ساحنادا – «ءازىم اڭگىمەسى»

ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترى – ەلىمىزدە اشىلعان العاشقى كاسىبي بي تەاترى. 2007 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىندا ەلوردا اكىمىنىڭ شەشىمى­­مەن استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ «ناز» مەملەكەتتىك بي تەاترى بولىپ ءوز الدىنا شاڭىراق كوتەردى. تەاتر­دىڭ ىرگەتاسىن قالاعان كاسىبي حورەو­گرافتار – ەركەبۇلان جانە قاديشا اعىمباەۆتار.اتالعان قويىلىم حاكىمنىڭ اياقتالماي قالعان شىعارماسى ء«ازىم اڭگىمەسى» ەرتەگىسىنىڭ جە­لى­سىمەن ساحنالانىپ وتىر. اباي «مىڭ ءبىر ءتۇن» اڭگىمەسىنىڭ ءبىر تاراۋىن ولەڭگە اينالدىرادى. بەل­گىلى عالىم قاجىم جۇماليەۆ: «مىڭ ءبىر تۇندە» مۇنداي عاجايىپ وقيعالار سان رەت كەزدەسە بەرەدى عوي. ايتسە دە, ء«ازىمنىڭ» ولاردان ءبىر ايىرماسى – الحيميا ما­سەلەسىنىڭ ءسوز بولۋى», دەپ جازادى. ازىمگە كەزدەسكەن جادىگوي شال ءتارىزدى سۇم-سۇرقيالار عالىم­داردىڭ اشقان عىلىمي جاڭالىق­تارىن وزدەرىنىڭ بايۋ مۇددەسىنە پايدالانۋى, ول ءۇشىن نەشە ءتۇرلى زىمياندىققا بارۋى مۇمكىن. جادىگوي شال – سولاردىڭ ءبىرى. ءومىرىنىڭ ەڭ قىزىعى, ەڭ نەگىزگى ماق­ساتى بايۋ عانا دەپ ۇعىنۋ­شى­لار قانداي دا بولسىن ز ۇلىمدىق ءىس-ارەكەتتەردەن دە تايىنبايدى. ەزدىك تە, قانىپەزەر قاراجۇرەكتىك تە ولارعا بۇيىم ەمەس. پوەما­دا­عى الحيميك جادىگوي شال ءوزىنىڭ زىمياندىق ماقساتىن ورىنداۋ ءۇشىن ءازىمدى قولىنا الداپ تۇسى­رەدى دە, تاۋ باسىنا, ىسىلداعان ءابجىلان, ايداھارلاردىڭ ىشىن­دە قالدىرادى. بىراق ولار بي سو­ڭىندا كەنەتتەن ەكى جاققا ايرىلىسىپ كەتەدى.ۇنەمى شىعارماشىلىق ىزدە­نىستە جۇرەتىن, جاڭاشىل كوز­قاراسىمەن تانىمال تەاتر ديرەك­تورى, حورەوگرافيا ونەرىنىڭ مايتالمانى ەركەبۇلان اعىمباەۆ ء«ازىم اڭگىمەسى» تاقىرىبىنا ۇزاق جىل بويى تولعانىپ كەلگەن. سونداي تولقىنىس پەن دا­يىندىقتىڭ, شەبەرلىكتىڭ ناتي­جەسىندە ۇلتتىق رۋح پەن زاماناۋي حورەوگرافيانىڭ ۇيلەسكەن, كوركەمدىك قۇندىلىعى زور تۋىندى ساحناعا كەلدى.

قويىلىم ابايدىڭ رۋحاني مۇراسىن, تەرەڭ فيلوسوفيا­سىن بي ونەرى ارقىلى كورەرمەنگە جەت­كىزۋ­دى ماقسات ەتەدى. سپەكتاكل­دە ءاربىر قيمىل, ءاربىر قادام تەرەڭ ما­عىنالى, رامىزگە تولى. شىعار­­ما­شىلىق توپ تا وسال ەمەس. قويۋشى حورەوگرافتار – س.دۇزباەۆ, ا.بەگلوۆا, ۇ.يزەناەۆ, م.باي­بۋلوۆا, قويۋشى رەجيسسەر – قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, باس بالەتمەيستەر قاديشا اعىمباەۆا. وسىدان شيرەك عاسىر بۇرىن ­اس­تانا قالالىق فيلارمونياسى­نىڭ جانىنان ءتورت ءبيشى قىز­دان شاعىن انسامبل بولىپ قۇرىلعان ايتۋلى ونەر ورداسى تىنىمسىز ەڭبەك پەن ۇزدىكسىز ىزدەنىستىڭ ارقاسىندا بۇگىندە 130-دان اسا قىزمەتكەرى بار قازاق تەاتر تاريحىنداعى تۇڭعىش ءارى ءوز كاسىبي قولتاڭباسى قالىپتاسقان ۇلتتىق بي تەاترىنا اينالىپ وتىر.ونەر ۇجىمى ەلوردامىزدىڭ مادەني-رۋحاني دامۋىنا زور ۇلەس قوسىپ قانا قويماي, ەلىمىزدىڭ مادەني كەڭىستىگىنىڭ جاڭا بەلەس­كە كوتەرىلۋىنە دە ەرەكشە اسەر ەتتى. ءداستۇرلى قازاق بي ونەرىن دامىتۋ, ۇلتتىق فولكلور مەن ەتنوگرافيانى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدى مۇرات تۇتقان ۇجىمنىڭ ونەر الەمىندەگى ورنى ايرىق­شا. وسى قيىن دا قىزىققا تولى 25 جىلدىق شىعارماشىلىق جولدا تەاتردىڭ نەگىزىن قالا­عان ەركەبۇلان مەن قاديشا اعىمباەۆتاردىڭ ەڭبەگى ەرەن.XXV ماۋسىمنىڭ اياقتالۋىمەن قاتار, تەاتر ۇجىمى جاڭا شىعار­ماشىلىق بەلەستەرگە قادام باسىپ وتىر. جازعى دەمالىس كەزىندە ونەر ۇجىمى قىتاي حالىق رەس­پۋب­ليكاسىنا گاسترولدىك ساپارعا ات­تانادى. ال دەمالىس اياقتالعان سوڭ, تەاترعا جاڭادان قابىلدانعان جاستار دايىندىققا كىرىسىپ, رە­پەرتۋارداعى بيلەر مەن سپەكتاكل پارتيالارىن مەڭگەرەتىن بولادى.جىلدى تابىستى اياقتاعان «ناز» تەاترىنىڭ الداعى ماۋ­سىم­نان كۇتەر ءۇمىتى ۇلكەن. كورەر­مەننىڭ قوشەمەتى مەن ىستىق ىقىلاسى – ­تەاتر ۇجىمىنىڭ شابىتىن ارتتىرىپ, شىعارماشى­لىق ىزدەنىستەرىن ودان ءارى جالعاس­تىرۋعا سەرپىن بەرەرى ءسوزسىز.