىعىندا «جەتى قازىنا» جوباسى اياسىندا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى قامتىلادى. وندا ءداستۇرلى ساداق اتۋ, بۇركىتشىلەر سايىسى, قۇماي تازى جارىسى, الامان بايگە, قازاق كۇرەسى, توعىزقۇمالاق بار. بايگە – جورعا جارىسى, توپ بايگە, الامان بايگە بويىنشا وتەدى. قازاق كۇرەسى – وگىز بالۋان 74 كەلىگە دەيىن, تۇيە بالۋان 90 كەلىدەن جوعارى سالماق دارەجەسى ساراپقا سالىنادى. بۇل سپورتتىق بايقاۋدىڭ بارىندە جۇلدە قوماقتى. باس بايگەلەرگە اۆتوكولىك تىگىلگەن, ءتىپتى توعىزقۇمالاق ويىنىندا جەڭىمپاز بولعان ويىنشىعا دا باس بايگە – اۆتوكولىك», دەيدى مۇحيت شىڭعىس ۇلى.
1 تامىزدا سەمەي قالاسىنداعى «بەيبىتشىلىك» (تۇيەمويناق) ارالىنداعى ۇلتتىق اۋىل الاڭىندا وننان اسا سپورت تۇرىنەن اشىق قالالىق تۋرنيرلەر ۇيىمداستىرىلادى. بارلىق جارىستىڭ سالتاناتتى اشىلۋى ساعات 09:00-دە, ال ماراپاتتاۋ ءراسىمى ساعات 18:00-دە ەتنواۋىل ورتالىعىندا وتكىزىلەدى.
«بەكىتىلگەن جوسپارعا ساي, «بەيبىتشىلىك» ارالىندا قازاق كۇرەسى, كاراتە-دو كەكۋشەنكاي, تاەكۆاندو, ساداق اتۋ, قول كۇرەسى, دويبى, توعىزقۇمالاق, كەرمەگە تارتىلۋ («Tartyl Fest»), گىر كوتەرۋ, اسىق اتۋ سىندى سپورت تۇرىنەن جارىستار وتەدى. جارىسقا قاتىسۋشىلارعا ءۇش مەزگىل تاماقتانۋ ۇيىمداستىرىلادى. قاتىسۋشىلار ءاليحان بوكەيحان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاتاقحاناسىنا ورنالاستىرىلادى. 4 تامىز كۇنى «سەمەي باتىرى» اتالعان كۇشتىك ەكستريم بويىنشا اشىق تۋرنير وتەدى. جارىس باعدارلاماسىنا سايكەس, قاپ كوتەرىپ ءجۇرۋ, گىر كوتەرۋ, بورەنە ارقالاپ وتىرىپ-تۇرۋ, گانتەلدى يىقتان كوتەرۋ, ۇلكەن دوڭعالاق اۋدارۋ, فەرمەرلىك سەرۋەن, اۆتوبۋس سۇيرەتۋ سەكىلدى كۇشتىك جاتتىعۋ سايىستارى بويىنشا سىنعا تۇسەدى. جارىسقا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىنەن ەڭ مىقتى سپورتشىلار قاتىسادى. 7 تامىزدا مەرەيتوي اياسىندا ەكى ءىرى مارافون ۇيىمداستىرىلادى. رەسپۋبليكالىق مارافون – ۇزىندىعى 3كم بولاتىن بۇل جارىس تاڭعى ساعات 08:00-دە ەرتىس جاعالاۋىنان باستالىپ, «بەيبىتشىلىك» ارالىنداعى مارەگە دەيىن جالعاسادى. ال ۋلترامارافون – الىستىعى 180 كم. جارىس سەمەي اۋەجايىنان باستالىپ, قاراۋىل اۋىلىنداعى قاراۋىلتوبەگە دەيىن جالعاسادى. مارافون بويىندا ءار 10 شاقىرىم سايىن تاماقتانۋ پۋنكتتەرى, ال 50 شاقىرىمنان كەيىن قاسقابۇلاق پەن ارحات تۇسىندا ىستىق اس ۇسىنىلادى. قاۋىپسىزدىك شارالارى پوليتسيا مەن جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرى ارقىلى تولىق قامتاماسىز ەتىلەدى», دەيدى قۋات قايىربەك ۇلى.
بۇدان سوڭ بايانداماشىلار باق وكىلدەرىنىڭ ساۋالىنا مۇقيات جاۋاپ بەردى. وسى رەتتە سپيكەرلاردەن: «ەلىمىزدەن تىس, ياعني شاقىرۋ بەرىلمەگەن شەتەلدىك تۋريستەرگە اباي اۋدانىندا قوناق ءۇي, اسحانا سەكىلدى دايارشىلىق جاساۋ جاعى قاراستىرىلعان با؟» دەپ ساۋال قويعان ەدىك.
اباي وبلىسى مادەنيەت, تىلدەردى دامىتۋ جانە ارحيۆ ءىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ولجاس سوعىمبايدىڭ ايتۋىنشا, «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي, باۋىرىم دەپ...» اتتى حالىقارالىق اقىندار فەستيۆالىنە الەمنىڭ 15 ەلىنەن اقىندار كەلەدى. تۇركسوي جانە حالىقارالىق ەمينەسكۋ پوەزيا اكادەمياسىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان وسى ءىس-شارادا اباي ولەڭدەرى 15 تىلگە اۋدارىلىپ, انتولوگيا بولىپ شىعادى. بۇعان كەلەتىن شەتەلدىك قوناقتاردىڭ ورنالاسۋ, تاماقتانۋ جاعى ۇيىمداستىرىلعان. ال ءوز بەتىنشە كەلگەن تۋريستەر ەرىكتىلەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋىنە بولادى.
اباي وبلىسى